Gay icons: Όταν η φαντασία οδηγεί στη δημιουργικότητα

«Οι γκέι εικόνες εξερευνούν τη γκέι κοινωνική και πολιτισμική ιστορία». Αυτή είναι η ιδέα της National Portrait Gallery στο Λονδίνο. Δέκα διάσημοι ομοφυλόφιλοι επιλέγουν έξι δικές τους ιστορικές και νεώτερες εικόνες. Με έναν όρο: να παρουσιάζουν τους δικούς τους προσωπικούς ήρωες, πέρα από ερωτικό προσανατολισμό.  Είναι οι άνθρωποι που τους ενέπνευσαν, τους όξυναν την ευαισθησία, τους άλλαξαν τη ζωή.  Ένα ιδιωτικό εικονοστάσιο που θα μετατραπεί σε δημόσιο προσκύνημα. Ο καθένας από τους καλεσμένους της  National Portrait Gallery συνθέτει με τα σχόλιά του μια ιστορία που εικονογραφείται με πάνω από 60 πορτραίτα που υλοποίησε σκηνογραφικά ο Robert Jones. Η έκθεση ξεκίνησε πριν 2 μέρες και τελειώνει τον Οκτώβριο, 18.

Επισκέπτομαι το μενού με τα Events. Περιλαμβάνονται εκδηλώσεις, παραστάσεις, ταινίες, συζητήσεις, ξεναγήσεις και για τους τέσσερεις μήνες που διαρκεί η έκθεση. Μετράω στον Ιούλιο 7 γεγονότα, τον Αύγουστο 5 εκδηλώσεις, τον Σεπτέμβριο 11 δρώμενα, τον Οκτώβριο 2.

Ο Joe Dallesandro, αγαπημένος πρωταγωνιστής του Warhol, σε φωτογραφία του Paul Morrissey (1968) κοσμεί το εξώφυλλο του καταλόγου της έκθεσης. Μεταξύ άλλων ο Elton John επέλεξε την πιανίστρια Winifred Atwell αλλά και τον John Lennon. Ο Sir Ian McKellen διάλεξε τον ακτιβιστή Harvey Milk. O λόρδος Γουαχίντ Αλί τους Village People. Η πρωταθλήρια του τένις Billie Jean King διάλεξε τον Νέλσον Μαντέλα και τη σύντροφό της.

Η ιδέα της έκθεσης είναι εξαιρετικά πρωτότυπη και μαγνητίζει το ενδιαφέρον του κοινού, αλλά και του τύπου. Πριν 4 χρόνια θυμάμαι στο Μητροπολιτικό Μουσείο της τέχνης του Λονδίνου μία άλλη έκθεση με αφορμή τις αιγυπτιακές μούμιες και την εξέτασή τους με τη σύγχρονη τεχνολογία, όπως οι ακτινογραφίες. Ο κόσμος, πλήθος, συνέρρεε. Και όχι μόνο για τα μάρμαρα του Παρθενώνα… Υπήρχαν και άλλοι λόγοι που οδηγούσαν τα βήματα των τουριστών εκεί.

Πρόσφατα επισκέφθηκα το Εθνικό και Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα. Ήταν Κυριακή και έπρεπε να σπεύσω γιατί στις αργίες είναι ανοιχτό έως τις 15.30. Σκεφτόμουν με τόσα μοναδικά εκθέματα θα μπορούσε να βρίσκεται στο επίκεντρο της επικαιρότητας των πολιτιστικών δρωμένων. Αλλά και της ζωής στην πόλη μας. Δεν θέλω να το αδικήσω, αλλά μου έδωσε την εντύπωση μίας ανανέωσης της παλαιάς παρουσίασης των εκθεμάτων, αλλά δυστυχώς, πολύ συμπιεσμένων, ώστε όταν μαζευτούν ένα δύο γκρουπ και στέκονται σε μια βιτρίνα μπλοκάρουν την κυκλοφορία στην ευρύτερη περιοχή. Μιλώ για το ισόγειο του Μουσείου με τα συγκλονιστικά μυκηναϊκά ευρήματα.

Τώρα επισκέφθηκα και την ιστοσελίδα του Μουσείου που εξαρτάται κατευθείαν από το Υπουργείο Πολιτισμού. Θα έλεγα ότι είναι διεκπεραιωτική και χωρίς πνοή. Με λίγο φωτογραφικό υλικό και πολύ μπλα μπλα. Η φωτοθήκη περιέχει μόνο δύο εικόνες!!!!  Στην ενότητα της Γλυπτικής υπάρχουν μόνο 11 εκθέματα με περιγραφές, και χωρίς καμιά διαδραστική δυνατότητα. Ο ιστότοπος μοιάζει να μην αφορά τον επισκέπτη, έτσι ακαδημαϊκά που είναι σχεδιασμένη. Μυρίζει δημόσιο. Έλλειψη ιδεών και διόλου επένδυση στη δυναμική της επισκεψιμότητας. Δεν χρειάζεται να προσθέσω ότι μια απλή επίσκεψη στο Μουσείο Μπενάκη δείχνει τι μπορεί να σημαίνει ένα σύγχρονο μουσείο που μπορεί να συγκριθεί με τα ευρωπαϊκά του, αλλά και αμερικανικά του ομόλογα ιδρύματα.

Είμαι βαθειά πεπεισμένος πως το Εθνικό Μουσείο μας θα μπορούσε να είναι στην πρώτη γραμμή του ενδιαφέροντος και για τους ξένους επισκέπτες μας αλλά και για μας. Φαντασία χρειάζεται, οικονομική υποστήριξη και πολιτική θέληση. Α, και δουλειά. Αλλά κυρίως φαντασία. Ώστε να κατορθώσει να συνομιλήσει ένα από τα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου με το σήμερα και να μην αφορά φοιτητές αρχαιολογίας…

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΟΥΣ

WAHEED ALLI / ALAN HOLLINGHURST / ELTON JOHN / JACKIE KAY / BILLIE JEAN KING / IAN MCKELLEN / CHRIS SMITH / BEN SUMMERSKILL /SANDI TOKSVIG / SARAH WATERS

Γεμάτος ζωντάνια, στην τελευταία πρόβα του ο Μάικλ, λίγες ώρες πριν εκπνεύσει

Το τελευταίο βίντεο κλιπ του Μάικλ Τζάκσον, στις 24 Ιουνίου, λίγες ώρες πριν πεθάνει, με την πρόβα για τις συναυλίες του Λονδίνου ανατρέπει την εικόνα του υπό κατάρρευση ανθρώπου, που είχε δηλητηριαστεί από φάρμακα. Εδώ, βλέπουμε έναν καλλιτέχνη που συμμετέχει ενεργά στην προετοιμασία, είναι απόλυτα συντονισμένος στην ομάδα του, χορεύει και τραγουδάει, σε ενιαίο σύνολο με τους άλλους χορευτές. Κάποιος κακεντρεχής θα έλεγε, μα μπορεί να είναι σωσίας του, ωστόσο υπάρχει η μαρτυρία του πολύ στενού συνεργάτη του Dorian Holley στο CNN που υποστηρίζει αυτή την εικόνα του Μάικλ, του μάχιμου και κυρίως υγιούς και ευτυχισμένου.

Xoρεύει στα αστέρια η κεχαριτωμένη Πίνα Μπάους

Ἐφυγε από τη γη, αιθέρια και μαζί αισθαντική, προτού προλάβει να παρουσιάσει την παράσταση για τα 7 θανάσιμα αμαρτήματα, αυτόν τον μήνα στη Μόσχα. Η χαρισματική γερμανίδα που άλλαξε τον σύγχρονο χορό, έσβησε, λίγες μέρες μετά αφού της είχε διαγνωσθεί ότι έπασχε από καρκίνο. Πρόκειται για έναν αιφνίδιο και απροσδόκητο θάνατο, δήλωσαν από το Χοροθέατρο του Βούπερταλ, την καλλιτεχνική εστία της από το 1973. Μέχρι την Κυριακή που πέρασε βρισκόταν επί σκηνής με την ομάδα της. Επέρσι είχαμε συγκινηθεί στην Επίδαυρο με τον Ορφέα της, για τον οποίο υπάρχει εκτενής παρουσίαση. Βασικό ερώτημα για την Πίνα ήταν τί είναι αυτό που κινεί τους ανθρώπους και όχι γιατί κινούνται. Σπούδασε χορό στο Έσσεν και στη Νέα Υόρκη, όπου εκεί, όπως έχει πει ένιωσε ότι ελευθερώνεται. Οι παραστάσεις της ενέπνευσαν γενιές χορογράφων συνδυάζοντας τη γερμανική εξπρεσσιονιστική παράδοση με πρωτότυπες αναζητήσεις στην κίνηση και τη σωματική χειρονομία. Ο Θεός ας την αναπαύσει.

Πηγές: BBC, ΒΗΜΑ

Είναι, άραγε, η αρχαιότερη εικόνα του Αποστόλου Παύλου;

αναρωτιούνται πολλοί όταν παρατηρούν το νέο αρχαιολογικό εύρημα. Πρόσωπο σκαμμένο, λεπτό, κεφάλι με φαλάκρα, σκούρο μυτερό γενάκι, σε μπούστο.  Είναι πλαισιωμένο σε κύκλο με έντονο χρυσό χρώμα που εγγράφεται σε ένα ζωηρό κόκκινο.

Η τοιχογραφία ανήκει στον τέταρτο αιώνα και βρέθηκε στην κατακόμβη της Αγίας Θέκλας, στη Ρώμη. Πολύ κοντά στο ναό του Αγίου Παύλου εκτός των τειχών ή ναό των τριών αυτοκρατόρων εκτός των τειχών του 4ου αιώνα. Το όνομα του ναού οφείλεται στον Θεοδόσιο, τον Αρκάδιο και τον Βαλεντιανό, οι οποίοι συνέβαλαν στην οικοδόμηση θέλοντας να τιμήσουν την αποστολικότητα του Παύλου. Ολοκληρώθηκε από τον Ονώριο, τον γιο του Θεοδόσιου. Η ανακάλυψη της τοιχογραφίας έγινε μετά από συντήρηση, κατά τη διάρκεια καθαρισμού της καπνιάς και ασβέστη με τη βοήθεια laser.

