Καπνίστε αντί να φάτε γλυκό: ένας ακόμη μύθος για το κάπνισμα και το σωματικό βάρος

«Όταν με ρωτούν πώς διατηρούμαι τόσο στυλάτος και σε τόσο καλή φυσική κατάσταση η απάντησή μου είναι ότι απλά καπνίζω ένα Lucky όταν λιμπίζομαι γλυκά πλούσια σε λιπαρά.» Κάπως έτσι απαντούσε το 1929 ο πολύ γνωστός συνθέτης George Gershwin (1898–1937) για να περαστεί το μήνυμα ότι το κάπνισμα είναι μοντέρνο γιατί συνδέεται αποκλειστικά με την υγιεινή διατροφή. Στην ίδια διαφήμιση αναφέρεται ότι 20,679 ειδικοί πιστοποιούν ότι τα Lucky Strike ερεθίζει λιγότερο τον λαιμό από τα άλλα τσιγάρα.

 

Ο διάσημος συνθέτης George Gershwin δήλωνε πόσο ωφελείται από το τσιγάρο.

Το 1929 ο διάσημος συνθέτης George Gershwin δήλωνε πόσο ωφελείται από το τσιγάρο.

 

 

Ένας ακόμη μύθος ότι όποιος καπνίζει δεν παχαίνει, ο οποίος και σήμερα κυκλοφορεί από στόμα σε στόμα. Όπως τα τσιγάρα όταν είμασταν παιδιά που αγοράζαμε χύμα από το περίπτερο…

 

Η σχέση βάρους και καπνίσματος ήταν από τα βασικά μηνύματα της διαφημιστικής εκστρατείας των καπνοβιομηχανιών.

Η σχέση βάρους και καπνίσματος ήταν από τα βασικά μηνύματα της διαφημιστικής εκστρατείας των καπνοβιομηχανιών.

Τώρα, από απόσταση, με βοηθάει να βλέπω τον εαυτό μου και να κρυφογελώ με τα καμώματα της εφηβικής μου άνοιξης. Kαι τώρα που δεν καπνίζω ξέρω ότι δεν είναι δύσκολο κανείς να μείνει λεπτός, φτάνει να κάνει μια ισορροπημένη διατροφή. Όπως και να παχύνει κανείς υπερβολικά κι ας καπνίζει σα φουγάρο. Σκεφτείτε τους καπνιστές στο κοντινό σας περιβάλλον και μετρήστε τους καπνιστούς υπέρβαρους και τους μη καπνιστές λεπτούς… Απλά, βολεύει στην απομάκρυνση της σκέψης για διακοπή του καπνίσματος η ιδέα ότι τάχα παχαίνει κανείς όταν κόψει το τσιγάρο.

Δεν θέλω να κάνω τον γιατρό και ούτε να χρησιμοποιήσω ψευδοϊατρική ορολογία για να πείσω υποστηρίζοντας τη σκέψη μου. Κατά καιρούς επισκέπτομαι ιστοσελίδες που αναμασούν επιστημονικοφανή ιατρικά δήθεν δεδομένα για να πείσουν με ανώνυμα κείμενα περί δίαιτας, μεταβολισμού και τσιγάρου. Αποφεύγω να τα αναφέρω γιατί νομίζω μπερδεύουν παρά φωτίζουν. Και γιατί δεν είμαι ειδικός. Ένας απλός πρώην καπνιστής είμαι που θέλω να μοιραστώ την εμπειρία μου μετά τη διακοπή του καπνίσματος βασιζόμενος στην κοινή λογική.

 

Μου αρέσει να στέκομαι κριτικά σε όλους αυτούς τους μύθους που με είχαν ταΐσει, σχεδόν χωρίς να το καταλαβαίνω, τα διαφημιστικά μηνύματα των καπνοβιομηχανιών. Αγάπησα τον άσσο σκέτο του πατέρα. Αλλά τα επικοινωνιακά τρυκ των εταιριών βασικό στόχο έχουν να σε πείσουν ότι το τσιγάρο σου καλύπτει ανάγκες. Ψυχολογικές ή συναισθηματικές ανάγκες. Σου ανεβάζουν, υποτίθεται την αυτοεκτίμηση, και σε εντάσσουν σε μια ομάδα που έχει κάτι ξεχωριστό. Συντελούν, δηλαδή, στη δημιουργία ταυτότητας. Αλλά πρέπει να καταπολεμήσουν και τους φόβους σου. Ή τις φήμες που κυκλοφορούν. Έτσι, λοιπόν, όταν το λεπτό γυναικείο κορμί συνιστά κοινωνικό πρότυπο το κάπνισμα μπαίνει στο παιχνίδι ως μέσον πρόληψης της παχυσαρκίας. Τότε τα μηνύματα είναι σαφή. Καπνίστε ένα τσιγαράκι αντί να φάτε γλυκό. Ή Καπνίστε και διατηρήστε τη λιγνή φιγούρα σας! Ή ακόμη με το κάπνισμα μπορείτε να αποφύγετε πειρασμούς που θα σας παχύνουν. Τώρα διακρίνω καλύτερα γιατί πολλά τσιγάρα έχουν μια πολύ γλυκιά γεύση ώστε να λειτουργήσουν ως υποκατάστατο σε γλυκίσματα που επιβαρύνονται με τις πολλές θερμίδες της ζάχαρης και των λιπαρών τους.

