Monthly Archives: October 2011

Ο έρωντας του καλόγερου

Πρόβαλε χνουδάτος. Οι άκρες του αναζητούσαν να φιλήσουν τον ήλιο. Ήταν Νοέμβριος και ο ουρανός σκοτείνιαζε με νέφη γκαστρωμένα νερό. Και ο έρωντας χρειαζόταν φως για να ζήσει με άνεση. Είχε στη διάθεσή του μερικά εκατοστά χώμα. Ο χώρος που του είχε ετοιμάσει ο καλόγερος ήταν μία κονσέρβα γίγας από πελτέ «Κύκνος». Εκεί είχε ριζώσει και εκεί ξάπλωνε τα βλαστάρια του όταν κουραζόταν. Στα παλιά τα χρόνια οι ερωτευμένοι πρόσφεραν στην αγαπημένη τους δίκταμο που μάζευαν από τα βράχια. Ίσως για τούτο ονομάστηκε το βοτάνι αυτό έρωντας. Έχει και πανέμορφα λουλούδια που είναι έως τώρα, στα μέσα Οκτωβρίου ζωντανά!

Τώρα, ο γέροντας έκοβε τα φυλλαράκια του, τα έβραζε και έπινε το θεραπευτικό ποτό για τον στομαχόπονο αλλά και για να ηρεμεί τον λαιμό του μετά τις ατέλειωτες ολονύχτιες ψαλμωδίες. Στο κελλάκι μόνος ή μαζί με τους αδελφούς του.

Συχνά, όταν το ποτίζει, με προσοχή να μη χαλάσουν οι ρίζες του, του λέει και μια μαντινάδα ή ένα τραγούδι:

Τρεις καλογέροι κρητικοί και τρεις απ᾽ τ᾽ Άγιον Όρος καράβι αρματώσανε…

Και λίγο μετά:

Λουλούδι είναι ο έρωντας, που σε γκρεμό φυτρώνει

Τους λίγους κάνει ευτυχείς, και τους πολλούς πληγώνει.

Άραγε γιατί τον είχε στο περβάζι; στο σημείο που προστατευόταν από τους ανέμους και έκανε μια εσοχή στο κουζινάκι. Να ερχόταν στο νου του κάποια συχωριανή του που αγάπησε και της είχε χαρίσει κάποτε άγρια άνθη του βλογημένου φυτού; Ή μήπως να σκανδαλίστηκε όταν βγήκε στον κόσμο για τελευταία φορά; Το χαϊδεύει και μεταλαμβάνει τη ριγανάτη μυρωδιά.

Αναστενάζει και χαμηλώνει τα βλέφαρα.  Ξαφνικά, χωρίς να το πολυκαταλάβει, τα μάτια του γίνονται δύο βρύσες και τα ψαρά γένεια του βρέχονται. Θυμάται όταν είχε φύγει από το χωριό του και αποφάσισε να καλογερέψει το κλάμα που έκανε. Και θυμάται πως άφησε πίσω του ανθρώπους και τόπους, χώρισε από συνήθειες, άλλαξε ζωή, αλλά ποτέ δεν εγκατάλειψε μια λατρεία: να σκάβει τη γη και να την κάνει να καρπίζει. Και να κοιτά, ιδρωμένος, ψηλά, φχαριστώντας για τη μέρα που έκλεινε, χαιρετώντας με αγάπη το φως.

Ο έρωντας στην κατακόκκινη κονσέρβα ευχαριστημένος έβλεπε τα καραβάκια των προσκυνητών να περνάνε για να φτάσουν στην Αγία Άννα, εισέπνεε βαθιά τον φρέσκο αέρα του Αιγαίου, έστρεφε τα μαβιά του άνθη προς τη δύση, ενώ μπροστά του ορθωνόταν περήφανη η κορυφή του άγιου βουνού.

Μπερδεύω τους χρόνους. Το τώρα και το τότε. Ξέρω γιατί. Κάθε φορά που κοιτάζω προς το δικό μου φυτό θυμάμαι το παρτεράκι του καλόγερου,  και μουρμουρίζω τη μαντινάδα. Θεός σχωρέστον!

Ο δίκταμος από τον Αριστοτέλη έως τον Γαληνό, και από την αρχαιότητα και το Βυζάντιο, έως τις μέρες μας θεωρείται βότανο με εξαιρετικές ιαματικές ιδιότητες.

Ο έρωντας, το φυτό με τη φήμη του αφροδισιακού, καλλιεργείται εύκολα στην πόλη. Τα ροζ έως και μαβιά λουλούδια του κρέμονται τσαμπιά από τους βλαστούς του φυτού.