Η εικόνα αποκαλύφθηκε 19 Ιουνίου, και σύμφωνα με τη διευθύντρια της αρχαιολογικής αποστολής, Barbara Mazzei, πρόκειται για τον Απόστολο Παύλο.  Πάντως το στυλ ζωγραφικής ανακαλεί πομπηιανή τέχνη. Η μορφή του αποστόλου (εφόσον πρόκειται για απόστολο) δείχνει να εκπροσωπεί το κήρυγμα προς τους τελευταίους παγανιστές του τετάρτου αιώνα. Τα φυσιογνωμιστικά χαρακτηριστικά είναι αρκετά κοντά στην κλασική εικονογράφηση του Παύλου, όπως τον γνωρίζουμε από μεταγενέστερες απεικονίσεις. Ακριβώς και για αυτόν τον λόγο δεν ήταν δύσκολη η ταύτιση του προσώπου. Δεν αποκλείεται, όμως, να βρεθούν αντιρρησίες, εφόσον δεν υπάρχει αναγραφή ονόματος, και το πρόσωπο θα μπορούσε να μοιάζει και μέ άλλες μορφές στις οποίες απέδιδαν ιδιαίτερη τιμή. Αλλά ακόμη είναι νωρίς για ενστάσεις. Σίγουρα, επικοικωνιακά, η είδηση κάνει τον γύρο του κόσμου και φέρνει στο επίκεντρο το πρόσωπο του Αποστόλου της αγάπης.

Η μορφή που αποκαλύφθηκε κάτω από τη σκόνη αιώνων μοιάζει να ανήκει στον Απόστολο των Εθνών. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμιά αναγραφή ονόματος.

Ποια είναι η Αγία Θέκλα;

Ενδιαφέρον έχει ότι η Αγία Θέκλα υπήρξε μαθήτρια του Παύλου, στο Ικόνιο, στη Μικρά Ασία. Ωστόσο, μία άλλη Θέκλα μαρτύρησε στη Ρώμη, επί Διοκλητιανού, αλλά είναι άγνωστα περισσότερα στοιχεία για αυτήν. Ο συγκεκριμένος τόπος είναι ένα ταφικό κοινόβιο, όπου πολλοί χριστιανοί ήθελαν να ταφούν. Ίσως ο άγιος Παύλος να επιλέχθηκε για να προστατεύει κάποια οικογένεια από τους νεκρούς.

Είναι, άραγε, τα λείψανα του Παύλου;

Σήμερα, ανακοινώθηκε από τον ίδιο τον πάπα Βενέδικτο ότι ταυτοποιήθηκαν τα οστά που υπήρχαν στον τάφο του Αποστόλου Παύλο, που είχαν τοποθετηθεί σε σαρκοφάγο, με μαρμάρινη πλάκα που έγραφε: PAULO APOSTOLO MART. Ο τάφος βρίσκεται στο ναό του Αγίου Παύλου, σε κατακόμβη.  Ως αποδεικτικό στοιχείο αναφέρθηκε η χρήση του άνθρακα 14 που πιστοποίησε ότι τα οστά ανήκουν σε σκελετό του 1ου ή 2ου αιώνα. Η γενική αυτή διατύπωση, σίγουρα, εγείρει ερωτηματικά για τη σκοπιμότητα της αναγγελίας. Το βέβαιο είναι ότι ο προσκυνηματικός χώρος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αίγλη για τις θρησκευτικές μάζες των ταξιδιωτών της αιώνιας πόλης.

Πηγή: L’Osservatore Romano

Πέταξε στα ουράνια ο λατρεμένος Μάικλ Τζάκσον

Χωρίς να προλάβει να επιστρέψει στη σκηνή του Λονδίνου, αυτό το καλοκαίρι, όπως είχε αναγγείλει πρόσφατα. 45 χρόνια πορείας. Με κορυφώσεις, κάμψεις, πτώσεις, και πόνο. Και παιχνίδια ταυτότητας με την εικόνα του. Όπως και κάθε σταρ που είναι στην κορυφή. Τον θυμάμαι μικρούλη με το μαλλί θάμνο με τα αδέλφια του, τους Jackson 5, και τον ξεχώριζα.

Υπήρξε ένας ολικός διεθνής καλλιτέχνης, όχι μόνο τραγουδιστής, αλλά συνθέτης, χορευτής, και κυρίως ένα μοναδικό φαινόμενο στην ποπ κουλτούρα όλων των εποχών. Στέκει ισοδύναμα πλάι στον Πρίσλεϋ και στου Μπηλς. Δεν θέλω να εξηγήσω το φαινόμενο. Απλά, θέλω να πω ότι με έχει αιχμαλωτίσει πολλές φορές η φωνή του, και έχω θαυμάσει τον χορό του. Η κίνησή του βασίζεται πάνω στη χορευτική δεξιοτεχνία του Φρεντ Ασταίρ. Τα βίντεο κλιπς των τραγουδιών του δημιούργησαν ιστορία στην τέχνη του είδους. Ξεχωρίζω το Bad που είχε σκηνοθετήσει ο Μάρτιν Σκορτσέζε και αφηγείται την ιστορία ενός μαύρου που επιστρέφει στη γειτονιά του, μετά τις σπουδές του κι αντιλαμβάνεται πόσο δύσκολο είναι να ζήσει κανείς στο γκέτο, όπου κυριαρχούν οι συμμορίες.

Κι ακόμη ένα βίντεο με το Liberian Girl, από όπου παρελαύνουν σαν από ταινία όλοι οι φίλοι του.

Είχε χάρη, ταλέντο, επαγγελματικότητα και αφοσίωση στη δουλειά του, δήλωσε ο Κουίνσυ Τζόουνς, που ήταν δίπλα του σε όλες τις μεγάλες επιτυχίες.  Αντί να φλυαρήσω άλλο, αντιγράφω ένα κείμενο του Γιώργου Χρονά για τον καλλιτέχνη που αγαπήθηκε πολύ στην Ελλάδα:

Σαν Θεός. Θεϊκός

Στο τραπέζι κάθισα δίπλα στον Γιάννη Φλερύ. Αυτόν τον χορευτή-μύθο της ελληνικής ζωής. Τον Ρολάν Πετί της Ελλάδος – τηρουμένων των αναλογιών, μου έλεγε ο Τσαρούχης. Η γιορτή ήταν για να τιμηθεί η μάνα του Ελληνικού Σινεμά, η μεγάλη ηθοποιός – αγαπημένη φίλη της Κατίνας Παξινού. Η Ελένη Ζαφειρίου. Σε μια στιγμή τον ρωτησα για τον Μάικλ Τζάκσον. Την γνώμη του. Μου είπε: Πολύ μεγάλος! Θεός!

Ρώτησα και τον Αργύρη – δούλευε σε δουλειές, να ζήσει. Στη Νέα Φιλαδέλφεια, στα τραίνα, στους δρόμους, άντρες-γυναίκες, τον θαύμαζαν. Του έδιναν τηλέφωνα να τους πάρει. Κάθε φορά που τον άκουγε ή τον έβλεπε, έλεγε: Βασιλιάς!

Είδα τον Μάικλ Τζάκσον σ᾽ ένα αφιέρωμα της γαλλικής τηλεόρασης στον Κουίνσυ Τζόουνς. Νομίζω το είδα πριν από χρόνια στην ΕΤ2. Ο Μάικλ καθόταν στο σαλόνι του Κουίνσυ και κρατούσε στα χέρια ένα φίδι. Ντυμένος σαν αμερικάνος πλούσιος με γούστο, που αγόρασε ρούχα από ακριβό μαγαζί της πλησιέστερης μεγάλης πόλης και με κινήσεις χεριών και φωνή, σαν ιερέα του Μαντείου των Δελφών, έλεγε πράγματα σπάνια για τον τιμώμενο φίλο και παραγωγό του Κουίνσυ. Με φωνή σαν μέσα από καλάμι.

Το επόμενο βράδυ σε μια ταβέρνα στο Παγκράτι, έλεγα την σκηνή που είδα στην τηλεόραση στον Χατζιδάκι. Συμφωνούσε. Και γνώριζε και αυτός, ως Εμμανουήλ, τον Κουίνσυ Τζόουνς.

Πάθος και εκφορά του λόγου με σπάνιες χορευτικές κινήσεις ανέμων ή μικρών πτηνών, μου δημιουργεί αυτός ο καλλιτέχνης που τον λένε Μάικλ Τζάκσον. Μοναδικό φαινόμενο στη σκηνή και στο χορό του όσο και στο τραγούδι του. Νάναι καλά που διδάσκει τέχνες στο λαό. Κι ας, λένε γι᾽ αυτόν, ό,τι θέλουν.

5 Ιουλίου 1998                                            Γιώργος Χρονάς (στην έκδοση: Μαρία Προγουλάκη, επιμ., Μάϊκλ Τζάκσον/Michael Jackson, Σιγαρέτα, Αθήνα 1998)

Το προσυπογράφω.

Ψάχνουμε Δήμαρχο

Ενώνω τη φωνή μου και την καρδιά μου!

ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ

Το πρόβλημα του ιστορικού κέντρου της Αθήνας δεν είναι πρόβλημα μεταναστών – είναι πρόβλημα ανεξέλεγκτης λειτουργίας παράνομων κυκλωμάτων, με την “ύποπτη” ανοχή της πολιτείας.

Οι κάτοικοι, εργαζόμενοι και επιχειρηματίες στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας και στις γειτονικές περιοχές ψάχνουμε Δήμαρχο (και Δημοτικό Συμβούλιο) που θα “μπει μπροστά” στις κινητοποιήσεις μας και θα πιέσει τα αρμόδια υπουργεία ΠΕΧΩΔΕ, Εσωτερικών,Υγείας και Δημόσιας Τάξης – εκπονώντας και υποβάλλοντας ολοκληρωμένο ρυθμιστικό σχέδιο για την ανάπλαση και διάσωση του ιστορικού κέντρου της Αθήνας. Ψάχνουμε Δήμαρχο (και Δημοτικό Συμβούλιο) που  θα φροντίσει την καθαριότητα του κέντρου αυτής της πόλης – μια και αυτό είναι αποκλειστικά δική του αρμοδιότητα.  Ψάχνουμε Δήμαρχο (και Δημοτικό Συμβούλιο) που θα επαναφέρει τουλάχιστον την πόλη στην κατάσταση, στην οποία την παρέλαβε το 2006.

Γι αυτό, την Τρίτη 30 Ιουνίου, στις 6μμ, κυκλώνουμε το Δημαρχείο στην Πλατεία Κοτζιά, σε μια συμβολική κίνηση διαμαρτυρίας.

1. Πολιτιστικός Σύλλογος “Παναθήναια”

2. Ένωση Συλλόγων Γονέων & Κηδεμόνων του 3ου διαμερίσματος της Αθήνας

3. Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών « Ε.Σ.Α.»

