Monthly Archives: May 2009

Σώματα που πιάνουν ουρανό

Είναι μελλοντικό. Αλλά έρχεται από πολύ παλιά. Είναι η εξέλιξη της ρωμαϊκής αρένας και του ιπποδρόμιου. Μόνο που εδώ δεν έχει θέση ο τζόγος. Πρωταγωνιστεί το σώμα πλήρες ελαφρότητος, η μουσική χωρίς εθνικούς περιορισμούς, τα παιγνίδια πτήσεων, ανόδων και καθόδων.

Εδώ, στο Τσίρκο του ήλιου (Cirque du Soleil) το τσίρκο και οι τεχνίτες του που έχουν στιγματιστεί με τη μομφή της κακοποίησης των ζώων παίρνουν τη θέση που του αξίζει. Γιατί δεν είναι μόνο που η τέχνη του έρχεται από το παρελθόν, αλλά γιατί μπορεί και μιλάει ακόμη και σήμερα στους θεατές, συγκινεί και κυρίως μαγεύει.

Η εκρηκτικότητα της ομάδας δεν βρίσκεται μόνο στην ικανότητα και στα ταλέντα όσων παίζουν, αλλά και σε μια σειρά υπερβάσεων και δημιουργικών επινοήσεων: Το Τσίρκο του ήλιου ανακαλύπτει από την αρχή τί είναι και τι δεν είναι τσίρκο σήμερα. Οι πρώτες μορφές της ομάδας εντοπίζονται στο τέλος της δεκαετίας του 1970, αλλά η μεγάλη επιτυχία έρχεται το 1984 στο Κεμπέκ (ιδρυτές: Guy Laliberté, Daniel Gauthier) όταν παίρνει κρατική επιχορήγηση για να συμμετέχουν στον εορτασμό για τα 450 χρόνια της ανακάλυψης του Καναδά. Η ιστορία τους περιλαμβάνει περιοδείες από απλούς καλλιτέχνες του δρόμου, από ξυλοπόδαρους, από εκείνους που καταπίνουν φωτιές, από ζογκλέρ που συναντάει κανείς παντού.

Το Τσίρκο του ήλιου ποντάρει στις φιλοζωικές ευαισθησίες του παγκόσμιου κοινού, και καταφέρνει να αναπληρώσει το κενό των θηριομαχιών και των σύγχρονων θεατροκυνηγίων, των  μαϊμούδων και των λαϊκών αρκουδιάρηδων, των θηριοδαμαστών με τους υπάκουους λέοντες, πάνθηρες, παρδάλεις ή τίγρεις, τέρατα της φύσεως ή ανθρώπους σιαμαίους με θαύματα που βασίζονται αποκλειστικά στο ανθρώπινο σώμα και την κίνησή του στις τρεις διαστάσεις.

Aξιοποιεί στο έπακρο μια τάση που εμφανίστηκε στον χορό τη δεκαετία του 1970 (aerial dance), που δίνει έμφαση στην κάθετη διάσταση της σκηνής με τη χρήση ιμάντων, συνδυάζει γυμναστική, ακροβατικά και χορευτικό ρυθμό σε ένα σύνολο που κυριολεκτικά… ίπταται. Εάν προσθέσουμε σε αυτά τη ζωντανή πρωτότυπη μουσική που κατακλύζει κάθε παράσταση, τα τραγούδια, τα μοναδικά κοστούμια και τα απίστευτα σκηνικά εφέ που μας φέρνουν κοντά στα μεγαλειώδη θεάματα του μπαρόκ μπορούμε να αντιληφθούμε τη μοναδικότητα των παραστάσεων.

