Κηδεία πολιτική

Όπως λέμε πολιτικός γάμος. Είναι η φροντίδα για την ταφή χωρίς ιερατείο, σύμφωνα με την επιθυμία του αποθανόντος. Δίχως παπάδες και ψάλτες. Μια δυνατότητα. Τόσο απλά.

Έμαθα για την πολιτική κηδεία που έγινε πριν από δέκα μέρες στον Αιμίλιο Μεταξόπουλο: κοντά στο μνήμα στάθηκαν συγγενείς και φίλοι, συνάδελφοι και φοιτητές του διανοούμενου καθηγητή που έφυγε στα 55 του, μία μόλις μέρα μετά αφού του επετράπη να ταξιδέψει στο εξωτερικό για να φροντίσει την εύθραστη υγεία του.

Έχω παρευρεθεί σε μια παρόμοια κηδεία. Δίπλα στην εκκλησία είχαν τοποθετηθεί καθίσματα. Μπροστά, επάνω σε κόκκινο χαλί το φέρετρο. Το κεφάλι έβλεπε την Ανατολή. Αριστερά και δεξιά λαμπάδες με άνθη. Ένα θυμιατήρι έκαιγε λιβάνι. Άρωμα γαρδένιας σκορπιζόταν στον αέρα του κοιμητηρίου σκεπάζοντας κάθε άλλη οσμή. Στο πλάι του νεκρού οι συγγενείς. Στο κεφάλι ένα βήμα για ομιλίες. Πίσω σκηνικό το φυσικό τοπίο: μνήματα απαστράπτοντα και τάφοι εγκατάλειψης στον χρόνο και τον καιρό. Μια γάτα στέκεται στα δύο και πίνει νερό από ένα μαρμάρινο ανθοδοχείο στην άκρη μιας ταφόπλακας.

Το περιεχόμενο αυτής της κηδείας καθορίζεται από την οικογένεια: μια ομιλία, ποιητικοί στίχοι, μια επιστολή ή απλώς ένα τραγούδι συνοδεύουν τον λυγμό και την οδύνη για τον χαμό του αγαπημένου προσώπου.

Είναι μια κηδεία που αγνοούσα και είναι πρακτική εδώ και λίγα χρόνια. Το 2001 το κράτος αδιαφορούσε ακόμα, ενώ το 2005 ο Χαρίλαος Φλωράκης είναι ο πρώτος νεκρός που   κηδεύεται επίσημα χωρίς διάβασμα από παπά υπό τους ήχους της Διεθνούς (όπως με διόρθωσε ο συνιστολόγος Δύτης των νιπτήρων ο Αυδής ήταν ο πρώτος που κηδεύτηκε πολιτικά το 2000). Δεν γνωρίζω εάν υπάρχει νομική διάταξη σχετική αλλά διάβασα σε κήρυγμα του Οκτωβρίου του 2010 πως η δυνατότητα είναι δεδομένη:

η λεγόμενη «πολιτική» κηδεία ούτε απαγορεύεται από την Πολιτεία, ούτε και κινεί την αντίδραση της Εκκλησίας. Αντιθέτως, είναι θεμιτή όταν πρόκειται για πρόσωπα που δεν είχαν ποτέ την παραμικρή σχέση μαζί Της.

Και συνεχίζει ο συντάκτης του κηρύγματος:

Επομένως, η εμμονή για την διά νόμου θεσμοθέτηση του πολιτικού τρόπου κηδείας και ταφής είναι υπερβολική και αδικαιολόγητη και προφανώς σχετίζεται με την συστηματική προσπάθεια αποϊεροποίησης της Ελληνικής κοινωνίας.

Δεν ξέρω εάν υπάρχει κάποιος εχθρός που θέλει να αφανίσει από την ελληνική κοινωνία μας κάθε ιερό και όσιο. Αυτό που άκουσα για τον νεκρό που συνόδευσα με τους φίλους μας ήταν πως «ήταν άθρησκος αλλά όχι άθεος».

Στο άκουσμα αυτής της φράσης περνούσε από μπροστά μας η πομπή της αμέσως προηγούμενης κηδείας: μπροστά ένας μαυροφορεμένος επαγγελματίας του γραφείου που είχε αναλάβει την οργάνωση κρατούσε τον σταυρό, ακολουθούσαν δύο ιερείς με ράσα που ανέμιζαν στο αεράκι, το φέρετρο και μια μικρή ομάδα θλιμμένων. Ήταν σαν ταινία…

Εκείνη τη στιγμή δεν είχα την αίσθηση ότι εμείς είμαστε σε ένα άλλο στρατόπεδο, αφού απλώς σεβόμασταν τη θέληση του εκλιπόντος. Μια επιθυμία που μπορεί να μην ήταν άρνηση του ιερού αλλά άρνηση της αυτοέκθεσης σε μια τελετή όπου ίσως υπερεπλεόναζε το θέαμα και η αλήθεια της συγκίνησης χανόταν στους ήχους των μακρόσυρτων ακατανόητων ψαλμωδιών (κάποτε ηχογραφημένων).

Με τις σημερινές συνθήκες που επικρατούν στα αστικά κέντρα, πώς μπορεί άραγε να αισθανθεί κάποιος το συγκλονιστικό περιεχόμενο του χορικού άσματος που συνοδεύει τον μεταστάντα στην αιωνιότητα;

Ενδεχομένως η πολιτική κήδευση να μην είναι άρνηση του Θεού αλλά έκφραση μιας διαμαρτυρίας για την ευτέλεια της μετά θάνατον φροντίδας στα νεκροταφεία όπου ενώ ακούγεται και ξανακούγεται στην εξόδιο ακολουθία η ματαιότητα των πάντων, η φθορά, και επιβεβαιώνεται ότι όλοι είμαστε «κόνις», «τέφρα», και μία «ἀτμίς», την ίδια στιγμή υπάρχει μια απίστευτη εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου και του ανθρώπινου φόβου για το τέλος: από τον δήμο που είναι υπεύθυνος για τον χώρο έως τον εργολάβο της τελετής και τον κτίστη του μνήματος. Δυστυχώς, στη συνείδηση των περισσότερων στην ταφή και μετά την ταφή ο κληρικός που είναι εκεί δεν είναι ένας πατέρας-ποιμένας αλλά είναι ένας υπάλληλος που παρέχει τις υπηρεσίες του σαν μάγος της φυλής με το αζημίωτο.

Όλα αυτά με κάνουν και σκέφτομαι μήπως η πολιτική κηδεία με την απλότητά της είναι και ένα παράπονο για μια χαμένη φροντίδα, δηλαδή για μια λησμονημένη ωραιότητα…

*

Advertisements

One thought on “Κηδεία πολιτική

  1. gabriel

    για την ψυχη, ουτε η κηδεια ειναι κηδεια χωρις ακολουθία απο την Εκκλησία μας
    και
    ουτε και ο γαμος ειναι γαμος
    χωρις τις ευχες και την ευλογια του Χριστου μας,

    όποτε ας βρουνε άλλες λεξεις
    οι εμπνευστες αύτης της καταστασης….

    θαψιμο στο χωμα
    και συμφωνιτικο συμβιωσης απο το κρατος.

    ΑΠΛΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ.
    ΜΕ ΣΑΦΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ.-

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s