Category Archives: Ιστορίες διαφορετικότητας

Μας επέστρεψε στο αρχαίο κάλλος

Και αυτός είναι ο Λυκούργος Αγγελόπουλος. Που έφυγε από τον κόσμο τούτο την περασμένη Κυριακή για να συναντήσει στα ουράνια τον Σίμωνα, τη Δόμνα και άλλα αγαπημένα πρόσωπα.

Η σύναξη που συγκροτήθηκε στην Αγία Ειρήνη βουρκωμένη κήδευσε τον δάσκαλο του γένους, αφού αφιέρωσε τη ζωή του στην ιερουργία της μουσικής. Όσο υπήρχε ο Λυκούργος έψαλλε τη δόξα του Θεού, ήτανε επικεφαλής στις περιφορές του Επιταφίου στα σοκάκια και τις λεωφόρους του ιστορικού κέντρου, έψαλλε μοναδικά κάθε Μεγάλη Τρίτη το τροπάριο της Κασσιανής. Και ο κόσμος έρρεε εκεί, στην Αγία Ειρήνη. Για να ακούσει και να λειτουργηθεί. Για να απολαύσει και να κατηχηθεί. Για να σηκώσει τα μάτια ψηλά στον θόλο και να προσευχηθεί. Και ο Λυκούργος αρχιτεκτονούσε αυτή την απίστευτη μουσική πανδαισία όπου ήταν περιττός κάθε ψίθυρος, και δεν είχες μυαλό για άλλες σκέψεις. Ο πρωτοψάλτης της Αγίας Ειρήνης επιβαλλόταν με το κύρος του, δίδασκε με το ήθος του σε αργά μέλη, σε σπάνιες συνθέσεις που ανεκάλυπτε και ήθελε να τις μοιραστεί με τον λαό του Θεού. Και έτσι γινόταν ο ξεναγός σου στο υπέροχο ταξίδι της μουσικής, διαγράφοντας παραμορφώσεις και επιδείξεις, που σε γύριζε με την απλότητα και την ουσία του στη ζώσα πηγή, σε μια αίσθηση αρχαίου κάλλους.

Στην εξόδιο ακολουθία παρών ήταν ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Ιερώνυμος, ο μητροπολίτης Ηλείας, ο σεβασμιώτατος Περγάμου, πλήθος ιερέων και κυρίως μια λαοθάλασσα που ήρθε να τον χαιρετήσει. Ο κόσμος που συγκεντρώθηκε σήμερα το πρωί στην Αγία Ειρήνη, ήταν πολύ νέα παιδιά, άνθρωποι που διέκρινες ότι οφείλουν ευγνωμοσύνη σε αυτόν τον χαριτωμένο άνθρωπο που αναχώρησε για τα ουράνια.

Στη συνέχεια στο νεκροταφείο Ζωγράφου τη θρηνητική αποχαιρετηστήρια πομπή οδηγούσαν οι μαθητές του Λυκούργου με ύμνους που ταίριαζαν στην περίσταση. Το βουβό πλήθος συνόδευσε τον δάσκαλο μέχρι το μνήμα. Στο τέλος της τελετής το Χριστός ανέστη ακούστηκε στα ελληνικά, στα ρουμανικά, στα αραβικά (με σπαραγμό) και στα ρωσικά. Στο τέλος, είχε μείνει αποσβολωμένη η ομάδα των μαθητών από Ρουμανία να αντικρίζει το μνήμα σα να μη θέλει να πιστέψει αυτό που έβλεπε.

Μαζί με τη Δόμνα Σαμίου που αγωνίστηκε για τη διάδοση του δημοτικού τραγουδιού,  ο Λυκούργος Αγγελόπουλος έδωσε με όλες του τις δυνάμεις για την καταξίωση της βυζαντινής μουσικής στη συνείδηση των νεοελλήνων από πολλές και διαφορετικές θέσεις, σε επιτροπές του υπουργείου Παιδείας, σε ωδεία, σε αναλόγια εκκλησιών, σε συναυλίες, σε εμπνευσμένα μαθήματα. Χωρίς την υπεροψία του ειδικού αγκάλιασε ως εξαίρετος παιδαγωγός τις ανησυχίες των νέων, μεταφέροντας πέρα από τη γνώση ένα ήθος και μια μοναδική ευγένεια. Η ανθρωπιά, η κληρονομιά και το δίδαγμά του θα μείνει εις τον αιώνα. Ο Θεός ας τον αναπαύσει.

 

 

Advertisements

Η γυμνότης είναι αδίκημα; Με αφορμή τη λιτανεία χαράς στη Θεσσαλονίκη.

