Daily Archives: Sunday, November 14, 2010

Η Αθήνα χάνει τα σύμβολά της

Με αυτόν τον εύστοχο τίτλο δημοσιεύεται στην πρώτη σελίδα του τμήματος «Τέχνες και Γράμματα» της σημερινής Καθημερινής άρθρο του Δημήτρη Ρηγόπουλου. Στο επίκεντρο του κειμένου είναι το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με τον πεζόδρομο της Τοσίτσα, στέκι μέρας και νύχτας εθισμένων ατόμων, καθώς και ο χώρος των Προπυλαίων στην οδό Πανεπιστημίου, ένα σκηνικό παζαριού, όπου τις μέρες αυτές η κατάληψη των χώρων ξεπέρασε κάθε όριο. Προσωπικά δεν μπορώ να αντιληφθώ πως δόθηκε άδεια στον συνδυασμό της κυρίας Πορτάλιου «Ανοιχτή Πόλη» ο συγκεκριμένος χώρος για να στήσει το παράπηγμα με τις κομματικές εξαγγελίες, αφίσες κλπ. Με την ίδια λογική γιατί να μη δοθεί σε άλλα κόμματα ο χώρος μπροστά από το κοινοβούλιο ή η είσοδος της αρχαίας αγοράς που έχει και πολύ κίνηση; Νομίζω ότι η απόφαση ήταν της προηγούμενης δημοτικής αρχής. Μέγα σφάλμα. Και ντροπή. Και κυρίως το στήσιμο των εκλογικών γραφείων εκεί δείχνει και μια αντίληψη για την εικόνα της Αθήνας και την απουσία μιας αισθητικής. Λες και ο χώρος εκεί, μπροστά στην Ακαδημία, το Πανεπιστήμιο και τη Βιβλιοθήκη, ανήκουν σε κάποιους.

Ακολουθεί το κείμενο του Δ. Ρηγόπουλου.

Είναι η απόλυτη αυτοκαταστροφή για μια ιστορική πρωτεύουσα. Το πρώτο της μουσείο, το μουσείο με τη μεγαλύτερη συλλογή κλασικών αρχαιοτήτων σε ολόκληρο τον κόσμο, περικυκλωμένο από εικόνες αποτρόπαιες, αδιανόητες για χιλιάδες Αθηναίους και τουρίστες, που δεν μπορούν να πιστέψουν όσα βλέπουν μέρα μεσημέρι στην οδό Πατησίων.

Ο πεζόδρομος της οδού Τοσίτσα, λίγα μέτρα από την είσοδο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, έχει μετατραπεί εδώ και μήνες σε στέκι τοξικομανών. Δεκάδες απελπισμένοι άνθρωποι περιμένουν τη δόση τους, προσπαθούν να σταθούν στα πόδια τους, κάνουν την ανάγκη τους ανάμεσα στους θάμνους, κοιμούνται στα παγκάκια.

Η οδός Τοσίτσα καταλήγει στην οδό Μπουμπουλίνας, εκεί όπου βρίσκεται η έδρα του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. Θα περίμενε κανείς ότι η ακραία υποβάθμιση της οδού Τοσίτσα, σε σημείο τεράστιας τουριστικής σημασίας, θα κινητοποιούσε άμεσα το αρμόδιο υπουργείο και, φυσικά, την κυβέρνηση.

Αν η κλειστή Ακρόπολη για μία ή δύο ημέρες συνιστά (δικαίως) μείζον ζήτημα, γιατί δεν είναι ζήτημα η εγκατάλειψη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου σε ένα περιβάλλον ανθρώπινης εξαθλίωσης;

Ζητήσαμε από τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλο Γερουλάνο τις απόψεις του. Χωρίς αποτέλεσμα. Επομένως, δεν θα μάθουμε ούτε αν σκοπεύει να δράσει ο ίδιος ή κάποιος συνάδελφός του υπουργός και στην περίπτωση μιας ακόμα αθηναϊκής τραγωδίας, εδώ ευτυχώς μόνον αισθητικού περιεχομένου: στη μετατροπή της Αθηναϊκής Τριλογίας, του κορυφαίου συνόλου της νεοκλασικής Αθήνας, επί της Πανεπιστημίου, σε υπαίθριο παζάρι.

Tο άγος της οδού Τοσίτσα

Ποτέ η διαδρομή μέχρι το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δεν ήταν ειδυλλιακός περίπατος. Η οδός Πατησίων είναι εδώ και πολλά χρόνια βουλιαγμένη σε περιβάλλον αστικής παρακμής. Αλλά μέσα στο 2010 προστέθηκε το άγος της οδού Τοσίτσα.

