Την φιλοπτωχία ας επιθυμήσωμεν

Δεν θέλησα να ασχοληθώ με αυτή την ιστορία του άρματος του Εφραίμ στην Πάτρα και την αντίδραση της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους, που μόνο άγχος μαρτυράει αφού δεν κινδύνευσε ποτέ η πίστη από τη σάτιρα στην περίοδο της αποκριάς που δεν είναι τίποτα άλλο από η πανάρχαιη βιοτονωτική διαδήλωση για τη νίκη της ζωής επάνω στον θάνατο, μέσα από μια προσωρινή ανατροπή της τάξης. Και δεν εννοώ μόνο το έθιμο του Καλόγερου που έχει περιγράψει ο Βιζυηνός. Αρκεί να θυμηθούμε ότι σε πάρα πολλές περιοχές του της ορθόδοξης Ελλάδας ένας «παπάς» σα σκηνικό πρόσωπο παίζει σε πάμπολλα δρώμενα παρμένα από την αγροτική ζωή, όπως στη σκηνή του πεθαμένου που ανασταίνεται ή ο παπάς πρωταγωνιστεί σε παρωδίες μυστηρίων, όπως ο γάμος, όπου εμφανίζεται με ράσα ένα πετραχήλι, και κρατώντας θυμιατό.

Από εχτές, παραμονή της Κυριακής της Απόκρεω, διαβάζω τον σχετικό Λόγο «Περί του Αντιχρίστου» του Δαμασκηνού μοναχού του υποδιακόνου που έδρασε τον 16ο αιώνα και έθρεψε στην Τουρκοκρατία το γένος με τα εξαιρετικά ελληνικά του στον Θησαυρό του, μία συλλογή κηρυγμάτων που κυκλοφόρησαν στη Βενετία (1557-1558). Πένθος, θλίψη, και δάκρυα σε ένα σκηνικό κρίσης των πάντων συνθέτουν μια γραφή που απευθύνεται σε πιστούς που οφείλουν να αλλάξουν, καταλήγοντας: «ας διορθώσωμεν τον εαυτόν μας… ας σπουδάσωμεν να κάμωμεν καλά, την ελεημοσύνην ας αγαπήσωμεν, την φιλοξενίαν ας κατορθώσωμεν, την φιλοπτωχία ας επιθυμήσωμεν, ότι πιστεύομεν κρίσιν και ανταπόδοσιν».

Από τα πολλά παραδείγματα που αναφέρει ο Δαμασκηνός για τους δίκαιους και αδίκους απομονώνω ορισμένα που διακρίνονται για τη διαχρονία τους και μιλούν για τους ισχυρούς, κοσμικούς και κληρικούς, οι οποίοι λόγω της δύναμης εκμεταλλεύονται εκείνους που είναι σε ανάγκη. Είναι «οι τα φαύλα πράξαντες» και θα κριθούν με τη σειρά τους στη δευτέρα παρουσία. Ο λόγος του είναι απλός και ουσιαστικός. Ξεκάθαρος και κατανοητός.

Τότε να αναστηθούν οι βασιλείς οι υπερήφανοι και δυνάσται, να δώσουν απόκρισιν δια τον κόσμον τους.

Τότε να αναστηθούν οι αρχιερείς και πνευματικοί, να δώσουν απολογίαν δια τες ενορίες τους, και δια τες ψυχές των ανθρώπων οπού είναι εις το χέρι τους.

Τότε θέλουν αναστηθή οι στρατιώται οι άδικοι, οπού δεν τους αρκεί ο μισθός τους, αμή αδικούν τους πτωχούς και στρατοκόπους.

Τότε να παρασταθούν έμπροσθεν του Θεού οι άρπαγες και άδικοι κριταί, οπού τρώγουν άσπρα δια να αδικήσουν τον πτωχόν.

Τότε να φαίνουνται οι δικαστάδες οι δωροφάγοι, οπού παίρνουν δώρα δια να καταδικάσουν τον ορφανόν.

Τότε να τραβίζουνται οι άρχοντες, οπού ζηλεύουν τον πτωχόν, και πάσχουν να τον χαλάσουν, να πάρουν το σπίτι του, το χωράφι του, την γυναίκα του, το παιδί του, και όλα του τα τίποτες. (Θησαυρός, Βενετία 1751, σελ. 376-7)

Γνωρίζετε πολλούς από τον εκκλησιαστικό χώρο οι οποίοι σήμερα να μπορούν να εγκαταλείψουν τις ηθικιστικές γραφικότητες περί καρναβάλου και να αρθρώσουν έναν ειλικρινή κριτικό λόγο γήινο για πρακτικές που ζημιώνουν τους αδύναμους, και να στρατευθούν κατά όσων αδικούν;

Advertisements

2 thoughts on “Την φιλοπτωχία ας επιθυμήσωμεν

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s