Το στοίχημα της «Εφημερίδας των συντακτών»

Σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για τον τόπο κυκλοφόρησε εχθές το πρώτο φύλλο της Εφημερίδας των συντακτών, μία έκδοση που έχει βασιστεί στη συλλογική προσπάθεια δημοσιογράφων που είχαν βρεθεί μαζί στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία και τώρα οργανώθηκαν από κοινού σε έναν Συνεταιρισμό μαζί με άλλους δημοσιογράφους και συνεργάτες από τον χώρο της επιστήμης, των γραμμάτων και των τεχνών.

Ανέμενα με αγωνία την έκδοση γιατί η παλιά Ελευθεροτυπία υπήρξε για μένα μία εφημερίδα που μεγάλωσα μαζί της, μέσα από τα κείμενα των άξιων συνεργατών της οξύνθηκε η ευαισθησία μου στην κοινωνική πραγματικότητα και συνειδητοποίησα την ελληνική καθημερινότητα. Για μένα ανταποκρινόταν στην ενημέρωση και την πολυφωνία και καθημερινά από παιδί ακόμη περίμενα να φθάσει στο περίπτερο για να την καταβροχθίσω.

Ομολογώ ότι μου είχε λείψει η επαφή με αυτή την ανάμικτη μυρωδιά χαρτιού και μελανιού, εθισμένος τα τελευταία χρόνια με τη διαδικτυακή ενημέρωση. Εκεί κύριο ρόλο παίζει η ματιά στα άρθρα, ο πειρασμός της ευκολίας του κλικ για να μεταφερθείς σε ένα βιντεάκι ή σε έναν σύνδεσμο που σε προσγειώνει στο Λονδίνο ή παρεμβαίνει η ειδοποίηση στον υπολογιστή για ένα νέο μέιλ. Ξέρω στον υπολογιστή ή στο κινητό μου έχω επαφή με το περιεχόμενο, έχω όμως δυσκολία να αισθανθώ το σώμα του εντύπου και με την αφή, όπως αυτό που είχα συνηθίσει όταν διάβαζα τακτικά την εφημερίδα μου. Το pdf  όσο λειτουργικό και να είναι μου στερεί τη σχέση με μια ολότητα, αφού πιέζω αποκλειστικά την όραση να συγκεντρωθεί στις άυλες σελίδες που γυρίζω με το ποντίκι.

Μόλις πήρα το πρώτο φύλλο, σε ένα περίπτερο, κάπου στο Παγκράτι, είπα μέσα μου: λες να γίνει η εφημερίδα μου; Την ξεφυλλίζω. Είναι σαφής από την πρώτη ματιά η κριτική προς την τριαδική κυβέρνηση, όπως και η ενασχόληση με ζητήματα που καίνε, όπως το τί συμβαίνει με τη Χρυσή Αυγή, ξεκινώντας μια καμπάνια για «τους τρόπους αντίδρασης της κοινωνίας απέναντι στη μεγάλη απειλή της ναζιστικής οργάνωσης». Στη δεύτερη σελίδα Άποψη με θέμα «Γιατί μια νέα εφημερίδα;» και Χρονογράφημα για το σπίτι της εφημερίδας, Κολοκοτρώνη 8, κοντά στην Παλαιά Βουλή, εκεί που ήταν και παλαιά ο χώρος της Ελευθεροτυπίας. Πολιτική στη σελ. 3-12, με όσα πρόκειται να συμβούν στη Βουλή (των Έλενας Βαρίνου-Χάρη Ιωάννου), με ένθετα Παρασκήνια και άρθρα των Βίκτωρα Νέττα, Νίκου Κιάου, Κωνσταντίνου Τσουκαλά, τη στήλη Διάλογος με άρθρα για τη θεσμική αντιμετώπιση της Χρυσής Αυγής του πανεπιστημιακού καθηγητή Νίκου Κ. Αλιβιζάτου και της δικηγόρου Γιάννας Κούρτοβικ. Σελίδες για τον Κόσμο και ειδικός χώρος για τις Γυναίκες του Κόσμου. Τα σχετικά με την τέχνη στο ένθετο  Αρτ. Το οχτασέλιδο προσφέρει μια ικανοποιητική εικόνα με θεατρική κριτική (Γ. Ιωαννίδης),  συνέντευξη του εξόριστου σκηνοθέτη από το Ιράν Μπαχμάν Γκομπαντί στη Βένα Γεωργακοπούλου, σελίδα για τα κόμικς και ατζέντα της ημέρας. Η Ελλάδα είναι το θέμα στις επόμενες σελίδες (41-49) με ειδήσεις για τις κινητοποιήσεις, ένα καυτό θέμα με μία διευθύντρια του υπουργείου Οικονομικών, μάρτυρα σκανδάλου για τη διασπάθιση δημοσίου χρήματος, ειδικό άρθρο για την εκποίηση της ακίνητης περιουσίας των πανεπιστημίων της Άννας Ανδριτσάκη, ένα συγκλονιστικό αφιέρωμα για την παρουσία της Χρυσής Αυγής στα σχολεία. Οικονομία (σ. 51-53), και ακόμη η ειδική σελίδα για τα ζώα (σ. 54).