4. Ηλεκτρονικό περιοδικό για την προστασία της φυσικής και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς “Monumenta” (www.monumenta.org)

5. Σύλλογος Κεραμεικού-Γκάζι-Ρουφ “Μέγας Αλέξανδρος”

6. Σύλλογος Καταστηματαρχών Υγειονομικού Ενδιαφέροντος “Η Παλιά Πόλη”

7. Ένωση Ξενοδόχων Αττικής

8. Εξωραϊστικός Σύλλογος “Ο ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΣ ”

9. Σύλλογος κατοίκων και επαγγελματιών «Τα Εξάρχεια»

10. Σύνδεσμος Ιχθυεμπόρων-Ιχθυοπωλών Κεντρικής Αγοράς Αθήνας

11.Σύλλογος Καταστηματαρχών Μοναστηρακίου «Ο Ήφαιστος»

12. «Θησέας-Εξωραϊστικός-Πολιτιστικός-Οικολογικός, Ομονοίας και γύρω περιοχών»

Οι σύλλογοι και ενεργοί πολίτες που συμμετέχουμε σε αυτή την κίνηση αποποιούμαστε κάθε είδους ρατσισμό προς αναξιοπαθούντες συνανθρώπους μας, αλλοδαπούς και μη και αποδεχόμαστε αυτονοήτως το παρακάτω ψήφισμα, που έγινε ομοφώνως αποδεκτό κατά την ίδρυση μας:

ΨΗΦΙΣΜΑ

– Καταγγέλλουμε τη συνειδητή υποβάθμιση του “ιστορικού τριγώνου”, που οφείλεται στις πράξεις και στις παραλείψεις της πολιτείας, με την ανοχή και την αδιαφορία της οποίας, η περιοχή μετατράπηκε από πρότυπο προσπάθειας αναβάθμισης την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, σε “αποθήκη ψυχών” και ανεξέλεγκτο γκέτο ανομίας και εξαθλίωσης, το 2009.

– Απαιτούμε την άμεση ενεργοποίηση όλων των φορέων της πολιτείας (Δήμος, Νομαρχία, συναρμόδια Υπουργεία) και τη μεταξύ τους συνεργασία, χωρίς τις συνήθεις δικαιολογίες “οτι αυτά είναι αρμοδιότητες άλλων”.

– Απαιτούμε την άμεση ανακοίνωση χρονοδιαγράμματος, για την εκπόνηση ενός οργανωμένου ρυθμιστικού σχεδίου (στα πρότυπα του αντιστοίχου για την Πλάκα, στις αρχές της δεκαετίας του ‘90), που θα αντιμετωπίσει τα συσσωρευμένα προβλήματα του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, με άμεσους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους.

– Απαιτούμε τη συγκρότηση ειδικού επιτελείου (task force), στελεχωμένου από τις υπηρεσίες ασφαλείας της χώρας, που θα αναλάβει να αντιμετωπίσει και να καταδιώξει συστηματικά τα κυκλώματα οργανωμένου εγκλήματος, που λυμαίνονται το “ιστορικό τρίγωνο” (ναρκωτικά, πορνεία, εκμετάλλευση λαθρομεταναστών με παράνομα “υπνωτήρια”, παρεμπόριο).

– Απαιτούμε τη διαρκή και συστηματική (βάσει σχεδίου) αστυνόμευση της περιοχής – και όχι αποσπασματικά αστυνομικά μέτρα, με τη στάθμευση μιας κλούβας, που απλώς μεταφέρει το πρόβλημα “λίγο παρακάτω”. Δεν είναι δυνατόν ο αρμόδιος αντιδήμαρχος για τη Δημοτική Αστυνομία, να δηλώνει “οτι οι υπάλληλοι της φοβούνται να μπουν στο γκέτο”, λίγες δεκάδες μέτρα από το Δημαρχείο και το  Αρχηγείο της.

– Απαιτούμε την άμεση ενεργοποίηση των υπηρεσιών πρόνοιας του κράτους και του Δήμου Αθηναίων (με τους χιλιάδες υπαλλήλους), ώστε να αντιμετωπιστεί βάσει οργανωμένου σχεδίου, η έλλειψη περίθαλψης στους αρρώστους (ναρκομανείς και άλλους) και αναξιοπαθούντες, που κατακλύζουν την περιοχή.

– Απαιτούμε την άμεση μεταφορά της μονάδας του ΟΚΑΝΑ, καθώς η περιοχή (με τη συγκέντρωση τόσων δραστηριοτήτων αλλά και μεταναστών) αποτελεί προνομιακό χώρο, για τη δράση των εμπόρων ναρκωτικών.

– Καταγγέλλουμε το σοβαρό πρόβλημα υγιεινής που έχει δημιουργηθεί. Η περιοχή έχει μετατραπεί σε δημόσιο ουρητήριο και αφοδευτήριο. Απαιτούμε την εκπόνηση σχεδίου καθαριότητας, όλες τις ώρες της ημέρας (και όχι μόνο τη νύχτα), καθώς και την ουσιαστική μελέτη για την απομάκρυνση των εστιών μόλυνσης. Ζητούμε ουσιαστική ανακύκλωση  – και όχι το απορριμματοφόρο να ρίχνει στον ίδιο κάδο σκουπίδια και ανακυκλώσιμα υλικά, που με τόσο κόπο έχουν διαχωρίσει οι δημότες.

– Απαιτούμε τον διαρκή έλεγχο των χρήσεων γης, αδειών και συνθηκών ασφαλείας και υγιεινής (άδειες καταστημάτων, ηχορύπανση, χωροταξική διευθέτηση, παράνομο παρκάρισμα και φορτοεκφόρτωση), λόγω και του συνωστισμού που παρατηρείται, σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας και της εβδομάδας.

– Απαιτούμε μέτρα για την επαναφορά της κοινωνικής ζωής στην περιοχή και τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού, με τη δημιουργία σχολείων, παιδικής χαράς, ΚΑΠΗ και άλλων κοινωνικών παροχών.

– Δηλώνουμε διατεθειμένοι να συμμετάσχουμε ενεργά και εθελοντικά ως πολίτες, στην οποιαδήποτε συστηματική προσπάθεια αναβάθμισης της περιοχής.

Φοβία οδήγησης

έτσι λέγεται αυτό που υποφέρω το τελευταίο διάστημα. Για να εξηγηθώ, όμως, αυτό μου συμβαίνει μόνο στην Εθνική Οδό. Έχω ασφαλές αμάξι, και απολαμβάνω την οδήγηση στην Αθήνα, και στα επαρχιακά δίκτυα. Και από όσο μου λένε φίλοι συνοδηγοί είμαι καλός και προσεκτικός οδηγός. Έχω διασχίσει την Ελλάδα σε συνθήκες δύσκολες, όλες τις εποχές και με αυτοκίνητα… λόγω παλαιότητας, στα όρια της ασφάλειας! Όλα όμως, τα σχετικά με την ψυχολογική μου κατάσταση ήταν καλά. Πήγαινα όσο άντεχε το αυτοκίνητο. Παλαβομάρες δεν έκανα, και προσπεράσεις πολύ προσεκτικά. Α, και δεν είχα ποτέ ατύχημα. Να προσθέσω: δεν είχα ποτέ υπερπροστατευτικούς γονείς και πάντοτε πίστευα στις δυνάμεις μου.

Κατάλαβα τι μου συμβαίνει πριν από δύο ή τρία χρόνια, όταν επέστρεφα από τον Βόλο, μετά από συνέδριο. Κάπου στη μέση της διαδρομής το μάτι μου κόλλησε στον καθρέφτη και κοίταζα όσους ακολουθούσαν. Αισθανόμουν τους άλλους επιθετικούς, ότι με πίεζαν να τρέξω, να πατήσω γκάζι, να δείξω ότι είμαι οδηγάρα. Και εγώ αρνιόμουν. Ένιωθα αδύναμος να οδηγήσω.

Από τότε η ιστορία έχει επαναληφθεί όσες φορές βγαίνω στην Εθνική. Με τα ίδια συμπτώματα: Ιδρώτας, ταχυπαλμία, τρέμουλο στο πόδι του γκαζιού. Νιώθω να μην μπορώ να οδηγήσω και θέλω να σταματήσω, κάπου δεξιά. Από όσο θυμάμαι δεν έχω σταματήσει ποτέ σε χώρους στάθμευσης. Επιμένω να οδηγώ. Κι ας αισθάνομαι κάπου ότι είναι σαν την πρώτη φορά…

Πρόσφατα χρειάστηκε δύο φορές να οδηγήσω στην Εθνική. Η πρώτη ήταν αφόρητη, παρόλο που είχα τηλεφωνική συμπαράσταση σε κρίσιμα σημεία. Δεν ήθελα να ακούσω ραδιόφωνο, μουσική. Ανέβασα τα παράθυρα να μην ακούω θορύβους. Ηρέμησα μετά τον Άγιο Στέφανο. Τη δεύτερη φορά αποφάσισα ότι έχω δικαίωμα να πηγαίνω αργά. Και δεξιά λωρίδα, πριν τη λωρίδα έκτακτης ανάγκης. Σε όλη τη διαδρομή άκουγα τρίτο. Και έπινα νερό. Πάλι ταλαιπωρήθηκα. Φοβόμουν ότι κάτι θα συμβεί. Ευτυχώς, παρά την εφίδρωση, και παρόλο που το τιμόνι έβλεπα να γλιστράει από την υγρασία των χεριών μου, επέστρεψα ασφαλής.

Παιχνίδια του ασυνείδητου με κάποια παλιά δυσάρεστη συγκριτική εμπειρία, αυτοαμφισβήτηση ή κρίση χαμηλής αυτοεκτίμησης; Δεν ξέρω. Συμφιλιώνομαι με τον φόβο μου και προσπαθώ να τον αντιμετωπίσω. Ξέρω ότι υποφέρει πολύς κόσμος. Ίσως έχει αλλάξει και ο τρόπος που οδηγούν οι άνθρωποι, και εγώ έμεινα μεταξεταστέος… Κάπου διάβασα ότι πρέπει να γράψω μια επιστολή στον φόβο μου για να τον ξορκίσω. Εγώ προτίμησα να τον μοιραστώ…

Καπνίστε αντί να φάτε γλυκό: ένας ακόμη μύθος για το κάπνισμα και το σωματικό βάρος

«Όταν με ρωτούν πώς διατηρούμαι τόσο στυλάτος και σε τόσο καλή φυσική κατάσταση η απάντησή μου είναι ότι απλά καπνίζω ένα Lucky όταν λιμπίζομαι γλυκά πλούσια σε λιπαρά.» Κάπως έτσι απαντούσε το 1929 ο πολύ γνωστός συνθέτης George Gershwin (1898–1937) για να περαστεί το μήνυμα ότι το κάπνισμα είναι μοντέρνο γιατί συνδέεται αποκλειστικά με την υγιεινή διατροφή. Στην ίδια διαφήμιση αναφέρεται ότι 20,679 ειδικοί πιστοποιούν ότι τα Lucky Strike ερεθίζει λιγότερο τον λαιμό από τα άλλα τσιγάρα.

 

Το 1929 ο διάσημος συνθέτης George Gershwin δήλωνε πόσο ωφελείται από το τσιγάρο.

 

 

Ένας ακόμη μύθος ότι όποιος καπνίζει δεν παχαίνει, ο οποίος και σήμερα κυκλοφορεί από στόμα σε στόμα. Όπως τα τσιγάρα όταν είμασταν παιδιά που αγοράζαμε χύμα από το περίπτερο…

 

Η σχέση βάρους και καπνίσματος ήταν από τα βασικά μηνύματα της διαφημιστικής εκστρατείας των καπνοβιομηχανιών.