Βλέπω τον επίσκοπο Θεσσαλονίκης να φρίττει και να μιλάει για ευπρέπεια, σεμνότητα, για ντυμένους επαίτες που τον πλησιάζουν, αξιοπρεπείς. Καταφθάνει στην πόρτα του σπιτιού το μίασμα και θέλει να προφυλάξει την πόλη. Όλα αυτά σε αντίθεση με το gay parade της Θεσσαλονίκης του Ιουνίου 2013, την ειρηνική λιτανεία χαράς και έκφρασης μιας ταυτότητας: είμαστε αυτό που είμαστε, είναι καλό και μας αρέσει. Ένα πάρτυ δίχως σοβαροφάνεια και με σαφή πολιτική διάσταση, όσο και εάν εμπορευματοποιείται ή δεν συμφωνούμε όλοι για την αισθητική του. Oι ιδιωτικές ζωές των συμμετεχόντων αποκαλύπτονται στο φως, με αυτοσαρκασμό, παιχνιδιάρικα, σατιρικά, αλλά και στρατευμένα, όχι για να προκαλέσουν οργή, αλλά για να διεκδικήσουν χώρο στη δημόσια καθημερινότητα και στην κοινωνική και πολιτική σφαίρα. Και έχουν δικαίωμα να το κάνουν αυτό, εάν ακόμη έχουμε δημοκρατική ελευθερία, όπου μπορείς να δηλώσεις τα προσωπικά σου πιστεύω.

Gay pride, Θεσσαλονίκη 2012

Gay pride, Θεσσαλονίκη 2012

Θα περίμενε κανείς να ακούσει τον σεβασμιώτατο Άνθιμο να μιλάει για αγάπη, όσο και εάν μια γιορτή ανθρώπων (που θεωρεί αμαρτωλούς) του προκαλεί απέχθεια. Όμως, εδώ διακρίνεται μια εξαιρετική ευκαιρία να αντιπαρατεθεί στον δήμαρχο, να βγει στα μαζικά μέσα της επικαιρότητας, να παίξει τον ρόλο του φύλακα της ηθικής τάξης. Το όπλο του είναι η απειλή: οι υπογραφές 19.500 ανθρώπων που δεν «εγγυώνται τί θα γίνει» τάχα στην πόλη εάν θα γίνει η παρέλαση. Και, μάλιστα, ζητἀει ματαίωση των εκδηλώσεων. Όσο και αν μιλάει ο ίδιος στο δελτίο τύπου της μητρόπολης « δὲν θὰ συστήσω ποτὲ συγκρούσεις καὶ τραυματισμοὺς ἐντὸς τῆς κοινωνίας μας», εν τούτοις είναι επιθετικός και απορριπτικός. Και στο τέλος γίνεται γραφικός μιλώντας για καρναβάλια και επιστροφή στη φυσιολογική ζωή.

Και γω όση ώρα άκουγα το κήρυγμα του Ανθίμου, ταυτόχρονα, σκεφτόμουν τη γυμνότητα του Ιησού στον σταυρό. Βασανισμένος από το μαρτύριο, λίγο πριν ξεψυχήσει να συγχωρεί εκείνους που τον δίωξαν και τον καταδίκασαν στον ατιμωτικό θάνατο. Αν η γυμνότης ήταν αδίκημα ο Ιησούς θα απεικονιζόταν πάντοτε ενδεδυμένος ευπρεπώς.

Αναλογίζεται, άραγε, ο μητροπολίτης πόσους πληγώνει που είναι πιστοί και τον σέβονται ως πατέρα, πόσους συνανθρώπους μας παγιδεύει στη μοναξιά ή πόσους μπορεί να απομακρύνει από την Εκκλησία, όταν ο λόγος του φορτίζεται για να γίνει ενοχικός και καταδικαστικός, διακρίνοντας τους ανθρώπους με κριτήριο την ερωτική τους επιθυμία; Για μια επιθυμία που σε βρίσκει εκεί που δεν το περιμένεις προς ένα πλάσμα του ιδίου φύλου και που δεν εξαντλείται στον σεξουαλικό πόθο. Αυτό, δηλαδή, που συμβαίνει στον καθένα μας που ποθεί έναν άλλο, ανεξάρτητα από φύλο. Για κάτι, εν τέλει, που είναι πολύ βαθύτερο και ουσιαστικότερο: η αγάπη για έναν άνθρωπο που ενδεχομένως μπορεί να οδηγήσει και σε σεξουαλική συνεύρεση. Ή για μια αγάπη που δεν θα έχει ποτέ σαρκική επαφή, αλλά θα περιοριστεί στην πνευματική σχέση.

