Daily Archives: Monday, June 1, 2009

Το ρεπερτόριο των μύθων του καπνίσματος

Ιατρείο, στολή, νοσοκόμα, τσάντα, ακουστικά. Όλα τα σύμβολα του επαγγέλματος. Και τι τσιγάρο καπνίζεις γιατρέ όταν θες να ξεκουραστείς; Μα φυσικά Camel. Σε όλη την εθνική επικράτεια. Τέλεια γεύση, λάρυγγας φίνος και ευχαρίστηση! Από χείλη έγκυρα.

Επανέρχομαι στο κάπνισμα για να μιλήσω για θέμα του σχεδιασμού μιας πολύ μεγάλης εκστρατείας πλασαρίσματος της ιδέας για την αθωότητα του τσιγάρου στην αμερικάνικη κοινωνία του περασμένου αιώνα που ξεπερνάει σε εξυπνάδα, χιούμορ αλλά και δαιμονισμό τα σποτάκια με ηλιοβασιλέματα με τους καουμπόιδες που καπνίζουν για να ξαποστάσουν…

Η αυθεντία της ιατρικής, ως διαφημιστικό μήνυμα, αποενοχοποίησε το τσιγάρο από τις βλαβερές του συνέπειες.

Η αυθεντία της ιατρικής, ως διαφημιστικό μήνυμα, αποενοχοποίησε το τσιγάρο από τις βλαβερές του συνέπειες.

Η διαφήμιση είναι του 1949 και ακολουθεί μια σειρά από καμπάνιες για την ωφέλεια του τσιγάρου, την προτροπή των παιδιών προς τις μητέρες τους να καπνίζουν για να χαλαρώνουν και τόσες άλλες που καταξίωναν το τσιγάρο ως βασικό παράγοντα λεπτής σιλουέτας, κομμάτι της αγίας οικογένειας ή και αντίθετα το ταύτιζαν με φεμινιστικά ή γενικότερα απελευθερωτικά μηνύματα.

 

Απόδειξε ότι πιστεύεις στον εαυτό σου καπνίζοντας. Η αυτοεκτίμηση αυξάνεται με τη μίμηση του αρσενικού μοντέλου.

Απόδειξε ότι πιστεύεις στον εαυτό σου καπνίζοντας. Η αυτοεκτίμηση αυξάνεται με τη μίμηση του αρσενικού μοντέλου.

 

Η πλέον τρομακτική επικοινωνιακά και, ταυτόχρονα ηθικά, καμπάνια είναι αυτή που βλέπουμε με γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων να προτρέπουν για κάπνισμα: Με μια ποδιά κοιτούν μέσα στο μικροσκόπιο και στο χέρι κρατούν το τσιγάρο να ντουμανιάζει το ιατρείο.

Ο οδοντίατρος έχει τις δικές του προτιμήσεις για τη φίρμα τσιγάρου.

Η προπαγάνδα περιλαμβάνει κάθε δυνατό πρότυπο που θα μπορούσε να επηρεάσει ιδίως τις νέες γενιές: αθλητές, χολυγουντιανοί αστέρες, αισθησιακά σώματα τίθενται στην υπηρεσία της τεκμηρίωσης πως το κάπνισμα ωφελεί και είναι απαραίτητο για την ευεξία, τη χαλάρωση και την υγεία. 

 

Ποιος είπε ότι το τσιγάρο είναι ασύμβατο με την εξέταση στο μικροσκόπιο:

Ποιος είπε ότι το τσιγάρο είναι ασύμβατο με την εξέταση στο μικροσκόπιο:

 

 

Οι όμορφες νοσοκόμες συμπληρώνουν την εικόνα του γιατρού-καπνιστή.

Οι όμορφες νοσοκόμες συμπληρώνουν την εικόνα του γιατρού-καπνιστή.

Oι διαφημίσεις που προωθούσαν τις υποτιθέμενες «ευεργετικές» επιδράσεις του καπνού με ψευδοεπιστημονικές αποδείξεις και χειραγώγησαν πολλές γενιές καπνιστών συμπεριελήφθησαν σε μια έκθεση με τον τίτλο «Not A Cough In A Carload» που έγινε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης τον περασμένο Δεκέμβριο, αλλά η ιδέα πρωτοξεκίνησε από το Πανεπιστήμιο Stanford το 2007. Στο αποκαλυπτικό και συγκλονιστικό υλικό συναντάμε όλο το ρεπερτόριο των μύθων περί καπνίσματος που έθρεψαν τον 20ό αιώνα, περνώντας υποδόρεια και πολύ έξυπνα πληροφορίες που καθήλωσαν σε μια τεχνητή ανάγκη τον κόσμο σε Δύση και Ανατολή.