Είναι γνωστό πως τους τελευταίους μήνες, αμέσως μετά την πρωτοβουλία των κατοίκων των Εξαρχείων να ανακτήσουν την πλατεία τους, ο πεζόδρομος ανάμεσα στο Εθνικό Mετσόβιο Πολυτεχνείο και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο έχει μετατραπεί σε υπαίθριο στέκι χρήσης και εμπορίας ναρκωτικών ουσιών. Οποια ώρα και να περάσεις, μέρα και νύχτα, πρέπει να οπλιστείς με πολύ κουράγιο, όχι για να διασχίσεις την περιοχή, αλλά απλώς για να κρατήσεις το βλέμμα σου περισσότερο από μερικά δευτερόλεπτα.

Κι αν εμείς είμαστε στοιχειωδώς προετοιμασμένοι (από τα μέσα ενημέρωσης, τους φίλους και τους γνωστούς μας), φανταστείτε το σοκ των χιλιάδων ξένων τουριστών που βαδίζουν αμέριμνοι στην οδό Πατησιών λίγα μέτρα πριν να φτάσουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο.

Και όμως. Μήνες μετά τη σταθερή κατάληψη της Τοσίτσα από δεκάδες απελπισμένους ανθρώπους, τίποτα δεν φαίνεται να αλλάζει. Μέσα σε αυτό το διάστημα υπήρξε μόνο μία συντονισμένη επιχείρηση της Ελληνικής Αστυνομίας (στις 12 Σεπτεμβρίου). Συνελήφθησαν 55 άτομα για εμπορία ναρκωτικών και οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα. Σήμερα 30 εξ αυτών βρίσκονται προφυλακισμένοι.

Αλλά η επιχείρηση δεν άλλαξε την κατάσταση. Λογικά ο διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Νίκος Καλτσάς, ακούγεται απελπισμένος. Κι επισημαίνει πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο η χρήση ναρκωτικών: «Η πολύωρη παραμονή των ανθρώπων αυτών στον πεζόδρομο τον έχει μετατρέψει σε υπαίθριο αποχωρητήριο, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Τα βράδια κοιμούνται άστεγοι». Η πολλαπλώς προβληματική κατάσταση ενθαρρύνει επιπλέον υποβάθμιση, υποστηρίζει ο διευθυντής του ΕΑΜ. «Στη συμβολή της Τοσίτσα με την οδό Μπουμπουλίνας βλέπεις συχνά ξεχειλισμένους κάδους απορριμμάτων, διότι η αποκομιδή τους είναι πλημμελής».

Και η λίστα των προβλημάτων δεν σταματάει εδώ. Πριν από δύο εβδομάδες παρατηρήσαμε αμάζευτα σκουπίδια ακόμα και στον κήπο του Μουσείου. «Αυτό συνέβη γιατί έληξε η σύμβαση με την εταιρεία καθαρισμού», εξηγεί ο κ. Καλτσάς. «Σήμερα παρακάλεσα τις καθαρίστριες και τους εργατοτεχνίτες να βγουν στον κήπο και να καθαρίσουν. Ερχεται Σαββατοκύριακο και δεν μπορούσαμε να υποδεχθούμε κόσμο σε αυτήν την κατάσταση»…

Τριλογία ευτελισμού

Την εβδομάδα πριν από τις εκλογές ο χώρος των Προπυλαίων του Πανεπιστημίου Αθηνών και της Ακαδημίας έπιασε σχεδόν πάτο. Το υπαίθριο παζάρι κατά μήκος της Πανεπιστημίου και της Ρήγα Φεραίου συμπληρώθηκε από την παρουσία Ιρανών πολιτικών προσφύγων και τα εκλογικά περίπτερα δημοτικών συνδυασμών.

Παζάρι στα Προπύλαια.

Ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός Θανάσης Βαλτινός πιστεύει ότι, για να μην αλλάζει κάτι, η κατάσταση ανταποκρίνεται στο γούστο των αρχόντων μας. «Είναι προφανές πως κάθε άνθρωπος αισθάνεται συμπάθεια για τους πρόσφυγες του Ιράν, αλλά για όνομα του Θεού!» Ο συνάδελφός του στην Ακαδημία Αθηνών, καθηγητής Γενετικής Κώστας Κριμπάς, ακούγεται περισσότερο απογοητευμένος παρά εξοργισμένος. «Η Ακαδημία Αθηνών έχει απευθύνει συνεχείς ενοχλήσεις στις Αρχές, αλλά αυτές αδιαφορούν».

Η κατάσταση στην Αθηναϊκή Τριλογία γίνεται πολύ δύσκολη τα απογεύματα της Παρασκευής και τα Σαββατοκύριακα. Από την αστυνομία ακούμε για άλλη μια φορά όσα ήδη γνωρίζουμε. «Ανδρες της ΕΛ.ΑΣ. πραγματοποιούν καθημερινούς ελέγχους σε μεικτά συνεργεία με συναδέλφους της Δημοτικής Αστυνομίας. Γίνονται κατασχέσεις, εντοπίζονται αποθήκες με προϊόντα παρεμπορίου». Είναι προφανές πως οι πεζές περιπολίες δεν φέρνουν μόνιμα αποτελέσματα.