Και τί κάνει στα μάτια μας τον άντρα ή τη γυναίκα; την ετεροφυλοφιλία ή την ομοφυλοφυλία; Τα ρούχα ή το λίκνισμα των γοφών; Όλες αυτές οι κινήσεις και χειρονομίες που λειτουργούν κανονιστικά για την αντρική εικόνα σε αντίθεση, πρωταρχικά, με τη θηλυκότητα και κατ᾽  επέκταση με το κλασικό στερεότυπο του θηλυπρεπή άντρα. Έχει παραδοθεί, άραγε, κάτι από αυτά από τον Θεό; Η αγιοποίηση του ετεροφυλοφιλίας, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, βοηθάει στην κατανόηση του μυστηρίου Θεού; Ή μήπως οι ιδεολογίες που τις λαμβάνουμε ως ιερές μας παρασύρουν σε λαβυρίνθους χωρίς έξοδο; Σήμερα τόσο η ποικιλομορφία των αγαπητικών σχέσεων, όπως και οι σεξουαλικές ταυτότητες πληθαίνουν, όμως αυτό συνιστά εμπόδιο για τη συνάντηση με το Θεῖο και την Τριάδα ή μια πρωτόγνωρη δυνατότητα που μπορεί να απελευθερώσει;

Κουράζομαι να επαναλαμβάνω τα αυτονόητα. Και πόσο τερατώδες είναι να φτιάχνουμε έναν Θεό στα μέτρα μας, στις φοβίες μας και στα άγχη μας. Και αυτόν τον Θεό να τον ερμηνεύουμε ως δήθεν αυθεντίες μιλώντας για δεοντολογίες, καπηλευόμενοι τον ίδιο τον Χριστό. Ένα μόνο θα προσθέσω: οι Άγιος Σέργιος και Βάκχος, οι δύο ρωμαίοι φαντάροι και αχώριστοι φίλοι, που τιμά η ορθόδοξη Εκκλησία μας διαπομπεύθηκαν ντυμένοι με γυναικεία ρούχα από τους βασανιστές τους. Έτσι νόμιζαν ότι τους ταπείνωναν με ένα καρναβάλι, αλλά τα ενδύματα δεν υπήρξαν εμπόδιο για να αντικρίσουν οι μακάριοι τη Βασιλεία του Θεού. Το πνεύμα του Θεού δεν υπόκειται σε περιορισμούς και απαγορεύσεις: όπου θέλει ταξιδεύει και κατοικεί.

Αντιδράσεις κατά του pride στη γειτονική μας Βουλγαρία.

Αντιδράσεις κατά του pride στη γειτονική μας Βουλγαρία.

Και κάτι ακόμη: ο τόπος μας χρειάζεται μια άλλη ποιμαντική και έναν άλλο λόγο, στους αντίποδες της ηγεμονικής δύναμης του κάθε κληρικού ή θεολογούντος. Μια φωνή που να ενώνει και όχι να διχάζει, να φέρνει ζωή και όχι κατάθλιψη, δηλαδή θάνατο. Στο τραπέζι του Χριστού είναι καλεσμένοι όλοι. Και αυτός που αντιπροσωπεύει εις τύπον τον Ιησού είναι πατέρας όλων. Αντί να κατασκευάζουμε «επικίνδυνους εχθρούς» με τις ιδέες μας και τα στερεότυπα (βλ. την πρόσφατη απάνθρωπη και φαρμακερή ανακοίνωση από τον Χριστιανικό Ορθόδοξο Φιλανθρωπικό Σύλλογο Φίλων Ιερού Ησυχαστηρίου Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου «Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς»), ας κάνουμε καμιά μετάνοια, ας δείξουμε λίγη ταπείνωση σταυρώνοντας τα χέρια και ας σκεφτούμε πάλι τί σημαίνει αλληλεγγύη, χάρις και έλεος αντί να δηλητηριάζουμε και να στοχεύουμε τους υποτιθέμενους αντιπάλους της παράδοσης. Και τι σημαίνει θεολογία ειλικρινής που μπορούμε να τη συναντούμε στις ζωές μας, πέρα από την υποκρισία, τη διαφύλαξη του καλού ονόματος στην κοινωνία, και μακριά από κανονιστικά σχήματα ερωτισμού.

Σύνδεσμος: http://thessalonikipride.gr/

Η σημερινή εποχή έχει ανάγκη από αγάπη άνευ όρων

Είναι λόγια του Έκτορα Λυγίζου. Του σκηνοθέτη που με συγκίνησε με την πρώτη ταινία μεγάλου μήκους “Το αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού”, ταινία που κερδίζει συνεχώς βραβεία, όπου προβάλλεται. Το θέμα είναι τόσο κοντά μας: ένας νέος άνθρωπος χωρίς δουλειά, που προσπαθεί να διαφυλάξει την αξιοπρέπειά του και το μόνο που έχει δικό του είναι ένα καναρίνι. Τί σημαίνει είμαι καθώς πρέπει αλλά πεινάω; Και οφείλω να προστατεύσω μια ζωή; Αυτά τα ερωτήματα αναδύονται από την ιστορία της ταινίας, ερωτήματα που μας αγγίζουν από όλες τις πλευρές.