Το πρώτο φύλλο της ολοκαίνουργιας εφημερίδας.

Από αυτή την πρώτη ανάγνωση της εφημερίδας το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι έχει σαφή δομή, ύλη που διαβάζεται, έχει θέματα που δεν τα συναντούμε σε άλλα μαζικά μέσα, υπάρχει προβληματισμός, και δείχνει ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να διεξαχθεί ένας διάλογος. Είναι μια πάρα πολύ καλή προσπάθεια. Έχουν περάσει 37 έτη από τότε που είδε το φως η Ελευθεροτυπία. Οι παλαιοί καλοί συντάκτες που γράφουν και πάλι στην Εφημερίδα των συντακτών θα είναι σαφώς πιο ώριμοι και έχουν την πείρα για στόχους εφικτούς, θεματολογία για πραγματικά ζητήματα με κριτήριο τον άνθρωπο και τη θέση του σε μια κοινωνία που μεταμορφώνεται και αναζητά αξίες και κοινωνική ασφάλεια. Οι νεώτεροι που ενισχύουν το όλο εγχείρημα πιστεύω ότι θα έχουν τον ενθουσιασμό για να πετύχει η  προσπάθεια.

Αναρωτιέμαι ποιό είναι το κοινό που στοχεύει η νέα εφημερίδα, όταν έχει διαμορφωθεί ένα ολότελα νέο τοπίο στην ενημέρωση και τα δωρεάν έντυπα έχουν δημιουργήσει ένα αναγνωστικό κοινό που διαβάζει και ολίγον πολιτική μαζί με life style και αγγελίες για συναντήσεις ή με χαϊδέματα προς το κοινό. Και σκέπτομαι ότι οι νέοι, μεταξύ 20 και 30 δύσκολα θα αγοράσουν μια νέα έκδοση εάν αισθανθούν ότι μπαίνει στο άρμα του όποιου κομματικού μηχανισμού, εξυπηρετεί συμφέροντα ή στηρίζει αποκλειστικά μια πολιτική παράταξη. Από την άλλη το να δώσουν 1,30 ευρώ για το έντυπο, αυτό πρέπει να έχει κάτι που δεν το βρίσκουν αλλού. Χρειάζεται  ισορροπία και σύνεση, αίσθηση της ευθύνης για το τί σημαίνει διαμόρφωση άποψης και νοοτροπίας, σε μια στιγμή που δεν υπάρχει απλώς απόγνωση αλλά και αδιαφορία, ένα κλείσιμο στον εαυτό και τάσεις ιδιώτευσης, έλλειψη νοήματος και πίστης για τον αγώνα τον καλό. Έτσι, λοιπόν, η στήριξη των αναγνωστών θα έρθει σχεδόν φυσικά όταν εμπεδωθεί η αίσθηση ότι δεν έχουμε μια από τα ίδια, όταν υπάρχει αποδοχή του καινούργιου, όταν τα κείμενα ακόμη και όταν είναι πληροφοριακού τύπου, διαβάζονται σαν ιστορίες που έχουν το στοιχείο της έκπληξης, συγκινούν και κυρίως μιλούν για ουσιαστικές ανάγκες, δηλαδή μας αφορούν.

Η νέα εφημερίδα έρχεται σε μια στιγμή χρεωκοπίας των τηλεοπτικών ειδήσεων, κόπωσης του κοινού από τις εικόνες των ειδικών καλεσμένων σε πάνελ που αναλύουν σε μια γλώσσα ακατανόητη χωρίς να προσφέρουν ουσιαστική υπηρεσία στους θεατές. Πάντως, από όσα διάβασα συστήνω ανεπιφύλακτα την Εφημερίδα των συντακτών.