Τώρα, από απόσταση, με βοηθάει να βλέπω τον εαυτό μου και να κρυφογελώ με τα καμώματα της εφηβικής μου άνοιξης. Kαι τώρα που δεν καπνίζω ξέρω ότι δεν είναι δύσκολο κανείς να μείνει λεπτός, φτάνει να κάνει μια ισορροπημένη διατροφή. Όπως και να παχύνει κανείς υπερβολικά κι ας καπνίζει σα φουγάρο. Σκεφτείτε τους καπνιστές στο κοντινό σας περιβάλλον και μετρήστε τους καπνιστούς υπέρβαρους και τους μη καπνιστές λεπτούς… Απλά, βολεύει στην απομάκρυνση της σκέψης για διακοπή του καπνίσματος η ιδέα ότι τάχα παχαίνει κανείς όταν κόψει το τσιγάρο.

Δεν θέλω να κάνω τον γιατρό και ούτε να χρησιμοποιήσω ψευδοϊατρική ορολογία για να πείσω υποστηρίζοντας τη σκέψη μου. Κατά καιρούς επισκέπτομαι ιστοσελίδες που αναμασούν επιστημονικοφανή ιατρικά δήθεν δεδομένα για να πείσουν με ανώνυμα κείμενα περί δίαιτας, μεταβολισμού και τσιγάρου. Αποφεύγω να τα αναφέρω γιατί νομίζω μπερδεύουν παρά φωτίζουν. Και γιατί δεν είμαι ειδικός. Ένας απλός πρώην καπνιστής είμαι που θέλω να μοιραστώ την εμπειρία μου μετά τη διακοπή του καπνίσματος βασιζόμενος στην κοινή λογική.

 

Μου αρέσει να στέκομαι κριτικά σε όλους αυτούς τους μύθους που με είχαν ταΐσει, σχεδόν χωρίς να το καταλαβαίνω, τα διαφημιστικά μηνύματα των καπνοβιομηχανιών. Αγάπησα τον άσσο σκέτο του πατέρα. Αλλά τα επικοινωνιακά τρυκ των εταιριών βασικό στόχο έχουν να σε πείσουν ότι το τσιγάρο σου καλύπτει ανάγκες. Ψυχολογικές ή συναισθηματικές ανάγκες. Σου ανεβάζουν, υποτίθεται την αυτοεκτίμηση, και σε εντάσσουν σε μια ομάδα που έχει κάτι ξεχωριστό. Συντελούν, δηλαδή, στη δημιουργία ταυτότητας. Αλλά πρέπει να καταπολεμήσουν και τους φόβους σου. Ή τις φήμες που κυκλοφορούν. Έτσι, λοιπόν, όταν το λεπτό γυναικείο κορμί συνιστά κοινωνικό πρότυπο το κάπνισμα μπαίνει στο παιχνίδι ως μέσον πρόληψης της παχυσαρκίας. Τότε τα μηνύματα είναι σαφή. Καπνίστε ένα τσιγαράκι αντί να φάτε γλυκό. Ή Καπνίστε και διατηρήστε τη λιγνή φιγούρα σας! Ή ακόμη με το κάπνισμα μπορείτε να αποφύγετε πειρασμούς που θα σας παχύνουν. Τώρα διακρίνω καλύτερα γιατί πολλά τσιγάρα έχουν μια πολύ γλυκιά γεύση ώστε να λειτουργήσουν ως υποκατάστατο σε γλυκίσματα που επιβαρύνονται με τις πολλές θερμίδες της ζάχαρης και των λιπαρών τους.

 

Το αρνητικό υπέρβαλο είδωλο στην υπηρεσία για την αποενοχοποίηση της συνήθειας του καπνίσματος.

Δεν είμαι κατά όσων καπνίζουν. Είμαι κατά της κατασκευής αναγκών. Και μύθων. Μιλώ για όσα έθρεψαν και εμένα και, με ταλαιπώρησαν ώσπου να σταθώ κριτικά απέναντί τους. Και να πω ότι δεν θα πληρώνω πλέον μια συνήθεια που μπορώ να ζήσω με ποιότητα και χωρίς αυτήν. Βλέπω τις αφίσες που εκτέθηκαν στο Stanford University και στους σταθμούς της πέρασε και από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, και, ειλικρινά, συγκλονίζομαι για τον τρόπο διείσδυσης ιδεών σε ευρύτερα στρώματα ή σε ειδικότερες ομάδες, όπως γυναίκες και έφηβοι. Ψιλόλιγνες γυναίκες με το αρνητικό παχύσαρκο είδωλο προκαλούν φόβο διαδίδοντας μια μόδα που θα φτάσει έως τα ανορεξικά μελαγχολικά μοντέλα του καιρού μας…

 

 

Τα τσιγάρα slim συσχετίζονται με το πρότυπο για λεπτό γυναικείο κορμί.

Σε αυτή τη λογική της λεπτής φιγούρας κυκλοφόρησαν και τα slim ή super slim τσιγάρα, που απευθύνονταν αποκλειστικά σε γυναίκες. Η αναλογία είναι ξεκάθαρη. Δεν εμφανίζεται πλέον η υγιεινή συνήθεια του καπνίσματος, αφού μοιάζει να είναι δεδομένη (παρόλο που κάτω δεξιά υπάρχει προειδοποίηση για την υγεία), και στην εικόνα η προσοχή πέφτει σε τρία σημεία: στο λεπτό σώμα, στον σκελετό του ποδήλατου που μοιάζει σαν ένα τεράστιο διπλό τσιγάρο και στο πακέτο που διαφημίζεται. To σεξουαλικό υπονοούμενο στο σενάριο της διαφήμισης είναι σαφές.

Τὸ αὐτοκίνητον καὶ ἀναφὲς φωτιστικὸν Πνεῦμα

…ἦτον δὲ καὶ εἶναι μεταληπτόν, καὶ οὐ μεταληπτικόν, ἤγουν, ἄλλοι μετέχουσι τοῦ Πνεύματος ὡς λειψοί, αὐτὸ δὲ ἀπὸ κανένα δὲν μετέχει, ὅτι εἶναι τέλειον.

Ἁγιάζει, καὶ δὲν ἁγιάζεται.

Θεοποιεῖ καὶ δὲν θεοποιεῖται.

Ἀείποτε τὸ αὐτὸ καὶ ὅμοιον εἶναι. Τίποτε δὲν ἄλλαξεν.

Ἄλλους κάμνει υἱοὺς Θεοῦ καὶ αὐτὸ εἶναι Θεός.

Εἶναι ἄναρχον, ὅτι ἀρχὴν δὲν ἔχει.

Εἶναι ἀόρατον, ὅτι κανεὶς δὲν δύνεται νὰ τὸ ἰδῇ.

Εἶναι ἀχώρητον, ὅτι τόπος αἰσθητὸς δὲν εἶναι νὰ τὸ χωρέσῃ.

Εἶναι ἀναλλοίωτον, ὅτι ποτὲ δὲν ἄλλαξεν ἀπότι ἦτον.

Καὶ εἶναι ἄποιον, ὅτι ποιότητα δὲν ἔχει.

Εἶναι ἄποσον, ὅτι μάκρος, ἢ πλάτος, ἢ βάθος δὲν ἔχει.

Εἶναι ἄνειδον, ὅτι εἶδος καὶ ὁμοίωμα ἄλλο δὲν ἔχει.

Εἶναι ἀναφές, ὅτι κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ πιάσῃ.

Εἶναι αὐτοκίνητον, ὅτι μοναχόν του κινεῖται. Ἀεικίνητον, ὅτι ἀείποτε κινεῖται.

Εἶναι αὐτεξούσιον, ὅτι αὐθέντην δὲν ἔχει.

Εἶναι αὐτοδύναμον, ὅτι ἔχει ἰδίαν του δύναμιν.

Εἶναι παντοδύναμον, ὅτι ὅλα τὰ δύνεται, ὡς Θεὸς ὁποὺ εἶναι.

Εἶναι ζωή, καὶ δίδει ζωήν.

Εἶναι φῶς, καὶ δίδει φῶς.

Εἶναι αὐτάγαθον, ὅτι αὐτὸ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ του ἔχει τὸ ἀγαθόν. Ρίζα καὶ ἀρχὴ εἶναι τῆς ἀγαθότητος.

Πνεῦμα εἶναι ἴσον, ἐξουσιαστικόν, αὐθέντας ἀποστέλλει, χαρίζει τὸ καλόν, ἁγιάζει τοὺς ναούς, τόπους ἑτοιμάζει εἰς κατοικίαν του.

Ἄλλους ὁδηγᾶ εἰς τὸ καλόν, καὶ αὐτὸ δὲν ὁδηγᾶται.

Ἐνεργεῖ ὡσὰν θέλει, μοιράζει ὅθεν βούλεται τὰ χαρίσματα.

Πνεῦμα εἶναι σοφίας, συνέσεως, γνώσεως, εὐσεβείας, βουλῆς, ἰσχύος καὶ φόβου.

Καὶ ἀπὸ αὐτὸ γνωρίζεται ὁ Πατήρ, καὶ δοξάζεται ὁ Υἱός.

ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ ΜΟΝΑΧΟΣ Ο ΥΠΟΔΙΑΚΟΝΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΔΙΤΗΣ, «Εἰς τὸ Πανάγιον Πνεῦμα», Θησαυρός,Βενετία 1751, σ.  156.

Θαυμάζω τὰ ζωντανὰ ἐλληνικὰ τοῦ θεσσαλονικοῦ μοναχοῦ Δαμασκηνοῦ γιὰ τὸ εὔληπτο καὶ τὸ σαφές του, καθὼς καὶ τὴν παιδαγωγία του πρὸς τὸ Γένος, ὅταν γράφει τοὺς Λόγους του τὸ 1521! Πῶς, ὅμως, μπορεῖ νὰ περιγραφεῖ κάτι ποὺ εἶναι τόσο ἀέρινο, τόσο ἄπιαστο, δηλαδὴ ἀπερίγραπτο;

Αγίου Κωνσταντίνου: Η εθνική υπερηφάνεια και η εθνική μας ντροπή στην ίδια γειτονιά

Τη βραδυά του μεγάλου πλιάτσικου του Δεκεμβρίου τη διέσχιζαν άνθρωποι με τσάντες φορτωμένες από μικροσυσκευές και κλοπιμαία που θα τα έβγαζαν την επομένη στην αγορά. Μέσα από τους παρακείμενους φωταγωγούς διαχέονται οσμές μπαχαρικών και τσιγαρισμένων κρεμμυδιών, ενώ ακούγεται ινδική μουσική με ηλεκτρικό ήχο και ένα μωρό να σκούζει. Στην καρδιά της Ελλάδας, ανάμεσα σε απελπισμένους φοβισμένους ντόπιους, χαμογελαστούς αλλοδαπούς μικροεπιχειρηματίες, σε έμπορους που απλώνουν την πραμάτεια τους στον δρόμο, θολωμένους νεοαφιχθέντες με σαλβάρια και σαγιονάρες, η ζωή προχωράει.

