H Eπίδαυρος καλωσόρισε τη Pούλα Πατεράκη στην ενιαία παράσταση του Οιδίποδα

Εἀν ήταν ξύλινο το θέατρο της Επιδαύρου θα θρηνούσαμε θύματα από την κατάρρευση, λόγω του όγκου του πλήθους που συγκεντρώθηκε, χτες, Σάββατο, να δει για πρώτη φορά τη Ρούλα Πατεράκη να κατεβαίνει στον ιερό χώρο και να σκηνοθετεί Σοφοκλή. 

Η Πατεράκη αποφάσισε να ανεβάσει σε μια εκδοχή την ιστορία του Οιδίποδα. Μάλιστα, τολμώντας να αντιστρέψει τη σειρά. Στο πρώτο μέρος της παράστασης παρουσιάστηκε να φτάνει ο τυφλός αλλά ώριμος, πλέον, βασανισμένος Οιδίπους στον Κολωνό, αναζητώντας τον τόπο της θανής του, για να ακολουθήσει, πηγαίνοντας προς τα πίσω, η αποκάλυψη της αλήθειας για τις συμφορές που έχουν καταπέσει στην πόλη της Θήβας.

Η παράσταση διακρίθηκε από την καταπληκτική ευκρίνεια τόσο στην εκφορά του λόγου όσο και στη δραματική δομή. Η Πατεράκη, επαλήθευσε τις δηλώσεις της στην Ελευθεροτυπία ότι αναζητά την αλήθεια μακριά από σκηνοθετισμούς: «Δεν ήθελα μοντέρνα και προβοκατόρικα πράγματα ούτε πειραματισμούς πάνω σε διάφορες φόρμες. Δεν έχω πια τέτοιες ανησυχίες. Κάποτε με απασχολούσε η φόρμα και το παίξιμο μ’ αυτήν. Λάτρευα την ομορφιά και κάπως με απωθούσε η αλήθεια. Οι προτιμήσεις μου αντιστράφησαν. Τώρα αναζητώ την αλήθεια, τη σύμπτυξη της φόρμας και του περιεχομένου. Ετσι κινήθηκα στην παράσταση. Με ενδιέφερε το θέμα μου αυστηρά και μόνον. Μεγάλωσα, ωρίμασα, γέρασα, δεν ξέρω. Μπορεί και να μίκρυνα…».

Μου άρεσε ο Μαρμαρινός ως Οιδίποδας, παρόλο που λόγω ατυχήματος δεν έκανε όλες τις απαραίτητες πρόβες, εν τούτοις ήταν πειστικός, αν και στο πρώτο μέρος η κίνησή του ακροβατούσε σε ορισμένα σημεία με τη γελοιοποίηση του σακατεμένου στα πόδια ήρωα. Έγραψαν οι σκηνές με τις δύο κόρες, την Αντιγόνη (Καρυοφυλιά Καραμπέτη) και Ισμήνη (Λουκία Μιχαλοπούλου) στις πλαστικές ανθρώπινες σκηνές των εναγκαλισμών παιδιών/αδελφών με τον πατέρα/αδελφό τους, που επιμένουν να είναι ενωμένοι. Βρήκα αμήχανη την ατμόσφαιρα στο τέλος του πρώτου έργου όταν ὁ Οιδίποδας οδεύει προς τη θέωση, που καλεί το «φως αφεγγές» και  ομολογεί «έρπω τον τελευταίον βίον» πορευόμενος προς το σημείο όπου θα τον πάρει «εκ θεών πομπός», παρόλο που είχε προετοιμασθεί κατάλληλα με τους ήχους και το φως. Βέβαια, είναι και από τα πιο δύσκολα σημεία του έργου, το οποίο ο Μινωτής είχε αξιοποιήσει για να μιλήσει για τη θεολογία του Σοφοκλή σε σχέση με τον θάνατο.

Υπέρβαση της κτιστής σκηνής

Ο σκηνικός χώρος που ορίστηκε για την παράσταση ξεπέρασε τη σκηνή και την ορχήστρα του θεάτρου, αφού επεκτάθηκε σε βάθος και πλάτος διεισδύοντας στο φυσικό τοπίο. Η συγκεκριμένη πρόταση ήταν και και από τις πιο ενδιαφέρουσες από τις μέχρι τώρα παραστάσεις. Με ελάχιστα σκηνογραφικά μέσα, ένα γιγαντιαίο κρανίο, μάρτυρας του εφήμερου της δόξας και του μεγαλείου να δεσπόζει στη σκηνή. Στην αρχή λειτούργησε σαν κάθισμα-θρόνος του γέροντα Οιδίποδα. Μέλη του χορού σχημάτισαν με άμμο μια λαβυρινθώδη κάτοψη, σε όλη την ορχήστρα, παραπέμποντας σε ατραπούς που εγκλωβίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη χωρίς εκείνη να φταίει, έρμαιο σε δυνάμεις που δεν μπορεί να ελέγξει.