Διαβάζω σε συνἐντευξη που έδωσε ο Λυγίζος πρόσφατα στο in.gr:

“Η πείνα είναι κινητήριος δύναμη. Αναγκάζει και τον πιο οκνηρό να αναλάβει δράση”.
“Αναγκάζει και τον πιο ντροπαλό να παλέψει με την υπερηφάνεια του για να κρατηθεί στη ζωή. Το σώμα πάσχει από ένα μεγάλο κενό. Και μου φαίνεται πολύ συγκινητική η προσπάθεια των ανθρώπων να γεμίσουν τα κενά τους. Και βρίσκω πολύ συγκινητικό ένα σώμα που πάσχει. Ιδίως, γιατί, στην πείνα, όλες οι αισθήσεις είναι σε έξαρση, το πνεύμα είναι σε κατάσταση μέθης. Και σε κατάσταση μέθης οι άνθρωποι είναι πιο κοντά στον πραγματικό τους εαυτό. Είτε μιλάμε για μέθη από αλκοόλ είτε για μέθη από έρωτα είτε για μέθη θεατρική.

Η δύναμη αυτή υπάρχει μέσα μας –έτσι κι αλλιώς. Γιατί πριν και πάνω απ’ όλα είμαστε ζώα. Ακόμα κι αν ο πολιτισμός μάς έχει κάνει να το ξεχάσουμε. Ίσως τελικά όλα συνοψίζονται στο απλό σχήμα: έχω ανάγκη κάτι και προσπαθώ να το αποκτήσω. Είτε μιλάμε για φαΐ είτε μιλάμε για αναγνώριση είτε μιλάμε για φροντίδα είτε για σεξ. Η δυσκολία του αγοριού στην ταινία είναι να αναγνωρίσει και να παραδεχτεί την κατάστασή του. Και να ξεπεράσει όλα αυτά μέσα του που τον εμποδίζουν να ζητήσει βοήθεια και φροντίδα”.

“Το καναρίνι είναι το αντικείμενο της φροντίδας του. Είναι ένα αβοήθητο πλάσμα που χρειάζεται φαγητό και νερό, και το μόνο που μπορεί να σου δώσει ως αντάλλαγμα είναι το ωραίο τραγούδι. Φαντάζομαι πως κάτι τέτοιο είναι και το αγόρι. Φτάνει να το παραδεχτεί”.

“Νομίζω πως κάποιος, σε συνθήκες φόβου και εξαθλίωσης, δεν πρέπει να διατηρήσει καμία αξιοπρέπεια. Η αξιοπρέπεια στην ταινία είναι εχθρός. Είναι αυτό που κάνει το αγόρι να μην μπορεί να μιλήσει σε κανέναν για την κατάστασή του. Στο φόβο και στην εξαθλίωση η λύση είναι η βοήθεια. Το θέμα δεν είναι να πείσεις τους άλλους ότι είσαι καλά ακόμα κι αν υποφέρεις. Το θέμα είναι να βρεις τρόπο να εκφράσεις είτε τα καλά είτε τα άσχημα που κρύβεις μέσα σου, πόσο μάλλον τον πόνο. Η αξιοπρέπεια είναι άμυνα. Είναι κατάλοιπο από άλλες εποχές. Η σημερινή εποχή έχει ανάγκη από αγάπη άνευ όρων…”

Η ταινία από τις 9 Μαΐου προβάλλεται στις αίθουσες. Πιστεύω ότι η θέασή της θα μας κάνει πιο ανθρώπινους.

Η τιμιώτατη κραυγή

Ήχησε σήμερα. Και βούιξε συγκλονιστικά το ιστορικό κέντρο της πόλης. Εκατοντάδες μέλη του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων πιασμένοι από τους ώμους έδειξαν τα πρόσωπά τους και βροντοφώναξαν πως σήμερα όσοι ήταν εκεί, παρόντες, είναι εντάξει. Διέκρινες πάρα πολύ νέους ανθρώπους αλλά και μεσήλικες. Έλληνες και αλλοδαπούς. Σε αυτό το μοναδικό προσκλητήριο ζωής συμμετείχαν οι εργαζόμενοι στο ΚΕΘΕΑ, αλλά και άνθρωποι του κοντινού περιβάλλοντος των θεραπευομένων. Γιατί εδώ, σε αυτή τη μέθοδο συμμετέχουν όλοι. Ο θεραπευόμενος δεν είναι μόνος. Από κοντά η οικογένεια και όσοι συνδέονται άμεσα μαζί του. Όλοι συναποτελούν μέλος της κοινότητας που στοχεύει στην απεξάρτηση από κάθε ουσία. Χωρίς υποκάστατα και χημικά φάρμακα. Δωρεάν για όποιον είναι έτοιμος να κάνει μια νέα αρχή στη ζωή του.

Ο καθένας βροντοφώναξε με τον δικό του τρόπο. Άλλος υψώνοντας το κεφάλι στον ουρανό. Άλλος χτυπώντας δυνατά το στήθος του. Άλλος ξεχωρίζοντας από την αλυσίδα πηδούσε ψηλά. Άλλος χτυπούσε τα πόδια με δύναμη στη γη. Ο κάθε ένας και η κάθε μία είχε τον τρόπο του να κραυγάσει.  Να φωνάξει δυνατά το όνομά του. Να αισθανθεί ότι υπάρχει. Και πως είναι αποδεκτός. Και είναι εντάξει. Δηλαδή καθαρός από ουσίες. Σήμερα. Την ίδια στιγμή οι υπόλοιποι τον κοιτούσαν στα μάτια και επανελάμβαναν το όνομά του.