Κλείνοντας, σκέπτομαι πως το μεγάλο στοίχημα της Εφημερίδας των συντακτών είναι να μας μάθει να διαβάζουμε και πάλι εφημερίδα, να βλέπουμε εικόνες μέσα από τον λόγο που να προσφέρουν βάσιμες ελπίδες για κάτι καλύτερο.

Η επιτυχία θα έρθει τότε όταν προφέροντας ο αναγνώστης προφέροντας τη λέξη εφημερίδα στον περιπτερά, ο τελευταίος να ξέρει τι εννοείται. Και τότε να δίνει την Εφημερίδα των συντακτών.

About these ads

2 thoughts on “Το στοίχημα της «Εφημερίδας των συντακτών»

  1. 2kappa

    κι εγώ (και) με την ελευθεροτυπία μεγάλωσα, θυμάμαι όμως πιο έντονα τη σαβατικάτική και τη κυριακάτικη έκδοση – απ’το γυμνάσιο ήδη η αγωνία αυτή του να πάρω το έντυπο στα χέρια και εκείνη του χαρτιού και της ανάγνωσης, της εξερεύνησης και της ψηλάφισης πραγμάτων, καινούργιων και αγνώστων

    - υπήρξε όμως και μια εφημερίδα που μέσα στη μελάνη που ξοδεύτηκε όλα εκείνα τα χρόνια πρόσφερε και πολλές απογοητεύσεις, καθώς ήταν, θα έλεγε κανείς, αδύνατο να ξεφύγει πλήρως από εξαρτήσεις, και αυτό βέβαια αφορούσε το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τη κρατικοδίαιτη επιβίωση και το κυνήγι επιρροής και εξουσίας, αναπόφευκτα δεσμά μέσα στο αστικό πολίτευμα

    και πολύ ωραία αναφέρεις, για τη διάσταση ανάμεσα σε κείμενα που βρίσκονται σε ηλεκτρονική μορφή και σε αυτά που είναι τυπωμένα – από τη πλευρά της ανάγνωσης

    όπως επίσης, και από τη πλευρά της γραφής, υπάρχει το αντίστοιχο των κειμένων που γράφονται στο χαρτί και εκείνα που γράφονται στο πληκτρολόγιο – ή για να το κάνω λίγο πιο συγκεκριμένο, για τα κείμενα που φανερώνουν ότι ο γράφων έχει παλέψει με τη γραφή, το στυλό και το χαρτί χρόνια ολόκληρα, και όλα όσα υποδηλώνουν γράφοντες που έμαθαν να σκέφτονται (και να αισθάνονται) πληκτρολογώντας μια ζωή

    πήρα κι εγώ το πρώτο φύλο της εφημερίδας των συντακτων και παρόμοιες σκέψεις με διέτρεξαν – ήταν έντονη η αίσθηση οταν έπιασα το χαρτί και άρχισα να τη ξεφυλλίζω διαβάζοντας και προσπαθώντας να ψηλαφίσω, όπως κι εσύ, προθέσεις και δυναμική

    και ήταν η ευχαρίστηση από την ανάγνωση που τη συνόδεψε η μνήμη, και από την αφή που τη συνόψευε η κίνηση των δακτύλων που ξεφύλλιζαν τις σελίδες

    είναι σημαντικό, αυτό που γράφεις για το μέλλον μιας τέτοιας εφημερίδας, μιας προσπάθειας καλύτερα, σε ένα νέο τοπίο – προσωπικά πιστεύω αυτό που λες, σχετικά με το ότι υπάρχει και ο χώρος και οι αναγνώστες για έντυπα με κείμενα που – ακόμα και στα πληροφοριακά τους κείμενα – μας αφορούν, και που έχουν το στοιχείο της έκπληξης και της συγκίνησης

    ελπίζω ότι η “εφημερίδα” όταν θα λέγεται, στον περιπτερά,, θα συνοδεύεται, ασυναίσθητα, με τη σκέψη “των συντακτών”, υποδηλώνοντας την ανάγκη για μια γραφή καθαρά δημοσιογραφική, για αυτό και τόσο πολύ προσωπική – μακάρι

  2. ardalion Post author

    Σε ευχαριστώ πολύ για την απάντηση. Το κυνήγι της επιρροής είναι και ο μεγαλύτερος πειρασμός… Σήμερα αγόρασες το δεύτερο φύλλο;

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s