Εκεί στην άκρη της Ομόνοιας, το 1864 χαράκτηκε η  Αγίου Κωνσταντίνου, λειτούργησε ως είσοδος ταξιδιωτών, με πολλούς κόμβους συγκοινωνιών που παραμένουν έως σήμερα, στις γύρω οδούς. Ο δρόμος κόβει σαν μαχαίρι το αστικό κέντρο και δείχνει ιστορικά να περηφανεύεται για δύο εκπληκτικά κτήρια που σημαδεύουν τον ιστό της παλιάς πόλης: το Βασιλικό, νυν Εθνικό, Θέατρο, και τον ναό του Αγίου Κωνσταντίνου.

 Ο Ἀγιος Κωνσταντίνος για τον περαστικό ίσως να μην σημαίνει τίποτα γιατί δεν ενδιαφέρθηκε ή γιατί είναι απλά περαστικός, κάνοντας χρήση του χώρου για την επιβίωσή του. Για τον μόνιμο κάτοικο του κέντρου, όπως είμαι εγώ, ο περικαλλής ναός ανήκει στη γεωγραφία της πατρίδας μου και δείχνει να ακολουθεί τη μοίρα όλων των νεοκλασικών κτηρίων της πόλης που ρημάζουν ανυπεράσπιστα από την εγκατάλειψη και την αδιαφορία των αρμοδίων όταν αφήνονται εγκληματικά να καταρρεύσουν.

Και τα δύο κτήρια, με τον δικό τους τρόπο τον καθένα, όταν θεμελιώθηκαν σκόπευαν στην ανάδειξη μιας εικόνας της αθηναϊκής πρωτεύουσας, αντάξιας ευρωπαϊκής μεγαλούπολης που προοδεύει και εκμοντερνίζεται. Το Βασιλικό είναι ο καθεδρικός του θεσμικού θεάτρου και της διαμόρφωσης μιας εθνικής δραματουργίας, ανταποκρινόμενο στα αιτήματα του 19ου αιώνα για μια εθνική υποκριτική. Ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου συνομιλεί με τον νεώτερο γείτονα τόσο αρχιτεκτονικά όσο και ως σύμβολο της ενότητας της κοινωνίας της εποχής, ως κρίκος που συνδέει θρησκεία και το μέλλον της πολιτικής εξουσίας.

Το Βασιλικό Θέατρο

Η πρόσοψη του Εθνικού Θεάτρου ανακαινισμένη (2009).

Το 1880 ο βασιλιάς  Γεώργιος Α´ είχε λάβει μια χορηγία 10.000 λιρών από τον ομογενή της Αγγλίας Ευστράτιο Ράλλη. Τα χρήματα αυτά ήταν η βάση για την ανέγερση της εθνικής σκηνής της Ελλάδας πάνω σε σχέδια του μεγάλου αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ. Σύμφωνα με το ιστορικό του, το Εθνικό Θέατρο θεμελιώθηκε το 1891 και άνοιξε μετά από δέκα χρόνια, το 1901. Από τότε λειτούργησε ως προέκταση της βασιλικής αυλής μέχρι να αναλάβει τη διεύθυνσή του το 1932 ο Ιωάννης Γρυπάρης και πρώτος σκηνοθέτης του ο κορυφαίος σκηνοθέτης και κριτικός Φώτος Πολίτης.

Ο Άγιος Κωνσταντίνος

Αρχιτέκτονας του ναού Αγίου Κωνσταντίνου είναι ο πολύ γνωστός Λύσανδρος Καυταντζόγλου (1812-1885), εκπρόσωπος της πρώτης περιόδου του κλασικισμού, ο δημιουργός του ναού της Αγίας Ειρήνης, του Αγίου Γεωργίου Καρύτση, της καθολικής αρχιεπισκοπής του Αγίου Διονυσίου, του Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα αλλά και του βυζαντινοπρεπούς Οφθαλμιατρείο, του πολύπαθου πολυτεχνείου, του Αρσακείου, και του ελληνικού ναού στη Μασσαλία.

 

Ο Άγιος Κωνσταντίνου στην Ομόνοια είναι ένα από τα αρχιτεκτονικά σύμβολα του κέντρου της πόλης.

Ο Άγιος Κωνσταντίνος άρχισε να κτίζεται από το 1871 και τελείωσε το 1893 με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για να εορταστεί η γέννηση του διαδόχου, Κωνσταντίνου Α´. Στην ολοκλήρωση  και τη διακόσμηση του γιγαντιαίου ναού συνέβαλε με χορηγία και η μητέρα του Κωνσταντίνου, βασίλισσα Όλγα. Στην τελετή θεμελίωσης ο Καυταντζόγλου διακήρυξε τον ελληνικό ρυθμό και επιτέθηκε σε όσους εκτιμούσαν τον βυζαντινό ρυθμό κι ας παραπέμπει ο ναός και ο προστάτης άγιος τόσο στον ιδρυτή της βυζαντινής αυτοκρατορίας και στον τελευταίο βασιλιά της…

 

Υπερηφάνεια και απογοήτευση

Το κτήριο του Εθνικού Θεάτρου έχει υποστεί διάφορες επισκευές, αλλά καμιά δεν έχει την έκταση της πρόσφατης που περιλαμβάνει και τη μεγάλη επέκταση στο οικόπεδο στο πίσω μέρος του θεάτρου. Η Κεντρική Σκηνή δεν έχει ακόμη εγκαινιαστεί, ωστόσο οι αλλαγές είναι θεαματικές στο εσωτερικό, όπως στη Νέα Σκηνή, που είδαμε τις παραστάσεις του Ρομπέρτο Τσούκο και τον χαρίεντα Φορτουνάτο της Φριντζήλα. Μια βόλτα από την περιοχή σε κάνει να νιώθεις υπερήφανος για το πανέμορφο κτήριο που γνωρίζει νέες δόξες.

Η πρόσοψη του Αγίου Κωνσταντίνου (2009)

Κοιτάζοντας όμως απέναντι αισθάνεσαι ντροπή κι απογοήτευση αντικρίζοντας την εικόνα της εγκατάλειψης του τραυματισμένου από τον σεισμό Αγίου Κωνσταντίνου. Η παρακμή σε όλο της το μεγαλείο. Και η Ελλάδα σε όλη της τη δόξα με τις αντιφάσεις της και την προβληματική της σχέση με το παρελθόν και τον πολιτισμό της. Τότε νοσταλγώ ξανά και ξανά τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και τη λατρεία για τις παλιές τους πόλεις.

Το καμπαναριό του Αγίου Κωνσταντίνου με τα κουρέλια μιας ανακαίνισης που δείχνει να έχει βαλτώσει για τα καλά...

Δύο κτήρια που οικοδομήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα, που προοιώνιζαν μια εξωστρεφή χώρα, δείχνουν πλέον και την αλλαγή αξιολόγησης στη χρήση τους: ένας χριστιανικός ναός δεν σημαίνει πλέον και πολλά για τους ισχυρούς και την πολιτεία ἠ μάλλον δεν σημαίνει τόσα όσα μια κρατική σκηνή η οποία πέρα από την εθνική της στράτευση για τη σκηνική διδασκαλία του αρχαίου δράματος και εκτός όλων εκείνων των δραστηριοτήτων για ένα θέατρο παιδαγωγίας στην υπηρεσία του λαού, βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων, κοινωνικοπολιτικών ή και απλά καλλιτεχνικών. Και ακόμη παράγει ένα προϊόν που μπορεί να καταναλωθεί σε φεστιβαλικά τουριστικά συμφραζόμενα.

 

Το πίσω μέρος του νέου κτηρίου Εθνικού από την οδό Κουμουνδούρου. Σε μια γειτονιά παραμελημένη με καθημερινά σπασίματα παραθύρων το ανακαινισμένο νεοκλασικό του Τσίλερ φαντάζει ακόμη λαμπρότερο.

Από την άλλη ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου, με ένα αμφίβολο ή ρευστό πολυεθνικό εκκλησίασμα, μοιάζει ένα κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά σίγουρα του αξίζει μια πολύ καλύτερη τύχη. Και από το Υπουργείο Πολιτισμού, το Χωροταξίας αλλά και τον Δήμο. Και από τους αρχιτέκτονες και τα όργανα και τους φορείς τους.

Αλλά πού να βρεθεί πλέον η ευαισθησία;

Ο Ἀγιος Κωνσταντίνος για τον περαστικό ίσως να μην σημαίνει τίποτα γιατί δεν ενδιαφέρθηκε ή γιατί είναι απλά περαστικός, κάνοντας χρήση του χώρου για την επιβίωσή του. Για τον μόνιμο κάτοικο του κέντρου, όπως είμαι εγώ, ο περικαλλής ναός ανήκει στη γεωγραφία της πατρίδας μου και δείχνει να ακολουθεί τη μοίρα όλων των νεοκλασικών κτηρίων της πόλης που ρημάζουν ανυπεράσπιστα από την εγκατάλειψη και την αδιαφορία των αρμοδίων όταν αφήνονται εγκληματικά να καταρρεύσουν.

Η πινακίδα μπροστά από τα ράκη του κτηρίου μας θυμίζει ένα έργο ανάπλασης από το Πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων που δεν ολοκληρώθηκε.

Έφυγε η κόρη του κυρ Φώτη, η Δέσπω

Πέταξε κοντά στον πατέρα της η Δεσπούλα, η μονάκριβη κόρη του Φώτη Κόντογλου. Στενοχωρήθηκα. Από παιδάκι υπήρξε η μούσα του Κόντογλου σε μια σειρά από πίνακες που απεικόνιζαν την οικογένεια του καλλιτέχνη. Αν δεν κάνω λάθος η πρώτη μορφή αυτού του θέματος είχε δημοσιευθεί στη Νέα Εστία και είχε εντυπωσιάσει.

Η οικογένεια του ζωγράφου.

Μαζί με τον σύζυγό της, Γιάννη Μαρτίνο που έχασε πριν έναν χρόνο, προσπάθησαν να προβάλλουν το έργο του Φωτίου είτε με εκδόσεις είτε με συμμετοχή σε εκθέσεις και εκδηλώσεις που οργανώθηκαν σε όλη την ελληνική επικράτεια. Μαζί πάλεψαν να στήσουν και ένα μουσείο, εκεί στη Βιζυηνού 16, στο σπίτι του Κόντογλου. Ουσιαστικά, η Δέσπω ήταν ο τελευταίος κρίκος που είχε ζήσει από κοντά τη μυθιστορηματική ζωή του πατέρα της, από τη δεκαετία του 1920 (γεν. 1927) έως το 1965, χρονιά που κοιμήθηκε ο σύγχρονος ομολογητής της Ορθοδοξίας.

