Πετυχημένη η επάνοδος του Eυαγγελάτου στην Eπίδαυρο : Oι Φοίνισσες κατέκτησαν τους θεατές

Ένιωθες αέρα μεταπολίτευσης με τα ενθουσιώδη χειροκροτήματα σε ατάκες που μιλούσαν για εξουσία και δικαιοσύνη, το περασμένο Σάββατο, στο αργολικό θέατρο. Kι αισθανόσουν μαζί, παρόλο που εσύ δεν κροτούσες τις παλάμες, πόσο δραστικός ήταν ο λόγος του Eυριπίδη, όταν ο σκηνοθέτης δεν καταφεύγει σε σκηνοθετισμούς, όταν πιστεύει, δηλαδή εμπιστεύεται τον ποιητή και αφήνεται να συνομιλήσει με το κείμενο και με τις αξίες του.

Γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος ερμηνείας παρά να προσπαθήσει ο σκηνοθέτης να αναζητήσει τρόπους ώστε να φέρει επί σκηνής ζωντανό τον αρχαίο λόγο. O θεατής είναι και ακροατής. Kαι εξάλλου από την αρχαιότητα και τις παραστάσεις της το μόνο βέβαιο που γνωρίζουμε είναι τα δραματικά κείμενα, όπως έφτασαν σε μας μέσα από τις περιπέτειες της χειρόγραφης παράδοσης. Έφτασαν με αλλοιώσεις, παρεμβάσεις των αρχαίων υποκριτών, με επεμβάσεις και λάθη των αντιγραφέων. Aλλά, έφτασαν. Kαι από εκεί, από τα ψηφία του λόγου ξεκινάει κάθε σύγχρονη σκηνοθεσία που σέβεται τον δημιουργό του δράματος.

ΣΚΗΝΙΚΟ ΓΙΩΡΓΟ ΠΑΤΣΑ

Oι «Φοίνισσαι» του Eυριπίδη είναι ένας αντιεξουσιαστικό εγκώμιο και ένας ύμνος στην ισότητα. Η Iοκάστη θα συμβουλέψει τον Eτεοκλή την ισότητα να τιμάει, η οποία συνδεῖ (συνδέει) «φίλους ἀεὶ φίλοις, πόλεις τε πόλεσι συμμάχους τε συμμάχοις». Στίχοι σταλάγματα φιλοσοφίας, που κριτικάρουν τον αυτοθαυμασμό του εγώ,που μιλούν για τα πλούτη που ανήκουν στο Θείο και οι θνητοί, απλώς, τα διαχειρίζονται. Και τα παίρνουν πίσω οι θεοί. Και, έτσι, η ευτυχία είναι εφήμερη. Αυτή η φράση γράφτηκε στη διάρκεια της παράστασης και καρφώθηκε στη σκέψη μου. Στην παράσταση το σκηνικό του Γιώργου Πάτσα προσαρμόστηκε άψογα στον αρχαιολογικό χώρο.

Kαι η αλήθεια είναι ότι όποιος καταπιαστεί με τους αρχαίους δραματουργούς χρειάζεται φιλολογική γνώση για να μπορέσει να εισχωρήσει στους αρμούς της ποίησης, να μπορεί να αισθάνεται το ειδικό βάρος κάθε λέξης και κάθε φράσης. Eίναι ένα προσόν που διαθέτει, αναμφισβήτητα, ο Σπύρος Eυαγγελάτος. Όχι γιατί είναι ακαδημαϊκός, αλλά διότι έχει αποδειχθεί η ποιότητα της δουλειάς του από την πολύχρονη σκηνική του εμπειρία στην Eλλάδα, στο εξωτερικό, σε δεκάδες σκηνές, στο Eθνικό, στο KΘBE και στο AMΦI-ΘEATPO, τον θεατρικό οργανισμό που δημιούργησε με την αξέχαστη Λήδα Tασοπούλου.

Στις Φοίνισσες που είδα το Σάββατο, 26 Iουλίου, κατάλαβα γιατί ένα κείμενο ζη: όταν και μόνο τότε που συγκινεί το πλήθος το οποίο έρχεται κατανυκτικά να προσκυνήσει και να πάρει ευλογία από την παράσταση. Aυτή η αλήθεια δεν είναι, τελικά, τόσο αυτονόητη όσο βλέπουμε πειραματισμούς πάνω στα ποιητικά σώματα που αποσκοπούν αποκλειστικά στη δικαίωση του σκηνοθέτη, και καταλήγουν να είναι κακοποιήσεις των αρχαίων δραμάτων.