Νίπτει τας χείρας του

Ο δήμαρχος της Αθήνας Γ. Καμίνης μεταθέτει την ευθύνη για τη φρικτή κατάσταση της πόλης μας στην αστυνομία. Ειδικότερα για το ζήτημα της Τοσίτσα με το άσυλο της παρανομίας σε χρήστες και εμπόρους ενδέχεται ο δήμαρχος να κάνει τον πεζόδρομο δρόμο. Αυτή είναι η πρόταση του κ. Καμίνη, εφόσον δεν θα αλλάξει κάτι μετά τη διάθεση μεθαδόνης σε νοσοκομεία. Πληκτρολογώ όσα ακούω απαντώντας ο δήμαρχος σε ερωτήσεις των Γ. Οικονομέα Δ. Καμπουράκη στην εκπομπή Κοινωνία ώρα Mega:

Στην Τοσίτσα απλώς συμπυκνώνεται το ευρύτερο πρόβλημα της πόλης. Εμείς έχουμε εναποθέσει πάρα πολλές ελπίδες στην αποκέντρωση του ΟΚΑΝΑ, που περιμένουμε να δούμε τα αποτελέσματά της. Να πάνε οι τοξικοεξαρτημένοι στα νοσοκομεία να παίρνουν μεθαδόνη. Εάν αυτό δεν πετύχει τότε το πρόβλημα αυτό θα συνεχιστεί. Πρέπει να έχουμε βάσιμες ελπίδες ότι θα πετύχει γιατί οι έρευνες έχουν αποδείξει ότι το μεγάλο ποσοστό αυτών που περιφέρονται στο κέντρο και γυρεύουν τη δόση τους είναι άνθρωποι οι οποίοι περιμένουν στις ουρές του ΟΚΑΝΑ, τα 7000 άτομα. Από τη στιγμή που θα πετύχει το πρόγραμμα αποκέντρωσης θα δούμε την ιστορία στο κέντρο να μετριάζεται. Εάν όχι, τότε, τουλάχιστον εγώ, την Τοσίτσα -και ήδη έχω κάνει μια μνεία στον υπουργό Υποδομών- θα την κάνω πάλι δρόμο από πεζόδρομο, το οποίο είναι μια μεγάλη ήττα για την πόλη. Όταν υπάρχει αυτό το φαινόμενο πρέπει να κοιτάξεις κάποιες περιοχές να τις ανακουφίσεις.

Σχεδόν, μαγικά, δηλαδή με την παροχή της μεθαδόνης στα νοσοκομεία θα λυθεί το πρόβλημα της εγκληματικότητας.

Και αφού γίνει λοιπόν δρόμος θα ανακουφιστεί η περιοχή του Μουσείου… Λες και δεν υπάρχουν δρόμοι που γίνεται ακριβώς η ίδια κατάσταση γύρω από το Μουσείο, την πλατεία Βάθη, το Εθνικό Θέατρο, τους παραδρόμους γύρω από την πλατεία Αυδή.

Δεν γνωρίζω ποια είναι η βιωματική σχέση του δημάρχου με το κέντρο και τί σημαίνει να αποκλείεσαι και να σου απαγορεύεται η πρόσβαση στην ίδια σου τη γειτονιά. Τον βλέπω να παίρνει αποστάσεις να αποποιείται ευθύνες για χώρους και σημεία με ιδιαίτερη ιστορική αξία για μας που έχουμε γεννηθεί εδώ, και προορισμούς ενός παγκόσμιου εν δυνάμει κοινού επισκεπτών-προσκυνητών που δεν έχουν καμιά μα καμιά υποχρέωση να ζουν την κατάντια των εθνικών μας ορόσημων και την προσβολή των συμβολικών μας μνημείων. Περίμενα να τον ακούσω να δώσει ελπίδα σε όσους ακόμη επιμένουν να ζουν εδώ στο ιστορικό κέντρο. Περίμενα να αναφέρεται σε κάτι άλλο, πέρα από αστυνομία και ΟΚΑΝΑ. Να εμπνεύσει τους ακροατές του σε μια προσπάθεια θετική. Το να γίνει ξανά δρόμος η Τοσίτσα δεν συμβάλει σε κάτι αποτελεσματικό. Αισθάνομαι πως ο δήμαρχος έχει εγκαταλείψει την πόλη στον μαρασμό, τη γκετοποίηση και την ανασφάλεια, αφού δεν βλέπω καμιά διάθεση να παρέμβει δραστικά στην καθημερινότητά μας.

7 μέρες ζωής στην Τοσίτσα

«Κάθε αρχή και δύσκολη», αναφώνησε η νεαρή τραγουδίστρια ορώντας το μικρό κοινό που την άκουγε κατ᾽ ενώ πιον. Τριγύρω, πίσω, αριστερά και δεξιά, ένα άλλο κοινό κοινό άκουγε, ενώ φτιαχνόταν πίνοντας ουσίες  στα παγκάκια, μπροστά στη βαριά ξύλινη πόρτα του Πολυτεχνείου, κλεισμένοι μέσα σε χαρτόκουτα, τυλιγμένοι με κουβέρτες ή στον πεζόδρομο. Η Τοσίτσα που βρισκόμαστε απολαμβάνει μιας ιδιαίτερης μεταχείρισης από τους υπεύθυνους δημόσιους φορείς: ελεύθερη χρήση ναρκωτικών, διακίνηση, μια ζώνη ασύλου και παρανομίας για τους εξαρτημένους και τους προμηθευτές τους.