 

Το σκηνικό

Το σκηνικό (Εύα Μανιδάκη) σεβάστηκε απόλυτα το φυσικό τοπίο της Επιδαύρου. Τα αρχαία σπαράγματα έμειναν ανέπαφα, ένα βραχάκι κι ένα κρανίο κυριάρχησαν στον Οιδίποδα επί Κολωνώ, ενώ μια απλή πύλη όρισε τη σκηνή στον Οιδίποδα τύραννο.

Ο χορός με κοστούμια (Άγγελος Μέντης) που θύμιζαν ασιάτες μοναχούς, στο πρώτο μέρος, έφερε πλησιέστερα το κοινό με την επεξεργασία της παράστασης, αφού τα μέλη του κρατώντας το φωτοτυπημένο έργο έδειχναν να πειραματίζονται για τα χορικά, συχνά επιλέγοντας να διαβάσουν στο πρωτότυπο αρχαίες ελληνικές εκφράσεις.

* * *

Δυστυχώς, προσωπικοί λόγοι κι ένα σύννεφο σκόνης που σηκώθηκε κάποια στιγμή πνίγοντας τις αναπνοές, με ανάγκασαν να μη δω ολόκληρο το δεύτερο μέρος. Για το οποίο, όμως, άκουσα τα καλύτερα για τη Μάνια Παπαδημητρίου (Ιοκάστη).

Η Επίδαυρος καλωσόρισε θριαμβικά τη Ρούλα Πατεράκη, την οποία πολλοί τη χαρακτηρίζουν ως πρωτοπορία κλπ κλπ, εγώ απλώς θα πω, αυτή την ευσυνείδητη επαγγελματία που υπηρετεί τη σκηνή χωρίς να προκαλεί τα φώτα της δημοσιότητας, και γνωρίζει απόλυτα τι σημαίνει τέχνη του θεάτρου.

 

Ανάγκη ο υποτιτλισμός των δραμάτων

Ανάμεσα στο κοινό υπήρχαν πλήθη Ιταλών και Γάλλων. Η προσέλευση έδειξε να δικαιώνει τις προσδοκίες των υπευθύνων του Φεστιβάλ. Δεν είμαι σίγουρος, αλλά νομίζω ότι δε υπάρχει ένα φυλλάδιο σε μια ξένη γλώσσα με το τι πρόκειται να παρακαλουθήσει το κοινό. Υπήρξαν άνθρωποι που δεν αντελήφθησαν την αντιστροφή των έργων και νόμιζαν ότι βλέπουν διασκευή και όχι την πραγματική τραγωδία. Επιπλέον, δεν είναι πολυτέλεια οι υπότιτλοι στα αγγλικά, σήμερα. Εκτός αν θεωρείται ότι οι αλλοδαποί θεατές είναι απόφοιτοι της νεοελληνικής γλώσσης και έχουν έρθει για πρακτική στην Επίδαυρο… Εάν το ζητούμενο σε μια παράσταση είναι να φτάσει ο λόγος στο κοινό, αναμφίβολα η μεταγλώτισση φανερώνει έναν σεβασμό στους θεατές που έρχονται από κάθε μεριά της γης να λατρέψουν Ελλάδα…

 

Ένα ακόμη στοιχείο που πρόσθεσε πολύ στην ατμόσφαιρα του �ργου ήταν �να τεραστιο τραπ�ζι στο βάθος, μ�σα στο φυσικό τοπίο, που λειτουργούσε πρακτικά σαν παρασκήνια.

Ένα ακόμη στοιχείο που πρόσθεσε πολύ στην ατμόσφαιρα της παράστασης ήταν το τεράστιο τραπέζι στο βάθος, μέσα στο φυσικό τοπίο, που λειτουργούσε πρακτικά σαν παρασκήνια και καμαρίνια των ηθοποιών. Από μακριά όλη η σύνθεση έμοιαζε με πίνακα ζωγραφικής που ζωντάνεψε και τα πρόσωπα απόδρασαν για λίγο, για όσο χρόνο χρειάζεται να γίνουν σκηνικά πρόσωπα!

 

ΥΓ. Είναι προσβολή προς το κοινό να μην επιτρέπονται νερά μέσα στο θέατρο, όταν έχει απλώς μια παύση για αλλαγή σκηνικού σε μια παράσταση που ολοκληρώθηκε στις 1 τα ξημερώματα.