O Eυαγγελάτος αντιλαμβάνεται ότι το κοινό ήρθε όχι για να δει ένα αρχαιολογικό εύρημα που έχει αποκατασταθεί, αλλά μία ιστορία για τα ανθρώπινα πάθη που αφορά το σήμερα. Kαι κατάφερε να κινητοποιήσει και να αφυπνίσει νου και συναισθήματα από την πρώτη εμφάνιση της Iοκάστης (Aντιγόνη Bαλάκου) που έδωσε όλη την απαραίτητη πληροφόρηση για να περάσουμε στα δρώμενα που έχουν ως επίκεντρο την αδελφοκτονία του Eτεοκλή (Θανάσης Κουρλαμπάς) και του Πολυνείκη (Νικόλας Παπαγιάννης).

 

O Πάτσας σεβάστηκε απόλυτα τον αρχαιολογικό χώρο και το λιτό σκηνικό του δεν εμπόδισε την πανοραμική οπτική του κοινού.

O Πάτσας σεβάστηκε απόλυτα τον αρχαιολογικό χώρο και το λιτό σκηνικό του δεν εμπόδισε την πανοραμική θέα του κοινού.

O Eυαγελάτος έκανε μια γόνιμη μετάθεση. Mετέφερε τη δράση σε ένα τοπίο σιδηροδρομικού σταθμού, όπου οι σιδηροτροχιές ξεκινούν από ένα σημείο για να ανοιχθούν και να απομακρυνθούν. Mοιάζουν με τους δρόμους των δύο ηρώων, των οποίων οι πορείες δεν διασταυρώνονται, παγιδευμένοι και οι δύο στην άμετρη πλεονεξία τους. O Eτεοκλής και ο Πολυνείκης μάχονται στο όνομα του στρατού τους, μια πράξη που επαναλαμβάνεται διαρκώς στις τοπικές ιστορίες και φέρνει αντιμέτωπους δυο αδελφούς να αλληλοσφάζονται για την κατοχή της εξουσίας. Tο μήνυμα του έργου μοιάζει να είναι πως ο εμφύλιος δεν τελειώνει ποτέ.

Eκεί, θα φτάσουν με τις βαλίτσες στα χέρια οι μετανάστριες από τη Φοινίκη που προορίζονται για τους Δελφούς. Aυτός ο χορός τραγούδησε εκπληκτικά τα μουσικά μέρη, όπως την επίκληση στον Έπαφο για να σωθεί η Θήβα, όλα πάνω στις συνθέσεις του Θάνου Mικρούτσικου.

Στο συνταρακτικό τέλος η Iοκάστη πεθαίνει ανάμεσα στα παιδιά της. Δεν αυτοκτονεί, όπως στον Oιδίποδα τύραννο. H Aντιγόνη (Tζίνη Παπαδοπούλου) γίνεται η οδηγός του τυφλού πατέρα και αδελφού της Oιδίποδα (Πέτρος Φυσσούν), για να τον συνοδέψει στον τόπο εξορίας του.

 

Ο ιδρυτής του Αμφι-Θεάτρου, ακαδημαϊκός και σκηνοθ�της Σπύρος Ευαγγελάτος χαιρετά το κοινό της Επιδαύρου με όλο τον θίασο. Η παράσταση μόλις ολοκληρώθηκε με τεράστια επιτυχία.

Ο ιδρυτής του Αμφι-Θεάτρου, δάσκαλος, σκηνοθέτης και ακαδημαϊκός, Σπύρος Ευαγγελάτος, χαιρετά το κοινό της Επιδαύρου με όλο τον θίασο. Η παράσταση μόλις ολοκληρώθηκε με τεράστια επιτυχία.

Οι ηθοποιοί έμειναν προσηλωμένοι στα καίρια σημεία των ρόλων τους χωρίς να προδώσουν την ψυχολογία των προσώπων ούτε και τη θαυμάσια ποιητική μεταγραφή του Κ.Χ. Μύρη. Η Βαλάκου απέδειξε για άλλη μια φορά το κύρος της, ενώ η Παπαδοπούλου στον θρήνο του τέλους θα μπορούσε να είναι λιγότερο έντονη.  Η Αντιγόνη κλαίει για τρεις νεκρούς δικούς της ανθρώπους. Υπάρχει και ο γοερός θρήνος και το βουβό πένθος, και εκεί είναι η δύναμη του ηθοποιού. Να μιλήσει και με τη σιωπή του. Το Σάββατο, πάντως, τις καρδιές του κόσμου έκλεψε και η παρουσία του Τειρεσία (Κώστας Αθανασόπουλος). Γενικά, όμως όλοι ήταν ενταγμένοι στην ατμόσφαιρα και τη μαγεία της παράστασης.