Το Τσίρκο του ήλιου είναι και ένα οικονομικό θαύμα. Η επιτυχία τους βασίζεται ότι δεν έχουν ανταγωνιστές. Κατάφεραν μέσα στην αγορά του θεάματος, των μεγάλων και ακριβοπληρωμένων shows, να απασχολούν πάνω από 1500 εργαζόμενους, να έχουν βάση σε διαφορετικές περιοχές, αλλά και να περιοδεύουν, να στέκονται αυτόνομα μέσα στην ηρεμία του γαλάζιου ωκεανού

Αυτός ο μεγάλος θρίαμβος βασίζεται και στο γεγονός ότι το Τσίρκο δεν απευθύνεται σε παιδιά και τους γονείς τους, αλλά μιλάει στις ψυχές όλων με τις ιστορίες που παρουσιάζει. Γιατί κάθε παράσταση δεν είναι ορισμένα νούμερα με χαλαρό δέσιμο, αλλά κάθε σκηνή υπηρετεί οργανικά μια αφήγηση ή διαθέτει ένα μήνυμα: Το 1992 στην παράσταση Saltimbanco η βασική ιδέα πηγάζει από τα μεταναστευτικά ρεύματα και προσδιορίζεται από την πολιτισμική πολυμορφία και τον σεβασμό του διαφορετικού, προσφέροντας ένα φιλειρηνικό μήνυμα. Έτσι στην παράσταση έπαιξαν καλλιτέχνες από 15 διαφορετικές χώρες. Το Alegría βασίζεται στην ιδέα του αγώνα για ελευθερία, καθώς και στη χρήση μια γοτθικής αισθητικής. Στο Love το επίκεντρο είναι η μουσική των Μπτηλς,

Πρόσωπα υπέρφυλα σε μια φελινική χρωματική πανδαισία, σώματα πανάλαφρα, αἐρινα, που δεν προβάλλουν τον τον αισθησιασμό, το νερό, η φωτιά, ο αέρας, τα χρώματα και τα σύμβολα, το παιχνίδι με τους φυσικούς νόμους και η αναγωγή στην ιστορία των μορφών λαϊκών πολιτισμών ή παραδοσιακών μύθων δημιουργούν ένα ασύλλυπτης ομορφιάς περιβάλλον ποιητικής δράσης και κυρίως ψευδαίσθησης.

Μετά από την εμπειρία με το Τσίρκο του ήλιου μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα πού μπορεί να ενταχθεί η δουλειά δικών μας ανθρώπων, όπως ο Δημήτρης Παπαϊωάννου και όσων προσπαθούν να δώσουν τον δικό τους προσωπικό λόγο, προσπερνώντας την ευκολία της αντιγραφής και της δουλικής μίμησης.

Επίσημη ιστοσελίδα: Cirque du Soleil 

Πολλά με σπρώχνουν να αναχωρήσω

από την πόλη… Αυτή η σκέψη έσχισε τον νου μου όταν περπατώντας στο πεζοδρόμιο, σήμερα το μεσημέρι, φορτωμένος με τσάντες, άνοιξα δρόμο για να περάσει ένας οδηγός με τη μηχανή του… Έκανα πλάι, σα να ήταν αυτονόητο να τον εξυπηρετήσω. Εκπαιδεύτηκα, εγώ και οι γύρω μου, να δεχόμαστε την αυθαιρεσία του κάθε μηχανόβιου που όχι μόνο παρκάρει μπροστά στις εισόδους των σπιτιών αλλά έρχεται προς το μέρος μου, ορμητικά, διεκδικώντας το πεζοδρόμιο ως λωρίδα κίνησης του διτρόχου του.

Eάν ήμουν χρήστης αμαξιδίου θα ήταν η ζωή μου αφόρητη. Όλες οι προσβάσεις στις γωνίες των δρόμων είναι πιασμένες από γαϊδούρια που άραξαν για τα ψώνια τους ή απλώς να πιούνε ούζο.