Ο ήχος άλλοτε έμοιαζε με γόο. Άλλοτε με ιαχή νίκης. Κάθε φορά, όμως, ξέσχιζε τα σωθικά σου!

Οι παρευρισκόμενοι είχαν βουρκώσει από την παρουσία των παιδιών. Τώρα, βλέπω και τον παρουσιαστή στη ΝΕΤ. Είναι δακρυσμένος. Αισθανόμουν ότι είμαι μάρτυρας σε έναν εξαιρετικά τίμιο αγώνα για απελευθέρωση από την καταδυνάστευση των ουσιών. Με αντίπαλο τον ίδιο τον εαυτό. Βλέποντας καθημερινά την οδύνη, τον τρόμο και τον πανικό όσων είναι στο δρόμο για τη δόση τους , αυτά τα παιδιά φέρνουν το μήνυμα ότι η ελπίδα υπάρχει. Κανείς δεν είναι καταδικασμένος να πεθάνει. Ο θάνατος και η ζωή είναι υπόθεση που ξεκινά από το εγώ του παρόντος. Και σε αυτή την προσπάθεια χρειάζεται ευαισθησία.

Τί μπορεί να σημαίνει η λογική της εργασιακής εφεδρείας για τις θεραπευτικές κοινότητες;  Τη στιγμή μάλιστα που νομιμοποιείται η χρήση και προωθείται η χορήγηση υποκαταστάτων στα νοσοκομεία; Οι άνθρωποι που ζουν και εργάζονται εκεί ανησυχούν. Οφείλουμε να τους ακούσουμε. Για να καταλάβουμε.

Διαβάζω σήμερα στο Δελτίο Τύπου:

Να δοθεί στο ΚΕΘΕΑ η εγκεκριμένη για το έτος επιχορήγηση, ώστε να μην τιναχτεί στον αέρα η θεραπεία χιλιάδων ανθρώπων που, μαζί με τις οικογένειές τους, συμμετέχουν στα «στεγνά» προγράμματα του ΚΕΘΕΑ και παλεύουν για την απεξάρτηση από κάθε ουσία. Η στέρηση του δικαιώματος για θεραπεία και η παραμονή στη χρήση αυξάνει μακροπρόθεσμα τις δαπάνες για τη δημόσια υγεία, τη δίωξη και την απονομή της ποινικής δικαιοσύνης. Μέχρι σήμερα το Υπουργείο Υγείας δεν έχει δώσει επίσημη απάντηση στο ΚΕΘΕΑ για το ποσό της επιχορήγησης του 2011 με αποτέλεσμα ο οργανισμός  να κινδυνεύει να μη μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Τα 11.270.000 ευρώ, που έχει λάβει μέχρι σήμερα το ΚΕΘΕΑ, αντιστοιχούν στο 49% της εγκεκριμένης επιχορήγησης, η οποία ανέρχεται σε 23.000.000 ευρώ. Με το ποσό αυτό και την αυτοχρηματοδότησή του, το ΚΕΘΕΑ προσπαθεί να ανταποκριθεί σε δαπάνες 25.000.000 ευρώ για το 2011. Οι δαπάνες αυτές είναι ήδη μειωμένες κατά 17,4% σε σχέση με το 2009, ενώ το ΚΕΘΕΑ συνεχίζει να αναπτύσσει μονάδες σε διάφορες πόλεις και στα σωφρονιστικά καταστήματα.

Να μη μειωθούν οι εργαζόμενοι στο ΚΕΘΕΑ με την εφαρμογή της εργασιακής εφεδρείας. Κάθε μείωση θα οδηγήσει  σε κλείσιμο μονάδων, τη στιγμή που η οικονομική κρίση αυξάνει τη χρήση ουσιών και τις ανάγκες για πρόληψη, θεραπεία και επανένταξη. Το ΚΕΘΕΑ  λειτουργεί με έλλειψη προσωπικού, καθώς δεν έχει λάβει έγκριση νέων προσλήψεων από το 2006, παρά το γεγονός ότι στο ίδιο διάστημα, ανταποκρινόμενο στις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας, έχει δημιουργήσει νέα προγράμματα σε διάφορες περιοχές (Χανιά, Ιωάννινα, Λέσβος, Καλαμάτα, Κομοτηνή) και σε διαφορετικά σωφρονιστικά καταστήματα (Κορυδαλλός, Ελεώνας Θηβών, Διαβατά κ.λπ.). Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ για τη λειτουργία του πανελλαδικού δικτύου υπηρεσιών του  ΚΕΘΕΑ απαιτούνται 890 άτομα,  ο οργανισμός λειτουργεί αυτή τη στιγμή μόλις με 559. Με αυτή τη δύναμη ανθρώπινου δυναμικού ο οργανισμός λειτουργεί 100 μονάδες σε 23 πόλεις και 15 σωφρονιστικά καταστήματα, εξυπηρετώντας ετησίως 15.000 άτομα, χωρίς να συνυπολογίζεται στον αριθμό αυτό  ο σημαντικός ετήσιος αριθμός ατόμων που συμμετέχουν στα προγράμματα πρόληψης και εκπαίδευσης επαγγελματιών του ΚΕΘΕΑ. Άλλωστε, μέσα στο 2011 μέχρι σήμερα έχουν αποχωρήσει 17 μέλη προσωπικού, δημιουργώντας δυσαναπλήρωτα κενά.