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ: Not A Cough In A Carload στο Πανεπιστήμιο Stanford.

Τι με βοήθησε και τι δεν με βοήθησε να κόψω το τσιγάρο

Ας πω πρώτα τί δεν με βοήθησε. Οι δικοί μου, το περιβάλλον εργασίας, οι απαγορεύσεις, η γκρίνια αντικαπνιστών και η υστερία τους. Ούτε υποκατάστατα νικοτίνης, έμπλαστρα ή παρόμοια φαρμακευτικά σκευάσματα. Ούτε τα ρούχα μου ή το σπίτι που μύριζε. Γιατί η μυρωδιά από τις γόπες γίνεται συνήθεια. Όπως και οι εξατμίσεις.

Κυρίως αυτό που με βοήθησε υπήρξε η συμφιλίωση με την ιδέα ότι φοβάμαι μια ζωή χωρίς τσιγάρο. Επομένως η επιθυμία μου να το κόψω συνδέθηκε με την ελπίδα να δω τι θα κάνω με τον φόβο μου. Αυτό με οδήγησε στην αίσθηση ότι όφειλα στον εαυτό τουλάχιστον να δοκιμάσει και να πειραματιστεί με τη ζωή, και την καθημερινότητα χωρίς τσιγάρο. Και να δω πόσο είναι καλά χωρίς τσιγάρο.

Με ένα νέο ξεκίνημα που δεν θα έφερνε από την αρχή δυσκολίες και ματαιώσεις αλλά θα βασιζόταν στην αξία απλών στιγμών και αισθήσεων: να μυρίσω από την αρχή οσμές και αρώματα, να απολαύσω γεύσεις νέες παλαιών εδεσμάτων, να αυξήσω την αντοχή του σώματος σε γύμναση και άλλες δοκιμασίες.

Η διαφήμιση προώθησε με πανέξυπνους τρόπους το τσιγάρο ως life style, προβάλλοντας αξιομίμητα πρότυπα αρρενωπότητας ή θηλυκότητας.

Η διαφήμιση προώθησε με πανέξυπνους τρόπους το τσιγάρο ως life style, προβάλλοντας αξιομίμητα πρότυπα αρρενωπότητας ή θηλυκότητας.

Με βοήθησε, ακόμη, η συνειδητοποίηση του ρόλου των μεγάλων εταιρειών και της διαφήμισης. Που ποτέ δεν σου λένε όλη την αλήθεια. Ή μάλλον ή μόνη αλήθεια είναι  μια φαντασίωση  που συνοδεύεται και υπογραμμίζεται  από την απόλαυση του καπνού.

H φαντασίωση αυτή απευθύνεται κυρίως σε όσους καλούνται να μιμηθούν ένα πρότυπο συμπεριφοράς για να αποκτήσουν τη δική τους εικόνα για το φύλο.

Στην εκστρατεία διαφήμισης του καπνίσματος οι εταιρείες δεν δίστασαν να χρησιμοποιήσουν ακόμα και παιδιά που δεν απέτρεπαν τους γονείς τους να καπνίζουν ή ακόμη και τον Άγιο Βασίλη να φέρνει ως δώρα τσιγάρα.

Η συνειδητοποίηση της εκμετάλλευσης της εξάρτησης για πλουτισμό είναι η αρχή της απομυθοποίησης και της κατάρρευσης ενός τρόπου ζωής που βασίζεται στην απόλαυση του καπνίσματος.

Kαι την πρώτη μέρα με βοήθησε το νερό. Ήπια πολύ νερό και καθόλου καφέ, ούτε και αλκοόλ. Και τη δεύτερη ήταν όλα καλύτερα, και ευκολότερα.

«Πριν με μαλώσεις μαμά, ίσως θα ήταν καλύτερα να άναβες ένα τσιγαράκι Marlboro». Ακόμη και τα παιδιά χρησιμοποιήθηκαν για να πεισθούν οι γονείς ότι το τσιγάρο βοηθάει στην ανατροφή τους...

«Πριν με μαλώσεις μαμά, ίσως θα ήταν καλύτερα να άναβες ένα τσιγαράκι Marlboro». Ακόμη και τα παιδιά χρησιμοποιήθηκαν στη διαμόρφωση μιας ποπ κουλτούρας ώστε να πεισθούν οι γονείς ότι το τσιγάρο βοηθάει στην ανατροφή τους...