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Μετάφραση: Γιάννης Λιγνάδης, Ρούλα Πατεράκη-Διασκευή – Σκηνοθεσία: Ρούλα Πατεράκη-Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη-Κοστούμια: Άγγελος Μέντης-Μουσική: Δημήτρης Καμαρωτός-Χορογραφία: Αμαλία Μπένετ-Φιλολογική επιμέλεια: Ναταλία Μινιώτη-Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος-Βοηθός σκηνοθέτη: Τασία Σοφιανίδου-Βοηθός σκηνογράφου: Βάσια Λύρη-Βοηθός ενδυματολόγου: Μαρία Ηλία-Βοηθός χορογράφου: Παναγιώτης Κοντόνης

Διανομή: Οιδίπους: Μιχαήλ Μαρμαρινός-Αντιγόνη: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη-Ιοκάστη: Μάνια Παπαδημητρίου-Θεράπων: Δημήτρης Πιατάς-Κρέων: Μάνος Βακούσης-Ισμήνη: Λουκία Μιχαλοπούλου-Θησέας/ Άγγελος: Νίκος Χατζόπουλος-Παιδί-Άγγελος/Εξάγγελος: Κοσμάς Φοντούκης-Πολυνείκης: Κώστας Βασαρδάνης-Τειρεσίας: Μάνος Σταλάκης-Ξένος/Ιερέας: Χάρης Τσιτσάκης
Χορός: Ηλίας Ασπρουδής, Λάζαρος Βαρτάνης, Χρίστος Γεωργίου, Ηλίας Ζερβός, Αργύρης Καβίδας, Σταύρος Καλλιγάς, Σωτήρης Καρκαλάτος, Βασίλης Μαργέτης, Δάκης Μαυρουδής, Δημήτρης Μοσχονάς, Βασίλης Μπουλουγούρης, Γιώργος Οικονόμου, Γιάννης Παπαδόπουλος, Θοδωρής Πολυζώνης, Αναστάσιος Ράπτης, Σαράντος Ρηγάκος, Παναγιώτης Σακελλαρίου, Χρήστος Τακτικός, Ένκελεντ Φεζολάρι, Νικόλαος Ψαριανός, Γιώργος Ψυχογιός
Συμμετέχουν και οι: Χρυσοβαλάντης Κωστόπουλος, Φώτης Λαγόπουλος, Νίκολας Μακρής, Θανάσης Πετρόπουλος, Κρις Ραντάνοφ
Παίζουν οι μουσικοί: Σπύρος Κοντός, όμποε, κόρνο-Σοφία Μπαλτατζή, βιολί

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ: Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου

Advertisements

10 thoughts on “H Eπίδαυρος καλωσόρισε τη Pούλα Πατεράκη στην ενιαία παράσταση του Οιδίποδα

  1. annie

    Υπεροχη η παρασταση της Πατερακη!Ευχαριστουμε πολυ για την ευκαιρια να δουμε κατι τετοιο!!

  2. inlovewithlife

    Πιστεύω ότι ήμουν τυχερός που είδα αυτή την παράσταση. Ενός έργου, που δικαίως θεωρείται η ανώτερη τραγωδία, από την αφρόκρεμα των σύγχρονων ηθοποιών και με μία τόσο πιστή όσο και εξαιρετική από κάθε άποψη σκηνοθεσία από την Πατεράκη.

    Πράγματι το θέατρο της Επιδαύρου την Παρασκευή (όπως φαντάζομαι και το Σάββατο) ήταν κατάμεστο. Δείγμα του ότι ο κόσμος διψά για τέχνη που στέκεται στο ύψος των περιστάσεων και όχι μόνο για τέχνη meets πρωινάδικο αλά Βατρα-Χ. Περαστικά στους βατραχοεισπράκτορες. Ας πρόσεχαν τι διάλεγαν.

  3. ardalion Post author

    Πάντως και ο Λιγνάδης το γέμισε το θέατρο, σχεδόν, τίγκα. Ο κόσμος έχει ένα μοναδικό αισθητήριο. Οι Βάτραχοι μπορεί να μη με έπεισαν σαν ολοκληρωμένο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο Λιγνάδης πρέπει να περιοριστεί από κάποια αυθεντία.

    Σκεφτόμουν αυτές τις μέρες τί απίστευτη κριτική δέχεται όλος αυτός ο κόσμος που εκτίθεται στη σκηνή… Αν γινόταν λίγη από την κριτική στη καθημερινότητά μας, και σε όσα μας κάνουν άσχημη τη ζωή μας, κάτι μπορεί να άλλαζε…

  4. inlovewithlife

    Ο κόσμος σίγουρα έχει ένα μοναδικό αισθητήριο και είναι πάντα σωστό. Ούτε αυθεντίες χρειάζονται. Ο καθένας είναι υπεύθυνος για τα λόγια και τα έργα του όπως και αυτοί που τον παρακολουθούν.