Να μη συγχωνευθεί το ΚΕΘΕΑ με τον  ΟΚΑΝΑ, δημιουργώντας  έναν υδροκέφαλο γραφειοκρατικό οργανισμό με ελλείμματα, που θα οδηγήσει στη μείωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, επιβαρύνοντας τελικά περισσότερο το κράτος. Τυχόν συγχώνευση θα πλήξει την αυτοδιοίκηση του ΚΕΘΕΑ και κατά συνέπεια την αποτελεσματικότητά του, δημιουργώντας ασάφεια και σύγχυση,  και θα μετατρέψει ένα ζωντανό και υγιή οργανισμό σε ένα δυσκίνητο φορέα, αποκομμένο από τις ανάγκες αλλά και την υποστήριξη της ελληνικής  κοινωνίας. Το ΚΕΘΕΑ μέχρι σήμερα δεν έχει δημιουργήσει χρέη και η μεταφορά σε αυτό των ελλειμμάτων από άλλους οργανισμούς, σε συνδυασμό με την υποχρηματοδότηση, θα το οδηγήσουν σε αδιέξοδο.

Η διακριτική μέχρι σήμερα μεταχείριση εις βάρος του ΚΕΘΕΑ, που δημιουργεί αβεβαιότητα και ανασφάλεια στα μέλη, τους γονείς και τους εργαζόμενους, έχει οικονομικό και κοινωνικό κόστος,  υποσκάπτει το κράτος πρόνοιας και θα έχει πολύ αρνητικές συνέπειες για τους εξαρτημένους, τις οικογένειές τους και την ελληνική κοινωνία στο σύνολό της, περιορίζοντας την ελπίδα και τη δυνατότητα για απεξάρτηση και κοινωνική ένταξη.

Τα ανθρώπινα σώματα είναι οι κρίκοι ενός μεγάλου κύκλου που ενώνει ψυχές σε έναν τιτάνιο αγώνα απελευθέρωσης από ουσίες και εξαρτήσεις.

Το ΚΕΘΕΑ δίνει μια μάχη να συνεχίσει να λειτουργεί σωστά. Δηλαδή με επάρκεια. Μόνο παράφρονες ή μισάνθρωποι θα μπορούσαν να αρνηθούν την ανάγκη που έχει ο τόπος μας από τη δουλειά που κάνουν οι θεραπευτικές κοινότητες, όπως το ΚΕΘΕΑ ή το 18 ΑΝΩ. Ο περιορισμός της διαθεσιμότητας θεραπευτικών προγραμμάτων θα σημάνει περιορισμό του δικαιώματος να σωθεί κάποιος από την εξάρτηση, ενώ ταυτόχρονα ακυρώνει το κράτος πρόνοιας.

Για μένα, η δυνατή φωνή των παιδιών αυτών είναι η τιμιότερη κραυγή που έχω ακούσει στη ζωή μου.

YΓ Η αντίδραση του Υπουργείου Υγείας σε Δελτίο Τύπου:

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, με αφορμή τις σημερινές κινητοποιήσεις των εργαζομένων του ΚΕΘΕΑ, διαβεβαιώνει ό, τι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για την απρόσκοπτη λειτουργία του οργανισμού. Η στήριξη των ανθρώπων που προσπαθούν να απεξαρτηθούν από τα ναρκωτικά αποτελεί προτεραιότητα για το υπουργείο Υγείας και η χρηματοδότηση του ΚΕΘΕΑ θα συνεχιστεί.

Γένοιτο!

Γιατί Amy;

Αναβλήθηκε η σημερινή συναυλία της ξεχωριστής Amy Winehouse στην Αθήνα. Ο λόγος είναι η αδυναμία της να σταθεί στη σκηνή. Η Amy είναι άρρωστη.

Η εικόνα ευνοεί τη δημοσιότητα του γεγονότος, πουλάει την είδηση, ανοίγει συζητήσεις, κάνει τα ποντίκια να κλικάρουν ξανά και ξανά. Ποιό όμως είναι το στοιχείο που κάνει μια είδηση να φαίνεται ότι είναι πράγματι φρέσκια; Η εικόνα της Amy στη Σερβία κάνει το νέο να φαίνεται πραγματικά ως μία είδηση που μας αφορά.