 

Το αρνητικό υπέρβαλο είδωλο στην υπηρεσία για την αποενοχοποίηση της συνήθειας του καπνίσματος.

Το αρνητικό υπέρβαλο είδωλο στην υπηρεσία για την αποενοχοποίηση της συνήθειας του καπνίσματος.

Δεν είμαι κατά όσων καπνίζουν. Είμαι κατά της κατασκευής αναγκών. Και μύθων. Μιλώ για όσα έθρεψαν και εμένα και, με ταλαιπώρησαν ώσπου να σταθώ κριτικά απέναντί τους. Και να πω ότι δεν θα πληρώνω πλέον μια συνήθεια που μπορώ να ζήσω με ποιότητα και χωρίς αυτήν. Βλέπω τις αφίσες που εκτέθηκαν στο Stanford University και στους σταθμούς της πέρασε και από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, και, ειλικρινά, συγκλονίζομαι για τον τρόπο διείσδυσης ιδεών σε ευρύτερα στρώματα ή σε ειδικότερες ομάδες, όπως γυναίκες και έφηβοι. Ψιλόλιγνες γυναίκες με το αρνητικό παχύσαρκο είδωλο προκαλούν φόβο διαδίδοντας μια μόδα που θα φτάσει έως τα ανορεξικά μελαγχολικά μοντέλα του καιρού μας…

 

 

Τα τσιγάρα slim συσχετίζονται με το πρότυπο για λεπτό γυναικείο κορμί.

Τα τσιγάρα slim συσχετίζονται με το πρότυπο για λεπτό γυναικείο κορμί.

Σε αυτή τη λογική της λεπτής φιγούρας κυκλοφόρησαν και τα slim ή super slim τσιγάρα, που απευθύνονταν αποκλειστικά σε γυναίκες. Η αναλογία είναι ξεκάθαρη. Δεν εμφανίζεται πλέον η υγιεινή συνήθεια του καπνίσματος, αφού μοιάζει να είναι δεδομένη (παρόλο που κάτω δεξιά υπάρχει προειδοποίηση για την υγεία), και στην εικόνα η προσοχή πέφτει σε τρία σημεία: στο λεπτό σώμα, στον σκελετό του ποδήλατου που μοιάζει σαν ένα τεράστιο διπλό τσιγάρο και στο πακέτο που διαφημίζεται. To σεξουαλικό υπονοούμενο στο σενάριο της διαφήμισης είναι σαφές.

Advertisements

4 thoughts on “Καπνίστε αντί να φάτε γλυκό: ένας ακόμη μύθος για το κάπνισμα και το σωματικό βάρος

  1. Bonita Mammie

    Η προπαγάνδα υπήρχε και θα υπάρχει πάντα, δεν μπορούμε να την αποφύγουμε. Μπορούμε όμως να σταθούμε κριτικά απέναντί της και όχι να μασάμε ό,τι μας πουλάνε. Το θέμα είναι πώς τα παιδιά θα απαντήσουν με κριτική σκέψη σε όλα αυτά τα θέματα της υπερ-παρα-πληροφόρησης. Αλλά το θέμα της καλλιέργειας είναι ένα άλλο κεφάλαιο. Έχει πάντως μεγάλο ενδιαφέρον η αναφορά σου στη διαφήμιση από τότε ως τώρα. Δείχνει ότι τελικά δεν έχουν αλλάξει και πολλά. Προσωπικά καπνίζω και δυστυχώς το απολαμβάνω, αλλά ποτέ δεν κατάλαβα αυτούς που λένε ότι το κάπνισμα τους κόβει την όρεξη! Εγώ από την άλλη με άδειο στομάχι δεν μπορώ να κάνω τσιγάρο :-p Μπράβο σου που το έκοψες! Χαιρετώ!

  2. ardalion Post author

    π. Αναστάσιε, Καλό Καλοκαίρι στο Λονδίνο ή στην Ελλάδα.

    Bonita Mammie, Ναί δεν έχουν αλλάξει πολλά στη διαφήμιση. Αυτό που θέλω να δείξω είναι ότι η καπνοβιομηχανία με τα μηνύματα έκανε μόδα το τσιγάρο. Και πέτυχε. Το θέμα είναι εμείς τι κάνουμε; Και τώρα καταλαβαίνω πολύ καλά τη δουλειά τους. Και εγώ κάνω τη δική μου. Και χαίρομαι που το έκοψα. Ουφ!!! Αρκετά κάπνισα στη ζωή μου.

  3. kahtrin

    Εκοψα και εγω το τσιγαρο εδω και εικοσι πεντε μερες.Οταν ξεκινησαμε τοτε παλια να καπνιζουμε δεν μας εξηγουσαν τους κυνδινους για την υγεια μονο μας μεμφονταν για λογους διαγωγης και σαν κοπελες κακης διαγωγης.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s