Eχτές, μαθαίνω από δύο διαφορετικούς επαγγελματίες το σπορ που επιδίδονται διάφοροι άγνωστοι στη γειτονιά μου: σε περιμένουν στο εσωτερικό της εισόδου της πολυκατοικίας και σε ακινητοποιούν ή σε ρίχνουν κάτω για να σου πάρουν ό,τι έχεις. Άλλοι, συνήθως δύο τη στήνουν σε οδηγούς: ο ένας τραβάει την προσοχή του οδηγού για να βγει έξω από το αμάξι, ενώ ο άλλος ορμά και παίρνει ό,τι βρει μέσα. Άσε το σπάσιμο στα παράθυρα των αυτοκινήτων. Μόλις βρεθεί ένα αυτοκίνητο έστω και παρκαρισμένο για επίσκεψη πέφτει θύμα κάποιου επιτήδειου. Δεν ξέρω εάν είναι πεινασμένοι αυτοί οι άνθρωποι, άνεργοι ή τοξικομανείς. Ούτε μπορώ να δικαιολογήσω τη φτώχεια ως αιτία όλης αυτής της παραβατικότητας. Και οι γονείς μας ήταν πένητες. Και άλλοι δούλευαν από μικρά στα καράβια, σα μελό του 60 και άλλοι έκαναν κάθε αγγαρεία που μπορεί να βάλει ο νους για να σταθούν με αξιοπρέπεια στη ζήση τους. Κάτι τέτοια σκέφτομαι και πικραίνομαι για το πόσο έχει εγκαταλειφθεί το κέντρο της Αθήνας. Γιατί έχουν εγκαταλειφθεί οι άνθρωποι Έλληνες, φιλέλληνες, μισέλληνες, αλλοδαποί, ομόδοξοι, ετερόδοξοι και αλλόδοξοι στην τύχη τους…

 

Η βεράντα είναι ένας μικρός παρηγορητικός βιότοπος στην πόλη που διώχνει τους κατοίκους της.

Η βεράντα είναι ένας μικρός παρηγορητικός βιότοπος στην πόλη που διώχνει τους κατοίκους της.

Ναί, έφυγαν σε μια ώρα από την Τοσίτσα όλες οι παρέες που μοιράζονταν τον θάνατο σε γνωστούς και αγνώστους. Επειδή πλησιάζουν οι εκλογές ή επειδή κάτι αλλάζει στο κέντρο; ή επειδή επιτέλους ευαισθητοποιήθηκαν για ένα πρόβλημα που εσκίαζε την τουριστική μας βιτρίνα, μερικά μέτρα δίπλα από το αρχαιολογικό μουσείο;

Και λοιπόν; Το αίσθημα του φόβου αναβλύζει και το εκμεταλλεύονται δεξιοί και αριστεροί, χριστιανοσυντηρούκλες και μπαχαλάκηδες. Δεν νιώθω μόνο εγώ την ανασφάλεια. Τη νιώθουν όσοι κυκλοφορούν και βλέπουν ότι έχουν αλλάξει τα πράγματα προς το χειρότερο. Την καταλαβαίνουν όσοι δεν αντιμετωπίζουν τη γειτονιά τους ως πέρασμα για μια άλλη χώρα ή ως μία προσωρινή κατοικία αλλά ως επένδυση ζωής.

Kαι τώρα είναι σα να τελειώνω μαθητική έκθεση… Και να φύγω, να πάω πού; Δεν έχω πατρίδα. Εδώ γύρω γεννήθηκα, εδώ έκανα τις σχολικές κοπάνες, εδώ ερωτεύθηκα, εδώ πρωτοδούλεψα στην εφηβεία μου, εδώ σπούδασα, εδώ λαχτάρησα. Η Αθήνα είναι η πόλη μου. Kαι δεν μου αρέσει που τη βλέπω να μετατρέπεται σε ζούγκλα και να νιώθω εξόριστος μέσα στον ιστό της…

Αστικά στρουθία

Δεν είναι φιλέρημα και λατρεύουν την πόλη. Όσο αισθάνονται ασφάλεια σε πλησιάζουν. Σπουργίτι και σπουργίτης. Από ουσιαστικοποίηση του ελληνιστικού επιθέτου «στρουθός» ή ίσως από το «πυργίτης».

P1060383

 

city birds