Ετσι, ξεκινούσα, 21 Ιουνίου ένα κομμάτι για την Amy, αφού είχα δει τις εικόνες από τη συναυλία στη Σερβία, και είχα διαβάσει δεκάδες κείμενα που την χλεύαζαν και την πόμπευαν με τίτλους, όπως «τύφλα» η Έιμι ή «λιώμα» στη συναυλία στη Σερβία. Κτλ κτλ. Αλλά άφησα το κείμενο. Ένιωσα μια ματαιότητα. Αλλά θέλω να βάλω μερικές λέξεις. Και να πω τη σκέψη μου. Ίσως, γιατί θα γιόρταζε τα γενέθλιά της. Τη μέρα της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού. 14 Σεπτεμβρίου.

Βλέποντας το βίντεο τα έβαλα με εκείνους τους διοργανωτές που την έκαναν λεία, ενώ γνώριζαν πως η δύσμοιρη Amy δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της συναυλίας. Από την άλλη πλευρά είχα συγκλονιστεί με την απίστευτη σκληρότητα του κοινού. Που την έκραζε και την σφύριζε. Για την αδυναμία της να τραγουδήσει και να ολοκληρώσει το πρόγραμμά της. Να μπορέσει να παρασύρει το νου και να περάσει τους ακροατές της σε έναν άλλο κόσμο. Η φωνή της δεν έβγαινε. Τα μάτια της δεν μπορούσαν να εστιάσουν. Τα χέρια και όλο της το σώμα δεν υπάκουαν σε καμιά λογική σκηνικής παρουσίας. Και τί σημαίνει σκηνική παρουσία; Το αυτονόητο: επικοινωνία με τον άλλο. Που είναι εκεί. Σε εμπιστεύεται. Και αφήνεται σα βρέφος στην αγκαλιά σου. Κι εσύ το διαψεύδεις. Όχι γιατί δεν το αγαπάς. Δεν μπορείς να δείξεις την αγάπη σου γιατί είσαι πληγωμένη. Έβαλα τα κλάμματα, βλέποντας έναν άνθρωπο να μην έχει έλεγχο των εκφραστικών του μέσων. Ή έτσι να δείχνει. Το τελευταίο show της 27χρονης μοναδικής performer σα να ήταν η ύστατη κραυγή ενός ανθρώπου: Έχω ανάγκη φροντίδας. Δεν είμαι μόνο καταναλώσιμο προϊόν. Η αίσθηση που μου δίνει η Amy είναι πως ένιωθε έναν βαρύ χειμώνα μέσα της. Η τελευταία εμφάνιση της Amy Winehouse ήταν ένας σκηνικός λυγμός. Κι ήθελα τόσο πολύ να τη δω στην Αθήνα…

Στην εξόδιο τελετή της σε ένα ταπεινό κοιμητήριο κάπου στο βόρειο Λονδίνο, η Amy δεν έγινε θέαμα. Διαβάζω πως ο τόπος ήταν ένα καλά κρυμμένο μυστικό. Οι δικοί της κράτησαν μακριά τα φώτα των κανιβαλιστικών media. Όλα έγιναν σεμνά και ταπεινά.

Τώρα που την ακούω ξανά εδώ σε αυτό το βίντεο, στο Body and Soul βουρκώνω και πάλι. Για την αντικειμενική της φωνή με τη βαθιά ρίζα στο μέλλον.

Wow!

Άκουσα, δυνατά, από την ξανθιά κοπέλα που προπορευόταν. Σήμερα το πρωί. Μόλις είχε δεχτεί ένα φιλί από αυτόν που τη συνόδευε. Μπαίνω σε ένα μαγαζί να δώσω ένα βιβλίο για φωτοτυπίες.

Μόλις βγαίνω το βλέμμα μου τους αναζητεί! Wow! Tι ενθουσιασμός! Σα να άκουσα να τη φράση: «Ooh, yeah, you’re amazing!»Ήταν ένα διαφορετικό ζευγάρι. Εκείνη εύσωμη. Πολύ! Εκείνος λεπτός. Μάλλον νεώτερος. Και μαύρος! Σοκολατένιος. Περιποιημένος. Δεν ήταν φρικιό ούτε είχε έρθει κατευθείαν από τη φυλή του με τη κελεμπία του. Φορούσε τζην και ίσως είχε τελειώσει σχολείο εδώ. Μπορεί οι δύο τους να υπήρξαν συμμαθητές και να ερωτεύθηκαν σε μια εκδρομή. Ποιος ξέρει!

