Λουόμενοι. Το φιλάνθρωπο βλέμμα της Στεφανή

«Δίωξη για προσβολή συμβόλων» ήταν το κατηγορώ, τον Ιούνιο του 2007, όταν είχε προβληθεί ένα βιντεάκι της Εύας Στεφανή, όπου ένα κορίτσι χάιδευε το σώμα της υπό τους ήχους του εθνικού μας ύμνου. Είδα την ταινία, όταν είχε κατέβει από την έκθεση Art ΑΘΗΝΑ, μετά τον σάλο που είχε προκληθεί, αλλά και τις αντιδράσεις υπέρασπισης της ελευθερίας του καλλιτέχνη. Και, ομολογώ, ότι ήταν μία αθώα κλεφτή ματιά στο ανθρώπινο κορμί, χωρίς ίχνος υπαινιγμού προσβολής ή πρόθεσης για παρωδία συμβόλου.

Με την έκπληξη ζωγραφισμένη στις λήψεις η Στεφανή στην τελευταία βραβευμένη ταινία της Λουόμενοι μας γνωρίζει μια κοινότητα ανθρώπων κλειστή, που θεωρείται κοινωνικά ξοφλημένη, αλλά εκείνοι που την αποτελούν δεν το βάζουν κάτω. Οι Λουόμενοι, είναι πραγματικοί ήρωες βιολογικά ηλικιωμένοι αλλά γεμάτοι ζωή. Είναι οι γονείς μας, οι θείοι μας, οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας που ζουν με τους δικούς τους ρυθμούς, παίζουν, αστειεύονται, φιλοσοφούν.

Λουόμενοι.Με επίκεντρο τόπους λουτρών, όπως την Αιδηψό και τη λίμνη του Καϊάφα, ο φακός  της Στεφανή, καταγράφει τρόπους διακοπών που παραμένουν αναλλοίωτοι σε όλη τη διάρκεια του καιρού. Πολύ πριν το θαλάσσιο κολύμπι γίνει της μόδας, από τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ού με τη μανία της φυσιολατρείας και της απόδρασης από την πόλη, το κίνημα του γυμνισμού και των διακοπών των αστών στην εξοχή, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τα νερά και τις θερμές πηγές ως εναλλακτικές μορφές θεραπείας και ιάσεως. Ταυτόχρονα, όμως, η συνεύρεση εκεί, στα λουτρά, ήταν καθαρά κοινωνικό γεγονός. Και αυτό βλέπουμε στην ταινία. Πουθενά δεν υπάρχει η ιδιωτική απόλαυση, το κλείσιμο στο εγώ ή έστω η ιστορία ενός ζευγαριού. Η ταινία παρουσιάζει τους λουόμενους σαν προσκυνητές που για δεκαετίες προσέρχονται σε ένα πανηγύρι. Και έτσι είναι. Άντρες και γυναίκες απολαμβάνουν την ευεργεσία του υγρού στοιχείου. Ο ένας αποδέχεται τον άλλο μέσα στην κολυμπήθρα του αναβαπτισμού της νιότης τους, γελάνε και γυμνάζονται, σπαράζουν βουβά  όταν χωρίζουν. 

Η απόλαυση της λουτρόπολης.Γιατί λοιπόν μου άρεσε η ταινία της Στεφανή; Γιατί ξυπνάει την ανθρωπιά που πνίγουμε στις βιοτικές μας μέριμνες. Δηλαδή μας ωθεί να στοχαστούμε με τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους. Η Στεφανή επιλέγει μια θεματική με μοντέλα που δεν προβάλλονται στα επίσημα κανάλια και ούτε ανήκουν σε κάποιον αισθητικό κανόνα. Η ιστορία της μοιάζει να είναι περιθωριακή, αλλά στην πραγματικότητα είναι κάτι που είναι δίπλα μας και το αγνοούμε ηθελημένα ή επειδή έτσι έχουμε μάθει. Ας μην ξεχνάμε πόσοι είναι κολλημένοι με τη νεότητα, πόσοι αισθάνονται αποκλεισμένοι μόλις πάρουν σύνταξη, και πόσοι θεοποιούν τους γονείς τους με τέτοιον τρόπο, ώστε δεν μπορούν να τους δουν σε άλλους ρόλους έξω από τους παραδοσιακούς, εκείνους των γραφικών γερόντων του χωριού ή των ηλικιωμένων της πόλης που τους τρώει η κατάθλιψη. Και το καθήκον των τέκνων; Αν όχι οίκος ευηγηρίας, τότε ηρεμιστικά ή βοηθητικά για γλυκό, ατάραχο ύπνο. 

Εδώ, οι πρωταγωνιστές ελεύθεροι από τον έλεγχο των νεώτερων, αδέσμευτοι από κοινωνικούς ρόλους, παίζουν με το σώμα τους τραγουδώντας καντάδες, λαϊκά αλλά και ύμνους στην Παναγία, γυμνοί και βυθισμένοι στην ιαματική λάσπη. Είναι σα να επιστρέφουν στην αρχέγονη καταγωγή τους, στο πρωτογενές υλικό της δημιουργίας, για να αναγεννηθούν χαμογελαστοί και ελπιδοφόροι. Ίσως επειδή έχουν απόλυτη συναίσθηση του εφήμερου και του περαστικού της ζωής. Και αυτό τους φορτίζει με περισσότερη δύναμη και γενναιότητα που τη μεταδίδουν φυσικά. Και σε κάνουν να χαμογελάς. Αβίαστα.

Η ταινία Λουόμενοι βραβεύθηκε από την Κριτική Επιτροπή της FIPRESCI πριν λίγες μέρες στο 11ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Σκηνοθεσία: Εύα Στεφανή
Σενάριο: Εύα Στεφανή
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Εύα Στεφανή
Μοντάζ: Αλέκος Σαμψωνίδης
Ήχος: Νίκος Ζωιόπουλος
Παραγωγός: Εύα Στεφανή
Παραγωγή: Graal, ΕΡΤ ΑΕ
Τύπος: Digibeta Έγχρωμο
Χώρα Παραγωγής: Ελλάδα
Διάρκεια: 46
Έτος Παραγωγής: 2009
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s