Η οικογένεια Κόντογλου στην κατοχή όταν ζούσαν σε ένα γκαράζ. Ο Κόντογλου ξεχωρίζει με τα όρθια μαλιά, δίπλα του η Μαρία και η Δέσπω.

Μεγάλα αμυγδαλωτά πράσινα μάτια, σε κοιτούσαν και σε ταξίδευαν πίσω για να σου αφηγηθούν από πρώτο χέρι πώς βρήκε καταφύγιο στο σπίτι ο απογοητευμένος Τσαρούχης, πώς συνδέθηκε ο πατέρας της με τους σπουδαίους μαθητές του, τον Γιώργο Κοψίδη, τον Γλιάτα ή τον Εγγονόπουλο. 

Νωπογραφία με την οικογένεια από το σπίτι της οδού Βιζυηνού που φυλάσσεται στην Εθνική Πινακοθήκη (1932). Μαρία και Δεσπούλα. Η λατρεμένη σύντροφος και η πολυαγαπημένη κόρη του Φωτίου εμπνέουν και απεικονίζονται πολύ συχνά από τον ζωγράφο άλλες φορές σε πειραματισμούς της τεχνικής φαγιούμ και άλλοτε πάνω στον καμβά υπερβαίνοντας τα διδάγματα της βυζαντινής ζωγραφικής που πρόβαλλε στην Ελλάδα από τον Μεσοπόλεμο έως τη δεκαετία του 1960.

 

Με τις αναμνήσεις της σε ξάφνιαζε όταν αποκάλυπτε τον άλλον Φώτιο, εκείνον της παρέας, τον Ανατολίτη με το απίστευτο χιούμορ, τον στοργικό γονιό και κυρίως τον καλλιτέχνη που ήταν ταμένος στο όραμά του για μια ελληνορθοδοξία που τροφοδότησε τον Καρούζο, κατέπληξε τον Καζαντζάκη και επέδρασε καταλυτικά σε όλη τη γενιά του 30.

 

Λεπτομέρεια από την οικογένεια του ζωγράφου, με τη Δεσπούλα να συμμετέχει και να πρωταγωνιστεί στο έργο του Φωτίου (περ. 1930).

Μιλούσε με πίκρα για το σπίτι που πουλήθηκε στην κατοχή για λίγο αλεύρι, για το ότι ποτέ δεν πληρώθηκε ο πατέρας της για τη μνημειώδη τοιχογράφηση του Δημαρχείου, για τους φίλους αλλά και για το πώς αγάπησε αυτός ο μαχητικός ριζορθόδοξος τον καθολικό γαμπρό του.

Η Δέσπω ενταφιάστηκε στη Ραφήνα. Εκεί κοντά, στην Ιερά Μονή του Οσίου Εφραίμ, βρίσκονται και τα οστά των γονιών της.

Ο Θεός να τη δροσίζει.

«Νερό, πολὺ σ᾽ εὐχαριστῶ». Η ποίηση του π. Γενναδίου

 

Φύλλα

δακρυσμένα

τὸ πρωΐ

*

Μαξιλάρι:

συλλέκτης

ὀνείρων

*

Ἥλιος:

θεράπων

τῆς νύχτας

*

Καφὲς

κρύος

τῆς μοναξιᾶς

*

Τράγος

ἀποδιοπομπαῖος

στὴν ἄκρη-πληγωμένος

*

Ἕως τὸ φῶς

ἔπεσε

ὁ ἑωσφόρος

*

Νίκη φτερωτή,

μὴν κλείσης

τὰ φτερά σου

*

Ὠδεῖον

παραφώνων

-ὁ βίος-

*

Χῶμα

τὸ

σῶμα

*

Ὕμνους ἀμετάφραστους

στὸν δρόμο

τραγουδοῦσαν

*

Στοὺς δρόμους γύριζα

χωρὶς παρηγοριὰ

δὲν ἀπελπιζόμουν

 

Από την παραπάνω αυθαίρετη προσωπική ανθολόγηση συναντώ ακόμη έναν κρίκο στην ποίηση  που έχει αποκληθεί ιερατική (δεν μου πολυταιριάζει ο όρος). Συγγραφέας των παραπάνω ποιημάτων, μια εκδοχή της γιαπωνέζικης παράδοσης haiku στα καθ᾽ ημάς, είναι ο π. Γεννάδιος Γ. Δεμερτζῆς. Συνιστά μια άλλη ιδιαίτερη περίπτωση συγγραφής και σύλληψης του κόσμου που μου αρέσει για την καθαρότητά της και για αυτό όχι μόνο συστήνω αλλά προτείνω ανεπιφύλακτα την έκδοση, που φρόντισε ο  Κώστας Τσιρόπουλος της Ευθύνης, μια πνευματική μορφή στην οποία οφείλει πάρα πολλά ο τόπος μας.

Τίτλος του βιβλίου: Εἰκόνες. Σειρά: Ὁ Μικρὸς Ἀστρολάβος [17] (Ἀθήνα 2009).

Ποίηση η οποία αξιωματικά αναζητά την οικονομία στην αυστηρή δομή των τριών στίχων. Με βαθειά πίστη ότι η ουσία μπορεί να διατυπωθεί σύντομα, ο π. Γεννάδιος  διηγείται τις ιστορίες του συμπλέκοντας τα στοιχεία της φύσης με το αστικό τοπίο μέσα από προσωπικές αισθήσεις και την παρατήρηση του άλλου. Στοχασμός με φιλοσοφική στόφα, βλέμμα οξύ, ανοιχτό στον κόσμο (στη θεατή και αθέατη όψη του) και χωρίς ρητά ή διδάγματα ο ποιητής επιστρέφει διαρκώς να βρει το άρωμα των πραγμάτων στο ασήμαντο και ταπεινό, για να το φωτίσει και να το απαθανατίσει θριαμβικά. Ποιός είναι, όμως, ο π. Γεννάδιος; Τα αυτιά του βιβλίου του δεν έχουν βιογραφικό. Ωστόσο εντόπισα μερικά στοιχεία ταυτότητας από τον ιστότοπο ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΝ, όπου εκεί εκτίθεται ένα μέρος της άλλης ποιητικής του δραστηριότητας, της ασπρόμαυρης φωτογραφίας, που λειτουργεί συμπληρωματικά με τον γραπτό ποιητικό του λόγο.

Ο ο π. Γεννάδιος Δεμερτζής γεννήθηκε στην Λαγκαδιά Αλμωπίας του Νομού Πέλλης το 1963. Σπούδασε θεολογία και κοινωνική εργασία. Είναι εφημέριος του Σιναϊτικού μετοχίου στην Αθήνα, στην Αγία Αικατερίνα. Εργάζεται παράλληλα ως εκπαιδευτικός στην μέση εκπαίδευση. Με την φωτογραφία ασχολείται ερασιτεχνικά είκοσι πέντε συναπτά έτη. Η δουλειά του έχει παρουσιαστεί σε τρείς προσωπικές εκθέσεις: στο ίδρυμα της Αποστολικής Διακονίας, στον δήμο Ζωγράφου, (βίλα Κοτοπούλη) και στο βιβλιοπωλείο Λεμόνι. 

Καλοτάξιδο στο βιβλίο σου π. Γεννάδιε. Και σε ευχαριστώ για το δροσερό νεράκι σου…

Το ρεπερτόριο των μύθων του καπνίσματος

Ιατρείο, στολή, νοσοκόμα, τσάντα, ακουστικά. Όλα τα σύμβολα του επαγγέλματος. Και τι τσιγάρο καπνίζεις γιατρέ όταν θες να ξεκουραστείς; Μα φυσικά Camel. Σε όλη την εθνική επικράτεια. Τέλεια γεύση, λάρυγγας φίνος και ευχαρίστηση! Από χείλη έγκυρα.

Επανέρχομαι στο κάπνισμα για να μιλήσω για θέμα του σχεδιασμού μιας πολύ μεγάλης εκστρατείας πλασαρίσματος της ιδέας για την αθωότητα του τσιγάρου στην αμερικάνικη κοινωνία του περασμένου αιώνα που ξεπερνάει σε εξυπνάδα, χιούμορ αλλά και δαιμονισμό τα σποτάκια με ηλιοβασιλέματα με τους καουμπόιδες που καπνίζουν για να ξαποστάσουν…

Η αυθεντία της ιατρικής, ως διαφημιστικό μήνυμα, αποενοχοποίησε το τσιγάρο από τις βλαβερές του συνέπειες.

Η διαφήμιση είναι του 1949 και ακολουθεί μια σειρά από καμπάνιες για την ωφέλεια του τσιγάρου, την προτροπή των παιδιών προς τις μητέρες τους να καπνίζουν για να χαλαρώνουν και τόσες άλλες που καταξίωναν το τσιγάρο ως βασικό παράγοντα λεπτής σιλουέτας, κομμάτι της αγίας οικογένειας ή και αντίθετα το ταύτιζαν με φεμινιστικά ή γενικότερα απελευθερωτικά μηνύματα.

 

Απόδειξε ότι πιστεύεις στον εαυτό σου καπνίζοντας. Η αυτοεκτίμηση αυξάνεται με τη μίμηση του αρσενικού μοντέλου.

 

Η πλέον τρομακτική επικοινωνιακά και, ταυτόχρονα ηθικά, καμπάνια είναι αυτή που βλέπουμε με γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων να προτρέπουν για κάπνισμα: Με μια ποδιά κοιτούν μέσα στο μικροσκόπιο και στο χέρι κρατούν το τσιγάρο να ντουμανιάζει το ιατρείο.

Ο οδοντίατρος έχει τις δικές του προτιμήσεις για τη φίρμα τσιγάρου.

Η προπαγάνδα περιλαμβάνει κάθε δυνατό πρότυπο που θα μπορούσε να επηρεάσει ιδίως τις νέες γενιές: αθλητές, χολυγουντιανοί αστέρες, αισθησιακά σώματα τίθενται στην υπηρεσία της τεκμηρίωσης πως το κάπνισμα ωφελεί και είναι απαραίτητο για την ευεξία, τη χαλάρωση και την υγεία. 

 

Ποιος είπε ότι το τσιγάρο είναι ασύμβατο με την εξέταση στο μικροσκόπιο:

 

 

Οι όμορφες νοσοκόμες συμπληρώνουν την εικόνα του γιατρού-καπνιστή.

