θα ξυπνήσουμε μια μέρα ξένοι στον τόπο μας…

καταλήγει το άρθρο του Γιώργου Βότση «Ο ηγούμενος ορθάνοιξε την κερκόπορτα», που διάβασα στο ταξίδι της Κυριακής από τη Ρώμη στην Αθήνα, αφού ξένοι Κροίσοι καρακοδούν να αγοράσουν εκτάσεις μοναδικής ομορφιάς στον τόπο μας. Στο άρθρο αναλύεται η περίπτωση της Μονής Τοπλού, εφόσον την Παρασκευή 9 Μαΐου θα συζητηθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας προσφυγή 300 πολιτών κατά της κυβερνητικής απόφασης που έχει εγκρίνει μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων στην χερσόνησο Κάβο Σίδερο (κοντά στο Βάι της Κρήτης) για μοναστηριακή έκταση που εκχωρείται σε ξένο επενδυτή που θα κατασκευάσει έξι χωριά με  7.000 κλίνες και 730 πισίνες.

Ο Βότσης επισημαίνει την απουσία κεφαλαίων, εμπειρίας και αξιοπιστίας της εταιρείας Loyalward στην οποία η Μονή συμφωνεί να ενοικιάσει την περιοχή γύρω στα 26.000 στρέμματα για 80 χρόνια, συμπεραίνοντας τη «φανερή επιδίωξη να κερδοσκοπήσουν με κάθε τρόπο». 

Από την άλλη πλευρά, κανείς δεν μπορεί να απαγορεύσει σε ένα μοναστήρι να νοικιάσει ή να εκποιήσει την περιουσία του, όταν μάλιστα έχει να θρέψει στόματα. Βέβαια, δεν ξέρω πόσους μοναχούς έχει η Μονή Τοπλού ή πόσους προσκυνητές φιλοξενεί προκειμένου να τους ταΐσει. Αλλά προφανώς δεν βρίσκεται εδώ το κίνητρο της ενοικίασης. Σύμφωνα με τον ίδιο τον ηγούμενο, από ομιλία του σε Ημερίδα για τις Τουριστικές Επενδύσεις Ανατ. Κρήτης η όλη ιστορία αποσκοπεί στην ωφέλεια των ντόπιων, και με τα δικά του λόγια: «Ο στόχος μας, λοιπόν, ήταν η περιοχή αυτή να βρεθεί κάποιος τρόπος ούτως ώστε αξιοποιουμένη να δώσει ψωμί και στο σημερινό κόσμο, στους σημερινούς κατοίκους, αλλά και στις επιγενόμενες γενιές. Και στα παιδιά μας, δηλαδή, στα παιδιά σας και στα εγγόνια σας.» 

Αλλά, και μόλις χτες, ο μητροπολίτης της περιοχής Ευγένιος σε βράβευση αριστούχων μαθητών από το Ίδρυμα Παναγία Ακρωτηριανή, αναφέρθηκε στην επένδυση, αφού «εξέφρασε την πεποίθηση ότι το 2008 θα υπάρξει τελεσίδικη απόφαση και θα ξεκινήσει επιτέλους η υλοποίηση του πολυπόθητου αυτού έργου προς όφελος των νέων της επαρχίας Σητείας και της ευρύτερης περιοχής» (πηγή: Lasithi news).

Στη συζήτηση έχουν τεθεί τα διάφορα ζητήματα που προκύπτουν από μια τέτοια επένδυση, και από τις ποικίλες παρεμβάσεις σημειώνω μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση που βλέπει το θέμα από πολλές πλευρές του Αντώνη Ανηψητάκη.

Ταυτόχρονα, μια διεθνής κίνηση είναι σε εξέλιξη ενόψη της συζήτησης στο Συμβούλιο της Επικρατείας στις 9 Μαΐου. Σημαντικό ρόλο στην κινητοποίηση έχουν παίξει η Jennifer Moody και ο Oliver Rackman, επιστήμονες με ευαισθησίες που γνωρίζουν την Κρήτη  και οι οποίοι απευθύνονται σε σημαίνουσες προσωπικότητες της κοινωνικοπολιτικής μας ζωής, μεταξύ άλλων στον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίο. Σε ειδική ιστοσελίδα με το σύνθημα Save the Cretan Landscape συγκεντρώνουν υπογραφές για να αποτραπεί το κτίσιμο ακόμη ενός ακόμη τουριστικού κολοσσού, και στο κείμενό τους κάνουν ειδική αναφορά στην ορθόδοξη θεολογία για το περιβάλλον και στην οικολογική ευαισθησία του πατριάρχη επισημαίνοντας ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει την επιρροή του ώστε να εμποδιστεί η καταστροφή του τοπίου.

Είναι γνωστό ότι ο μοναχός ενός κοινοβίου οφείλει να είναι ακτήμων και οι αδελφοί της μοναστηριακής κοινότητας οφείλουν να μοιράζονται από κοινού τη ζωή τους. Όταν λοιπόν αποφασίζουν να εγκαταβιώσουν η περιουσία τους δεν είναι πλέον ατομική ιδιοκτησία και αξιοποιείται για τις ανάγκες της νέας οικογένειάς τους. Στη μονή της μετανοίας τους φέρνουν και ό,τι άλλο πολύτιμο έχουν: βιβλία, άμφια, μικροαντικείμενα. Κάπως έτσι δημιουργήθηκαν και οι βιβλιοθήκες πολλών μοναστηριών, με τις δωρεές και κληρονομιές που άφησαν μοναχοί που γέρασαν και έκλεισαν τα μάτια τους σε κελλιά, μακριά από τη βουή της πόλης. Το μοναστήρι μπορεί να έχει περιουσία οι μοναχοί όχι. Κι αν η περιουσία των μονών έχει κατοχυρωθεί με φιρμάνια στην Τουρκοκρατία, αυτό είχε και ως συνέπεια τη διαφύλαξη των εκτάσεων από την πλεονεξία των αρπακτικών που κτίζουν με αποκλειστικό σκοπό την κερδοσκοπία.