Η έκπληξη, λοιπόν, ήταν αναμενόμενη όταν ακούστηκαν οι δυνατοί ήχοι της μουσικής από τα μεγάφωνα. Κάποιοι από τους θαμώνες του δρόμου πλησιάζουν το σημείο των εκδηλώσεων που έχουν οργανώσει ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟΤ (Αττικής, Στερεάς και Νήσων). Ο τίτλος είναι εύγλωττος: 7 μέρες ζωής στην Τοσίτσα. Ένα όργανο συνδικαλιστικό παίρνει μια πρωτοβουλία άλλου τύπου, πέρα από πορείες και παρόμοιες ενέργειες. Η παρέμβαση είναι πρωτότυπη και δεν γνωρίζω προηγούμενο. Με συγκεκριμένες ενέργειες ο δρόμος αποκτά ένα άλλο πρόσωπο. Επιστρατεύεται το θεάτρο (Αντιγόνη από το Εθνικό), ο κινηματογράφος, η μουσική, η Φιλαρμονική του Δήμου, ο χορός, εκπαιδευτικά προγράμματα και ξεναγήσεις στο Επιγραφικό Μουσείο και στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Επιπλέον θα γίνουν συζητήσεις για τα ναρκωτικά και την απεξάρτηση, αλλά και για την εγκατάλειψη του κέντρου της πόλης.

Ωστόσο, αναρωτιέμαι ποιος είναι ο αποδέκτης. Οι γείτονες που ζουν λίγο παραπάνω ή λίγο παρακάτω; οι θαμώνες της οδού που πηγαινοέρχονται για να πιουν τις ουσίες τους; ή οι υπεύθυνοι δημόσιοι φορείς;

Σήμερα το μεσημέρι που πέρασα από την Πατησίων και θέλησα να δω τι έχει στηθεί ο χώρος από την Πατησίων ήταν απροσπέλαστος. Το απόγευμα πέρασα στην Τοσίτσα από την Μπουμπουλίνας. Ο κόσμος που είχε συγκεντρωθεί ήταν πολύ λίγος. Ίσως ήταν η πρώτη μέρα και δεν έχει ακόμη διαδοθεί η πληροφορία. Με δεδομένο ότι ο φόβος είναι μεγάλος για να έρθει κανείς, όταν μάλιστα νυχτώνει, νομίζω ότι δύσκολα θα μετακινηθούν μάζες για να υποστηρίξουν την προσπάθεια.

Η Τοσίτσα είναι άσυλο όχι μόνο για χρήση αλλά και για εμπόριο ουσιών, παραμένοντας απροσπέλαστη από κατοίκους και διερχόμενους, ενώ στιγματίζει την πόλη στα μάτια των ανύποπτων επισκεπτών των δύο παράπλευρων μουσείων

Σε κάθε περίπτωση, όλα αυτά είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα και ξαναλέω: πρωτότυπα για το συγκεκριμένο πλαίσιο. Λέω, νά, το σημείο αυτό που είναι τόσο επιβαρυμένο και αφημένο στη μοίρα του μπορεί να χρησιμοποιηθεί αλλιώς. Αυτή η νέα χρήση δεν μπορεί παρά να είναι ενδιαφέρουσα. Αντίσταση στον φόβο, και επιτέλους, κάτι συμβαίνει, πέρα από γκρίνια. Από την άλλη πλευρά μέσα από τέτοιες δράσεις  μπορεί πολύ άμεσα να γίνουν γνωστά τα προγράμματα απεξάρτησης. Και κυρίως να γίνουν ελκυστικά. Θεωρώ, δηλαδή ότι είναι και μια ευκαιρία για τις ίδιες θεραπευτικές κοινότητες να συνομιλήσουν με τον έξω κόσμο, στο πιο καυτό σημείο της πόλης. Βέβαια, είμαι έξω από τον χορό. Και δεν θέλω να υποτιμήσω την ευαισθησία όσων εργάζονται εκεί και συμμετέχουν στη μάχη της θεραπείας απεξάρτησης. Πάντως χρειάζεται μια παρουσία ειδικών ώστε να είναι ορατές οι δυνατότητες για κάτι άλλο, πέρα από τη χρήση και την εξάρτηση.

Σήμερα, και τις παράπλευρες σκηνές χρήσης και εμπορίου η μουσική με τους ηλεκτρονικούς ήχους έμοιαζε με σάουντρακ σε ένα εφιαλτικό θρίλερ με σκιές που χορεύουν αδιάκοπα, μέρα και νύχτα.