    Ωστόσο, το ότι ο Λιγνάδης γέμισε το θέατρο δεν έχει να κάνει μόνο με το αισθητήριο του κόσμου αλλά και με άλλους παράγοντες (όπως και της πατεράκη άλλωστε). Εκεί που θα κριθεί η κάθε παράσταση είναι στις επόμενες εμφανίσεις εκτός Επιδαύρου, όπου πλέον δε θα λειτουργεί η διαφήμιση αλλά το στόμα με στόμα.

    Όσο για κριτική όλοι είμαστε ανοιχτοί σε αυτή, ιδίως αυτοί που εκτίθενται. Το αν είναι καλοπροαίρετη ή όχι είναι άλλο θέμα.

  5. Κωνσταντίνος Μπούρας, θεατρολόγος

    Είμαστε τυχεροί που έχουμε στην Ελληνική θεατρική πραγματικότητα μία σεμνή επιστήμονα του θεατρικού γίγνεσθαι, τη Ρούλα Πατεράκη, που με υπευθυνότητα και σεβασμό πλησιάζει τα μεγάλα δραματικά κείμενα. Ήταν μία έξοχη παράσταση με υπέροχες στιγμές τραγικής κορύφωσης, με πρωτότυπες συλλήψεις και τολμηρές ερμηνείες. Ο Τειρεσίας του Μάνου Σταλάκη ήταν ο καλύτερος Τειρεσίας που έχω δει εντός και εκτός Ελλάδος. Το ημιδιαφανές ύφασμα που έκρυβε και δεν έκρυβε το γυμνό σώμα, μαζί με τα πλαστικά γερασμένα γυναικεία στήθη αποκάλυπταν χωρίς να σοκάρουν το δίφυλο του μάντη. Η Ιοκάστη της Μάνιας Παπαδημητρίου εξόως ρητορική και άμεση. Ο Οιδίποδας τύραννος του Μιχαήλ Μαρμαρινού προκάλεσε μία λιποθυμία αγοριού στο κάτω διάζωμα (όταν βγαίνει αφού έχει τυφλωθεί). Η Καρυοφυλιά Καραμπέτη εκφραστικά περιγραφική στον κόντρα-ρόλο της νεαράς Αντιγόνης. Περισσότερο καίρια στην ερμηνεία της η Λουκία Μιχαλοπούλου ως Ισμήνη.

  6. ardalion Post author

    Ευχαριστώ πολύ για τη συμπλήρωση και την παρουσίαση της υποκριτικής. Κρίμα! Δυστυχώς, δεν κατάφερα να δω τον Σταλάκη, αλλά άκουσα καταπληκτικά σχόλια από ηθοποιούς που είδαν την παράσταση. Να προσθέσω ότι η Καραμπέτη δεν με παρέσυρε, αλλά υπήρχε μια σωστή δόση ενστάλαξης συναισθήματος στις τρυφερές στιγμές που δεν ξεχνιέται εύκολα… τα παιδιά είχαν συγχωρήσει τα πατρικά ατοπήματα… Μου άρεσε πολύ ο Μαρμαρινός στην αλλαγή του έργου. Ήταν άλλη ιδιοσυγκρασία. Απόλυτα πειστικός. Έχω την πεποίθηση ότι είναι μελλοντικός και μπορεί να δώσει σπουδαίες ερμηνείες σε ρόλους του αρχαίου δράματος.

    Αναμφίβολα, πιστεύω ότι του χρόνου η Πατεράκη να είναι εκεί, στην αρχαία ορχήστρα, δίπλα στο ιερό του Ασκληπιού, να μας προσφέρει σκηνικά ιάματα. Και θαύματα!

  7. inlovewithlife

    Να συμπληρώσω την εκπληκτική ερμηνεία του εξάγγελου που αναγγέλει το θάνατο της Ιοκάστης και την τύφλωση του Οιδίποδα. Πραγματικά συγκλονιστικός (νομίζω ήταν ο Φουντούκης ??).

    Δεν με ικανοποίησαν τόσο όσο οι άλλοι η Καραμπέτη σε κάποιες στιγμές και ο Βασαρδάνης στο ρόλο του Πολυνείκη γενικότερα.

    Προσωπικές βέβαια απόψεις.

  8. ardalion Post author

    Όλοι μας προσωπικές απόψεις εκφράζουμε. Τη ματιά μας διατυπώνουμε. Και η «επίσημη» κριτική δηλώνει τον προσωπικό λόγο του κρίνοντος. Με επιχειρήματα ή χωρίς, μεροληπτικός περισσότερο ή λιγότερο, γνώμη διατυπώνεται που ανοίγει διάλογο. Ας αφήσουμε τα περί αυθεντιών και ιερατείων… Δεν τα σηκώνει η εποχή μας. Έτσι, νομίζω. Ευτυχώς!

  9. Pingback: Ελληνικά « Top Posts

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s