Παλιά, στις αγροτικές κοινωνίες όταν τα μοναστήρια  νοίκιαζαν έρημες εκτάσεις οι καταστροφές ήταν μηδαμινές, έως ανύπαρκτες στο περιβάλλον. Και εννοώ, για παράδειγμα, τη βοσκή των ζώων. Σήμερα οι όροι έχουν αλλάξει. Και εάν ένας ηγούμενος δεν έχει αίσθηση των κινδύνων που μπορεί να έχει μελλοντικά ο τόπος από μια ανεξέλεγκτη τουριστική εκμετάλλευση χρειάζεται να έρθει ο νόμος και όσοι έχουν ακόμη ανιδιοτελή ευαισθησία για το περιβάλλον, ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΦΤΙΑΞΕ ΚΑΝΕΙΣ ΑΛΛΑ ΟΛΟΙ ΤΟ ΒΡΗΚΑΜΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΕΝΟ, να  ενώσουν τις φωνές τους σε μια διαμαρτυρία για την αλόγιστη χρήση, την κακοποίηση της φύσης στο όνομα των μελλοντικών γενεών.

Διαβάζω ότι ο συγκεκριμένος ηγούμενος, ο π. Θεόφιλος, είναι ένας άνθρωπος ανοιχτόμυαλος που ζει την κοινότητα, έχει ασχοληθεί με βιοκαλλιέργειες και με εναλλακτικές μορφές ενέργειας, είναι δε ένα πρόσωπο σεβαστό στους ντόπιους. Δεν θέλω να αμφισβητήσω τις προθέσεις του για το κοινό καλό, όπως και δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τα τρία σημεία που υπογραμμίζει ο Βότσης στο αφυπνιστικό κείμενό του για την ιδιαιτερότητα του χώρου. Αντιγράφω: «α) Βρίσκεται μέσα σε περιοχή του δικτύου Natura 2000 και σε ζώνη ειδικής προστασίας, β) Περιλαμβάνει τον μινωικό οικισμό Ιτανο και ανεξερεύνητες αρχαιότητες ανεκτίμητης αξίας και γ) Είναι βιότοπος ειδικής χλωρίδας υψηλής βιολογικής σπουδαιότητας.» 

Τρομάζω με την ιδέα της δημιουργίας ακόμη ενός τουριστικού προορισμού-γκέτο, που θα απευθύνεται σε μια ελίτ προνομιούχων και θα αποκλείει την πρόσβαση της περιοχής στους πολλούς.

Προσωπικά, θα ήθελα να αφεθεί η έρημη περιοχή στην ερημία της. Ακόμη και από εμάς που δεν συμφωνούμε με την εμπορική της εκμετάλλευση. Όσοι ζούμε στις πόλεις αναζητούμε την απάτητη ακρογιαλιά, παίρνουμε το σκάφος για να προσεγγίσουμε μη προσβάσιμες παραλίες από τα τζιπ και τις μηχανές κυνηγώντας τη φαντασίωση του παραδείσου. Αναζητούμε την αποκλειστικότητα χρήσης της παρθενικότητας του τοπίου. Για να γίνουμε οι πρώτοι που θα το κακοποιήσουμε. Κατά βάθος κρύβουμε έναν βιαστή που ενδιαφέρεται να πάρει για να ικανοποιήσει το εγώ του χωρίς να δώσει τίποτα στην περιοχή. Ίσως μερικά ευρώ στη γειτονική καντίνα.

Δεν μπορώ παρά να ενώσω τη φωνή μου με εκείνους που ανησυχούν για την παραμόρφωση του τοπίου από «ιδιοκτήτες» που δεν είναι τίποτα άλλο παρά διαχειριστές μιας περιουσίας που τους δόθηκε και δεν ανήκει σε κανέναν, ούτε στους τωρινούς ούτε στους απογόνους των σημερινών κατοίκων, παρά μόνο στον Δημιουργό της.

Όσο επιλέγουμε να μένουμε αδρανείς σε ενέργειες που προσβάλλουν το φυσικό κάλλος, από τη γειτονιά μας μέχρι τις μικρές πατρίδες μας τότε θα είμαστε ξένοι στον ίδιο μας τον τόπο…

 

One thought on “θα ξυπνήσουμε μια μέρα ξένοι στον τόπο μας…

  1. Τσουκνίδα

    Θέλεις να πάρουμε θέση, έ;
    Επειδή κι εγώ μένω σε μια τουριστική περιοχή, όπου στη σημερινή κρίση, όλοι περιμένουν σαν το μάνα εξ ουρανού τις επενδύσεις του βιομηχανικού τουρισμού, να σημειώσω ότι περιμένω η εκκλησία να δείξει το δρόμο και να δείξει ότι υπάρχει και άλλος δρόμος ανάπτυξης.
    Όχι στον τουρισμό των πολυεθνικών Κολοσσών, που αφού ξεζουμίξει για κάποιες δεκαετίες τον τόπο τον αφήνει ένα κιτσάτο ερείπιο…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s