Oι διαφημίσεις που προωθούσαν τις υποτιθέμενες «ευεργετικές» επιδράσεις του καπνού με ψευδοεπιστημονικές αποδείξεις και χειραγώγησαν πολλές γενιές καπνιστών συμπεριελήφθησαν σε μια έκθεση με τον τίτλο «Not A Cough In A Carload» που έγινε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης τον περασμένο Δεκέμβριο, αλλά η ιδέα πρωτοξεκίνησε από το Πανεπιστήμιο Stanford το 2007. Στο αποκαλυπτικό και συγκλονιστικό υλικό συναντάμε όλο το ρεπερτόριο των μύθων περί καπνίσματος που έθρεψαν τον 20ό αιώνα, περνώντας υποδόρεια και πολύ έξυπνα πληροφορίες που καθήλωσαν σε μια τεχνητή ανάγκη τον κόσμο σε Δύση και Ανατολή.

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ: Not A Cough In A Carload στο Πανεπιστήμιο Stanford.

Τι με βοήθησε και τι δεν με βοήθησε να κόψω το τσιγάρο

Ας πω πρώτα τί δεν με βοήθησε. Οι δικοί μου, το περιβάλλον εργασίας, οι απαγορεύσεις, η γκρίνια αντικαπνιστών και η υστερία τους. Ούτε υποκατάστατα νικοτίνης, έμπλαστρα ή παρόμοια φαρμακευτικά σκευάσματα. Ούτε τα ρούχα μου ή το σπίτι που μύριζε. Γιατί η μυρωδιά από τις γόπες γίνεται συνήθεια. Όπως και οι εξατμίσεις.

Κυρίως αυτό που με βοήθησε υπήρξε η συμφιλίωση με την ιδέα ότι φοβάμαι μια ζωή χωρίς τσιγάρο. Επομένως η επιθυμία μου να το κόψω συνδέθηκε με την ελπίδα να δω τι θα κάνω με τον φόβο μου. Αυτό με οδήγησε στην αίσθηση ότι όφειλα στον εαυτό τουλάχιστον να δοκιμάσει και να πειραματιστεί με τη ζωή, και την καθημερινότητα χωρίς τσιγάρο. Και να δω πόσο είναι καλά χωρίς τσιγάρο.

Με ένα νέο ξεκίνημα που δεν θα έφερνε από την αρχή δυσκολίες και ματαιώσεις αλλά θα βασιζόταν στην αξία απλών στιγμών και αισθήσεων: να μυρίσω από την αρχή οσμές και αρώματα, να απολαύσω γεύσεις νέες παλαιών εδεσμάτων, να αυξήσω την αντοχή του σώματος σε γύμναση και άλλες δοκιμασίες.

Η διαφήμιση προώθησε με πανέξυπνους τρόπους το τσιγάρο ως life style, προβάλλοντας αξιομίμητα πρότυπα αρρενωπότητας ή θηλυκότητας.

Με βοήθησε, ακόμη, η συνειδητοποίηση του ρόλου των μεγάλων εταιρειών και της διαφήμισης. Που ποτέ δεν σου λένε όλη την αλήθεια. Ή μάλλον ή μόνη αλήθεια είναι  μια φαντασίωση  που συνοδεύεται και υπογραμμίζεται  από την απόλαυση του καπνού.

H φαντασίωση αυτή απευθύνεται κυρίως σε όσους καλούνται να μιμηθούν ένα πρότυπο συμπεριφοράς για να αποκτήσουν τη δική τους εικόνα για το φύλο.

Στην εκστρατεία διαφήμισης του καπνίσματος οι εταιρείες δεν δίστασαν να χρησιμοποιήσουν ακόμα και παιδιά που δεν απέτρεπαν τους γονείς τους να καπνίζουν ή ακόμη και τον Άγιο Βασίλη να φέρνει ως δώρα τσιγάρα.

Η συνειδητοποίηση της εκμετάλλευσης της εξάρτησης για πλουτισμό είναι η αρχή της απομυθοποίησης και της κατάρρευσης ενός τρόπου ζωής που βασίζεται στην απόλαυση του καπνίσματος.

Kαι την πρώτη μέρα με βοήθησε το νερό. Ήπια πολύ νερό και καθόλου καφέ, ούτε και αλκοόλ. Και τη δεύτερη ήταν όλα καλύτερα, και ευκολότερα.

«Πριν με μαλώσεις μαμά, ίσως θα ήταν καλύτερα να άναβες ένα τσιγαράκι Marlboro». Ακόμη και τα παιδιά χρησιμοποιήθηκαν στη διαμόρφωση μιας ποπ κουλτούρας ώστε να πεισθούν οι γονείς ότι το τσιγάρο βοηθάει στην ανατροφή τους...

Σώματα που πιάνουν ουρανό

Είναι μελλοντικό. Αλλά έρχεται από πολύ παλιά. Είναι η εξέλιξη της ρωμαϊκής αρένας και του ιπποδρόμιου. Μόνο που εδώ δεν έχει θέση ο τζόγος. Πρωταγωνιστεί το σώμα πλήρες ελαφρότητος, η μουσική χωρίς εθνικούς περιορισμούς, τα παιγνίδια πτήσεων, ανόδων και καθόδων.

Εδώ, στο Τσίρκο του ήλιου (Cirque du Soleil) το τσίρκο και οι τεχνίτες του που έχουν στιγματιστεί με τη μομφή της κακοποίησης των ζώων παίρνουν τη θέση που του αξίζει. Γιατί δεν είναι μόνο που η τέχνη του έρχεται από το παρελθόν, αλλά γιατί μπορεί και μιλάει ακόμη και σήμερα στους θεατές, συγκινεί και κυρίως μαγεύει.

Η εκρηκτικότητα της ομάδας δεν βρίσκεται μόνο στην ικανότητα και στα ταλέντα όσων παίζουν, αλλά και σε μια σειρά υπερβάσεων και δημιουργικών επινοήσεων: Το Τσίρκο του ήλιου ανακαλύπτει από την αρχή τί είναι και τι δεν είναι τσίρκο σήμερα. Οι πρώτες μορφές της ομάδας εντοπίζονται στο τέλος της δεκαετίας του 1970, αλλά η μεγάλη επιτυχία έρχεται το 1984 στο Κεμπέκ (ιδρυτές: Guy Laliberté, Daniel Gauthier) όταν παίρνει κρατική επιχορήγηση για να συμμετέχουν στον εορτασμό για τα 450 χρόνια της ανακάλυψης του Καναδά. Η ιστορία τους περιλαμβάνει περιοδείες από απλούς καλλιτέχνες του δρόμου, από ξυλοπόδαρους, από εκείνους που καταπίνουν φωτιές, από ζογκλέρ που συναντάει κανείς παντού.

Το Τσίρκο του ήλιου ποντάρει στις φιλοζωικές ευαισθησίες του παγκόσμιου κοινού, και καταφέρνει να αναπληρώσει το κενό των θηριομαχιών και των σύγχρονων θεατροκυνηγίων, των  μαϊμούδων και των λαϊκών αρκουδιάρηδων, των θηριοδαμαστών με τους υπάκουους λέοντες, πάνθηρες, παρδάλεις ή τίγρεις, τέρατα της φύσεως ή ανθρώπους σιαμαίους με θαύματα που βασίζονται αποκλειστικά στο ανθρώπινο σώμα και την κίνησή του στις τρεις διαστάσεις.

Aξιοποιεί στο έπακρο μια τάση που εμφανίστηκε στον χορό τη δεκαετία του 1970 (aerial dance), που δίνει έμφαση στην κάθετη διάσταση της σκηνής με τη χρήση ιμάντων, συνδυάζει γυμναστική, ακροβατικά και χορευτικό ρυθμό σε ένα σύνολο που κυριολεκτικά… ίπταται. Εάν προσθέσουμε σε αυτά τη ζωντανή πρωτότυπη μουσική που κατακλύζει κάθε παράσταση, τα τραγούδια, τα μοναδικά κοστούμια και τα απίστευτα σκηνικά εφέ που μας φέρνουν κοντά στα μεγαλειώδη θεάματα του μπαρόκ μπορούμε να αντιληφθούμε τη μοναδικότητα των παραστάσεων.

Το Τσίρκο του ήλιου είναι και ένα οικονομικό θαύμα. Η επιτυχία τους βασίζεται ότι δεν έχουν ανταγωνιστές. Κατάφεραν μέσα στην αγορά του θεάματος, των μεγάλων και ακριβοπληρωμένων shows, να απασχολούν πάνω από 1500 εργαζόμενους, να έχουν βάση σε διαφορετικές περιοχές, αλλά και να περιοδεύουν, να στέκονται αυτόνομα μέσα στην ηρεμία του γαλάζιου ωκεανού. 

Αυτός ο μεγάλος θρίαμβος βασίζεται και στο γεγονός ότι το Τσίρκο δεν απευθύνεται σε παιδιά και τους γονείς τους, αλλά μιλάει στις ψυχές όλων με τις ιστορίες που παρουσιάζει. Γιατί κάθε παράσταση δεν είναι ορισμένα νούμερα με χαλαρό δέσιμο, αλλά κάθε σκηνή υπηρετεί οργανικά μια αφήγηση ή διαθέτει ένα μήνυμα: Το 1992 στην παράσταση Saltimbanco η βασική ιδέα πηγάζει από τα μεταναστευτικά ρεύματα και προσδιορίζεται από την πολιτισμική πολυμορφία και τον σεβασμό του διαφορετικού, προσφέροντας ένα φιλειρηνικό μήνυμα. Έτσι στην παράσταση έπαιξαν καλλιτέχνες από 15 διαφορετικές χώρες. Το Alegría βασίζεται στην ιδέα του αγώνα για ελευθερία, καθώς και στη χρήση μια γοτθικής αισθητικής. Στο Love το επίκεντρο είναι η μουσική των Μπτηλς,

Πρόσωπα υπέρφυλα σε μια φελινική χρωματική πανδαισία, σώματα πανάλαφρα, αἐρινα, που δεν προβάλλουν τον τον αισθησιασμό, το νερό, η φωτιά, ο αέρας, τα χρώματα και τα σύμβολα, το παιχνίδι με τους φυσικούς νόμους και η αναγωγή στην ιστορία των μορφών λαϊκών πολιτισμών ή παραδοσιακών μύθων δημιουργούν ένα ασύλλυπτης ομορφιάς περιβάλλον ποιητικής δράσης και κυρίως ψευδαίσθησης.

Μετά από την εμπειρία με το Τσίρκο του ήλιου μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα πού μπορεί να ενταχθεί η δουλειά δικών μας ανθρώπων, όπως ο Δημήτρης Παπαϊωάννου και όσων προσπαθούν να δώσουν τον δικό τους προσωπικό λόγο, προσπερνώντας την ευκολία της αντιγραφής και της δουλικής μίμησης.

Επίσημη ιστοσελίδα: Cirque du Soleil 

Πολλά με σπρώχνουν να αναχωρήσω

από την πόλη… Αυτή η σκέψη έσχισε τον νου μου όταν περπατώντας στο πεζοδρόμιο, σήμερα το μεσημέρι, φορτωμένος με τσάντες, άνοιξα δρόμο για να περάσει ένας οδηγός με τη μηχανή του… Έκανα πλάι, σα να ήταν αυτονόητο να τον εξυπηρετήσω. Εκπαιδεύτηκα, εγώ και οι γύρω μου, να δεχόμαστε την αυθαιρεσία του κάθε μηχανόβιου που όχι μόνο παρκάρει μπροστά στις εισόδους των σπιτιών αλλά έρχεται προς το μέρος μου, ορμητικά, διεκδικώντας το πεζοδρόμιο ως λωρίδα κίνησης του διτρόχου του.