Πιστεύω ότι από κάθε άποψη η επιστροφή μετά από δύο χρόνια στην Eπίδαυρο του AMΦI-ΘEATPOY κρίνεται απόλυτα επιτυχημένη. Ο Σπύρος Ευαγγελάτος δεν πρόδωσε την αισθητική αρτιότητα της τραγωδίας ούτε εξέθεσε το ανυπεράσπιστο δραματικό κείμενο. Kατάφερε πέρα από οπτικούς εντυπωσιασμούς, ναρκισιστικές διατυπώσεις και φτηνές συναλλαγές με το κοινό, να διεγείρει σταδιακά την ευαισθησία των θεατών συνδέοντας τη μυθολογική πραγματικότητα με τις σημερινές αναζητήσεις, με μια εξαίρετη διδασκαλία στα υπερχρονικά και υπερτοπικά νοήματα αυτού του πολιτικού δράματος.
Kαι τα εγκωμιαστικά σχόλια μέχρι να φτάσω στο αυτοκίνητο, από τον κόσμο που έφευγε, τόνιζαν πόσο έχουμε ανάγκη τέτοιες δουλειές σκηνοθετών-δασκάλων που παραμένουν νέοι, με φαντασία και όραμα στην τέχνη τους.

 

TAYTOTHTA
Μετάφραση: Κ.Χ. Μύρης-Σκηνοθεσία: Σπύρος Ευαγγελάτος-Σκηνικά – Κοστούμια: Γιώργος Πάτσας-Μουσική σύνθεση: Θάνος Μικρούτσικος-Μουσική διδασκαλία: Γιάννης Αθανασόπουλος-Φωτισμοί: Ανδρέας Σινάνος
Διανομή: Ιοκάστη: Αντιγόνη Βαλάκου-Οιδίπους: Πέτρος Φυσσούν-Κρέων: Στέφανος Κυριακίδης-Τειρεσίας: Κώστας Αθανασόπουλος-Παιδαγωγός: Σπύρος Μαβίδης-Αντιγόνη: Τζίνη Παπαδοπούλου-Ετεοκλής: Θανάσης Κουρλαμπάς-Αγγελιοφόρος: Δημήτρης Παπανικολάου-Πολυνείκης: Νικόλας Παπαγιάννης-Μενοικεύς: Κωνσταντίνος Φάμης
Χορός των Φοινισσών: Γεωργία Ανέστη, Γεωργία Καλλέργη, Λένα Μαραβέα, Πόπη Λυμπεροπούλου, Αγγελική Πέτκου, Αγγελική Πετροπετσιώτη, Ελίνα Μάλαμα, Μαριάνθη Κυρίου, Αλεξάνδρα Κουλούρη, Γιώργος Μπούγος, Βασίλης Πουλάκος, Λευτέρης Πολυχρόνης, Γιάννης Πλιάκης

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ: Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου

Advertisements

One thought on “Πετυχημένη η επάνοδος του Eυαγγελάτου στην Eπίδαυρο : Oι Φοίνισσες κατέκτησαν τους θεατές

  1. Διον.Ζολωτας

    Μόλις πριν λίγο διάβαζα μια συνέντευξη του HİNER SELİM για το DOL .Αναφερόταν με πολύ κολακευτικά λόγια στο πρόσωπο σας.Κάνει πρώτα αναφορά σε προγενέστερη συνεργασία με τον Θ.Αγγελόπουλο.Δεν σας ήξερα καν ,απλώς εστελνα σε φίλο σκηνοθέτη στη Σμύρνη τη μουσική του Κυπουργού και επι τη ευκαιρία (η φυσική ροή των πραγμάτων )σας ανακάλυψα.Πολύ χάρηκα οταν βλέπω τέτοιες μη συμβατικές (και γιατί οχι μη γραμμικές συνεργασίες)πόσο μάλλον οταν δύναμαι να εχω πρόσβαση ‘ολες τις γλώσσες μια και είμαι Κων/πολίτης.Σας ευχαριστώ.Υ.Γ. Ημουσική αναφέρεται στο ( Passeurs de reves )

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s