Η αλήθεια είναι ότι μέσα στο 2010 όχημα της Δημοτικής Αστυνομίας στάθμευε για ορισμένες ώρες στην Πανεπιστημίου, απέναντι από την Ακαδημία. Αποχώρησε όμως, γιατί, σύμφωνα με πηγές του δήμου, οι αστυνομικοί δέχθηκαν λεκτικές επιθέσεις από άτομα που εκμεταλλεύονται το πανεπιστημιακό άσυλο ή βρίσκονταν στα εκλογικά περίπτερα και αντιδρούσαν στην απομάκρυνση των μεταναστών με τους μπόγους. «Τις τελευταίες εβδομάδες, δεν μπορούμε καν να καθαρίζουμε», μας λέει η κ. Τασία Λαγουδάκη, πολεοδόμος και σύμβουλος του δημάρχου.

Μπανάνες

Στην Αθήνα. Είναι ένα θαύμα να ανακαλύπτεις στο φυτό που αγόρασες πριν ένα χρόνο να έχει γεννήσει σαραντάδυμα! Τόσες είναι τα μωρά-μπανανάκια που βλέπω να κρέμονται καταπράσινα στο ένα τσαμπί. Και όπως βλέπω ετοιμάζεται ακόμη ένα να προβάλει από τον πανέμορφο πορφυρό ασκό. Διαβάζω παντού πως είναι ένα φυτό που καλλιεργείται στη γη, και θεωρώ ιδιαίτερη εύνοια αυτή τη δημιουργία καρπών και τόσο μεγάλου αριθμού στα όρια μιας βεράντας. Και να πεις ότι έκανα κάτι ιδιαίτερο; Νεράκι πότιζα, ταχτικά, και την είχα πάντα σε νότιο προσανατολισμό.

Ακόμη και στο κέντρο της Αθήνας η καλλιέργεια μπανάνας αποδίδει καρπούς!

Ψάχνοντας ανακακάλυψα και σχετικό φόρουμ για τις μπανάνες. Είναι το http://www.bananas.org/ Εκεί μπορείς να βρεις απαντήσεις για τα πάντα που αφορούν την καλλιέργεια της μπανάνας, αναπαραγωγή, ασθένειες και κάθε τι, από έμπειρους λάτρεις του φυτού. Στο ευρωπαϊκό τμήμα του φόρουμ, δυστυχώς, δεν βλέπω την Ελλάδα.

Στο νου των μουσικόφιλων η μπανάνα σίγουρα ανακαλεί το γνωστό εξώφυλλο των Velvet Undergound που είχε ιστορήσει ο Andy Warhol. Τότε η μπανάνα αποκτά φαλλικό συμβολισμό. Μάλιστα εκείνη την περίοδο, το 1967, η μπανάνα πέρασε στην ψυχεδελική κουλτούρα, όταν δημοσιεύματα σε περιθωριακά αμερικανικά έντυπα έδιναν συνταγές για ειδική επεξεργασία της φλούδας που θα μπορούσε στη συνέχεια να γίνει η bananadine, ένα είδος καπνού. Το τραγούδι «Mellow yellow» του Donovan θεωρήθηκε πως μιλούσε για το παρασκεύασμα αυτό.

Αρκετές δεκαετίες πριν, στο Παρίσι του 1925, η Ζοζεφίν Μπέικερ, η θρυλική μαύρη αμερικανίδα χορεύτρια, ξεσήκωνε τους θεατές με τον τολμηρό ηδυπαθή χορό της με τα κίτρινα φρούτα να κρέμονται αντί άλλου ενδύματος από τη μέση της.

Στον πλούτο μαγειρικών συνταγών με πρώτη ύλη τη μπανάνα ξεχώρισα την παράξενη όσο και δελεαστική συνταγή για ψωμί μπανάνας.

Στην Ελλάδα οι μπανάνες τη δεκαετία του 60 και του 70 ήταν ένα σπάνιο και τελείως εξωτικό φρούτο, περιζήτητο. To 1971, και όταν αναπτύσσεται η βιομηχανία της μπανάνας ο Γούντυ Άλλεν υπογράφει την ταινία Bananas, με ήρωα έναν Νεοϋρκέζο και τις ιστορίες του κατά τη διάρκεια σε μια χώρα της κεντρικής Αμερικής, δημοκρατία της μπανάνας («μπανανία»).

Κάπου εδώ τελειώνει το κείμενό μου. Τώρα οφείλω να ψηφίσω στο σχολείο της γειτονιάς. Το γεγονός πως το έγραψα σήμερα που έχουμε εκλογές δεύτερου γύρου σε μια πόλη που  δεν φημίζεται για τις μπανανιές της παρά για τις μπαμπανόφλουδες είναι απόλυτα συμπτωματικό.

Ας ελπίσω να αντέξει η μπανανιά που γέννησε τα μικρά της στα χειμωνιάτικα κρύα.