Eάν ήμουν χρήστης αμαξιδίου θα ήταν η ζωή μου αφόρητη. Όλες οι προσβάσεις στις γωνίες των δρόμων είναι πιασμένες από γαϊδούρια που άραξαν για τα ψώνια τους ή απλώς να πιούνε ούζο.

Eχτές, μαθαίνω από δύο διαφορετικούς επαγγελματίες το σπορ που επιδίδονται διάφοροι άγνωστοι στη γειτονιά μου: σε περιμένουν στο εσωτερικό της εισόδου της πολυκατοικίας και σε ακινητοποιούν ή σε ρίχνουν κάτω για να σου πάρουν ό,τι έχεις. Άλλοι, συνήθως δύο τη στήνουν σε οδηγούς: ο ένας τραβάει την προσοχή του οδηγού για να βγει έξω από το αμάξι, ενώ ο άλλος ορμά και παίρνει ό,τι βρει μέσα. Άσε το σπάσιμο στα παράθυρα των αυτοκινήτων. Μόλις βρεθεί ένα αυτοκίνητο έστω και παρκαρισμένο για επίσκεψη πέφτει θύμα κάποιου επιτήδειου. Δεν ξέρω εάν είναι πεινασμένοι αυτοί οι άνθρωποι, άνεργοι ή τοξικομανείς. Ούτε μπορώ να δικαιολογήσω τη φτώχεια ως αιτία όλης αυτής της παραβατικότητας. Και οι γονείς μας ήταν πένητες. Και άλλοι δούλευαν από μικρά στα καράβια, σα μελό του 60 και άλλοι έκαναν κάθε αγγαρεία που μπορεί να βάλει ο νους για να σταθούν με αξιοπρέπεια στη ζήση τους. Κάτι τέτοια σκέφτομαι και πικραίνομαι για το πόσο έχει εγκαταλειφθεί το κέντρο της Αθήνας. Γιατί έχουν εγκαταλειφθεί οι άνθρωποι Έλληνες, φιλέλληνες, μισέλληνες, αλλοδαποί, ομόδοξοι, ετερόδοξοι και αλλόδοξοι στην τύχη τους…

 

Η βεράντα είναι ένας μικρός παρηγορητικός βιότοπος στην πόλη που διώχνει τους κατοίκους της.

Ναί, έφυγαν σε μια ώρα από την Τοσίτσα όλες οι παρέες που μοιράζονταν τον θάνατο σε γνωστούς και αγνώστους. Επειδή πλησιάζουν οι εκλογές ή επειδή κάτι αλλάζει στο κέντρο; ή επειδή επιτέλους ευαισθητοποιήθηκαν για ένα πρόβλημα που εσκίαζε την τουριστική μας βιτρίνα, μερικά μέτρα δίπλα από το αρχαιολογικό μουσείο;

Και λοιπόν; Το αίσθημα του φόβου αναβλύζει και το εκμεταλλεύονται δεξιοί και αριστεροί, χριστιανοσυντηρούκλες και μπαχαλάκηδες. Δεν νιώθω μόνο εγώ την ανασφάλεια. Τη νιώθουν όσοι κυκλοφορούν και βλέπουν ότι έχουν αλλάξει τα πράγματα προς το χειρότερο. Την καταλαβαίνουν όσοι δεν αντιμετωπίζουν τη γειτονιά τους ως πέρασμα για μια άλλη χώρα ή ως μία προσωρινή κατοικία αλλά ως επένδυση ζωής.

Kαι τώρα είναι σα να τελειώνω μαθητική έκθεση… Και να φύγω, να πάω πού; Δεν έχω πατρίδα. Εδώ γύρω γεννήθηκα, εδώ έκανα τις σχολικές κοπάνες, εδώ ερωτεύθηκα, εδώ πρωτοδούλεψα στην εφηβεία μου, εδώ σπούδασα, εδώ λαχτάρησα. Η Αθήνα είναι η πόλη μου. Kαι δεν μου αρέσει που τη βλέπω να μετατρέπεται σε ζούγκλα και να νιώθω εξόριστος μέσα στον ιστό της…

Αστικά στρουθία

Δεν είναι φιλέρημα και λατρεύουν την πόλη. Όσο αισθάνονται ασφάλεια σε πλησιάζουν. Σπουργίτι και σπουργίτης. Από ουσιαστικοποίηση του ελληνιστικού επιθέτου «στρουθός» ή ίσως από το «πυργίτης».

 

City Rose

…τὸ στόμα ῥόδων ἄνθος ἦν,

ὅταν ἄρχηται τὸ ῥόδον ἀνοίγειν τῶν φύλλων τὰ χείλη…

ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΤΑΤΙΟΣ, Λευκίππη και Κλειτοφών, 1:4.

Δεν ζούμε.

Μετεφηβική θλίψη ή ενήλικη κατάθλιψη; Καμπανάκι για τους εφησυχασμένους ή κομμάτι μιας τελετής ενηλικίωσης; Όπως και να έχει, δεν το συμμερίζομαι. Η ζωή προχωράει. Και ο καθένας μπορεί να βρει νοήματα… και όσα μπορούν να τον κάνουν ευτυχισμένο. Ή τουλάχιστον να περνάει καλά με  τον εαυτό του. Δεν είναι εύκολο αλλά δεν είναι και ακατόρθωτο. Πάντως, ένα από τα εμπόδια για να το πετύχεις είναι και η βαρεμάρα. Και, κυρίως, όταν βαριέται κανείς τον εαυτό του.

Μόλις φωτογράφησα με το νέο iphone μου τη φράση που είναι γραμμένη στην πίσω πλευρά του Υπουργείου Εμπορίου με πλησίασε μια σκιά με γένεια που επαιτούσε. Ανέβασα τα τζάμια και κλείδωσα τις πόρτες του αυτοκινήτου, σφίγγοντας τα δόντια.

Ο παραλογισμός της κεφαλαιοκρατίας στο έγκλημα του Ασωπού

Οι ιδρυτές της επτάπυλης πόλης Θήβας, τα δίδυμα Ζήθος και Αμφίονας είναι παιδιά της κόρης του Ασωπού, της Αντιόπης. Γεννήθηκαν στον Κιθαιρώνα, σε μα σπηλιά ανάμεσα στην Οινόη (το νησί του κρασιού) και τις Ελευθερές. 

Σύμφωνα με τον Όμηρο ο Δίας γοητεύθηκε από την ομορφιά της Αντιόπης, της κόρης του Ασωπού και την αποπλάνησε σε μορφή σατύρου. Όταν ο Οδυσσέας αντίκρυσε στον Κάτω Κόσμο τη σκιά της Αντιόπης μίλησε για την υπερηφάνεια που είχε να κοιμηθεί στην αγκαλιά του Διός (Οδύσσεια, Βιβ. 11, 261). Το θέμα εμπνέει τον Hendrick Goltzius: Δίας και Αντιόπη, 1616.

Οι αρχαίες πηγές μιλούν ομόφωνα κι εκστατικά για τον Ασωπό που γονιμοποιεί και λιπαίνει τον κάμπο της Θήβας.Οι ειδήσεις και οι εικόνες που έρχονται σήμερα από όσους ανέδειξαν το θέμα και συνεχίζουν να αγωνίζονται (βλ. Asopos SOS) για τη σωτηρία του Ασωπού είναι τρομακτικές.

Μοιάζει να μην υπάρχει κάποιος  που να  θέλει να μειώσει ή να άρει τις αιτίες που έχουν προκαλέσει τη μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα. Το θέμα είναι απλώς η διαχείριση των αποβλήτων, των τοξικών και των σκουπιδιών ή η διακοπή της παραγωγής τους; Ο παραλογισμός της κεφαλαιοκρατίας σε όλη του τη δόξα. Και η ανοχή αυτής της τρέλας από τους ισχυρούς εις βάρος της φύσης και των ανθρώπων της, των αγροτών και των κατοίκων της περιοχής. Γιατί, ναι, μπορεί η χούντα να επέτρεψε την ασυδοσία στις βιομηχανίες, εκεί, αλλά οι ντόπιοι δεν εγκατέλειψαν τις εστίες τους. Πέρα από την ορατή ντροπή των αποχετεύσεων και των λυμάτων, που χύνονται παντού, ποιος ειδοποίησε και πληροφόρησε τους απλούς κατοίκους για τους κινδύνους που διατρέχουν; Για το εξασθενές χρώμιο και όλα τα παρεπόμενα του βιασμού και της φυσικής κακοποίησης;

Διαβάζω ότι μόλις το 2007 έγινε μια πρώτη ενημέρωση. Και πάνω από 30 χρόνια σιωπή. Και συνενοχή. Όσων ήξεραν και δεν μιλούσαν. Ή όσων έβλεπαν ότι μπροστά στο χρήμα η ζωή ας σβήσει… Και αναρωτιέμαι, γιατί δεν ξέρω, ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, ο οποίος κατάγεται από εκείνα τα χώματα πώς να ένιωσε όταν πρωτόμαθε για την απίστευτη καταστροφή….

Περπάτησα τη μέρα του Πάσχα πλάι στο ποτάμι. Διασχίζοντας μια μαγική διαδρομή από την Ασωπία, τον τόπο που πήρε την ονομασία από το ποτάμι, προς τον Προφήτη Ηλία, ένα μοναστηράκι όπου εγκαταβιούσαν δύο μοναχές, αλλά τώρα παραμένει έρημο… καθ᾽ οδόν, συναντάς τον Ασωπό  που πηγάζει από τον Κιθαιρώνα και ρέει μέσω των Πλαταιών στον Ευβοϊκό κόλπο. Σε μια πρώτη ματιά η ρύπανση δεν είναι ορατή (αν και τα νερά δεν είναι κρυστάλλινα) και η εικόνα δεν έχει καμιά σχέση με τον εφιάλτη που έχει προηγηθεί σε άλλα σημεία. Εδώ, σε όσες στιγμές αιχμαλώτισα τη φετεινή Πασχαλιά είναι σα να σταμάτησε ο ποταμός τον στεναγμό του. Μια υπενθύμιση της ομορφιάς που είχε, του νερένιου κάλλους που ίσως μπορέσει να επανεύρει εάν ενισχύσουμε τις φωνές διαμαρτυρίας…

«πεδίων ὑποτάσεις αἳ παρ’ Ἀσωποῦ ῥοαῖς/εὔκαρπον ἐκβάλλουσι Θηβαίοις στάχυν», Ευριπίδη, Βάκχαι (1044-5)