Τη στιγμή που έρχονται στα αυτιά μου οι λέξεις «you are really cool», την ίδια αυτή στιγμή, είμαι βέβαιος ότι η πρώτη σκέψη των περισσότερων θα ήταν: καλά πώς ταίριαξαν αυτοί οι δύο; Το χω ακούσει πολλές φορές αυτό σαν απορία. Πολλοί αναζητούν στα ζευγάρια που τους παραξενεύουν να ταιριάζουν στην προσωπική τους φαντασίωση. Και όταν δεν το βρίσκουν αναφωνούν: Wow! Αυτός είναι ένας κούκλος και αυτή μια αρκούδα! Και ξανά σε παραλλαγές. Το ξέρουμε. Μάλλον το έχει ψελλίσει ο καθένας μας. Ζηλεύοντας ή νιώθοντας μια υπεροχή.

Ποιος ξέρει που πρωτομίλησαν. Καλά καλά δεν εννόησα τι γλώσσα μιλούσαν. Αλλά το Wow ήταν τόσο ξεκάθαρο. Και ηχηρό. Αισθάνθηκα μια χαρά. Δεν βλέπω συχνά παρέες λευκών με μαύρους. Εσείς πόσους μαύρους ή μαύρες έχετε φίλους; Εγώ κανέναν. Ας αφήσουμε τους υπέρβαρους! Μια κοινωνία που μας θέλει όλους fit και slim οι διαφορετικοί ας κλειστούν στα σπιτάκια τους να μη τους βλέπουμε. Να μην προσβάλλουν την αισθητική των πολλών! Αφόρητος φασισμός. Αλλά είναι η αλήθεια. Διακρίνουμε άγρια. Και βάναυσα! Μόνο τα παιδιά βλέπουν τους συνομηλίκους τους χωρίς πολύπλοκες σκέψεις. Και κυρίως, χωρίς άμυνες. Θέλει προσπάθεια να πάψεις να είσαι ρατσιστής!

Σήμερα το πρωί αυτό που σκέφθηκα μόλις άκουσα το δυνατό Wow της ξανθιάς, υπέρβαρης, αλλά ευχαριστημένης γυναίκας ήταν ότι κανείς δεν χάνεται. Υπάρχει μια οικονομία για όλους. Φτάνει να μη θέλει κανείς να χαθεί. Να μην αυτοαποκλειστεί. Να ψάξει να βρει το ταίρι του. Όπου και όπως μπορεί. Και όπως να είναι εξωτερικά. Με δύο πόδια, με ένα ή με καροτσάκι. Αρτιμελής ή μη. Αρκούδος ή πακιστανός. Νάνος ή τραυλός. Και να μη ντρέπεται να φωνάξει δυνατά το δικό του Wow στη γλώσσα του.

Λαϊκό προσκύνημα στον Τσαρούχη

Χρόνια είχα να δω τόσο πολύ κόσμο σε μια έκθεση για έναν καλλιτέχνη. Σιωπηλοί και στοχαστικοί οι επισκέπτες του Μουσείου Μπενάκη στην οδό Πειραιώς στάθηκαν υπομονετικά σε μια μακριά σειρά απέναντι από τα έργα του κορυφαίου ζωγράφου, διανοητή και δάσκαλου Γιάννη Τσαρούχη (1910-1989). Πήρα κι εγώ μέρος ανάμεσα σε νέους, φοιτητές, μητέρες με τα παιδάκια στα κορίτσια, κυρίες και κυρίους που γνώριζαν πού είχαν έρθει. Ένιωθα ότι όλοι είναι πεινασμένοι και διψασμένοι και αναζητούσαν στην αρμονία των χρωμάτων στις στολές και τα γυμνά νοήματα που έχουν αξίες ζωής, πέρα από την κατανάλωση της στιγμής ή το οφθαλμόλουτρο ξανθής αρτίστας που πουλήθηκε στα περίπτερα αντί 20 ευρώ σε έφηβους και ώριμους πειναλέους συμπολίτες μας.

H παρουσίαση της δουλειάς του Τσαρούχη (επιμέλεια: Νίκη Γρυπάρη, σχεδιασμός: Λίλη Πεζανού) έγινε με χρονολογική σειρά από την εποχή της εφηβείας φθάνοντας τη δεκαετία του 80, όπου παρόλο που ο ζωγράφος είχε χτυπηθεί από Πάρκινσον επέμενε να ζωγραφίζει χρησιμοποιώντας κραγιόνια και χρωματιστά μαρκαδοράκια, κεφάλια νέων στεφανωμένων με άνθη της ελληνικής φύσης, μορφές του έαρος, αισιόδοξες μέσα στην αινιγματικότητά τους. Ο τεράστιος χώρος του Μουσείου φάνηκε μικρός να φιλοξενήσει τα 680 έργα ζωγραφικής του Τσαρούχη, μία σχεδόν πλήρης απεικόνιση του συνολικού έργου του, στο οποίο περιλαμβάνεται και η δουλειά του στο θέατρο.

Προχωρώ αργά, βήμα βήμα, έργο έργο και παρατηρώ χρώματα, γραμμές, σπουδές που θα γίνουν μεγάλες συνθέσεις, έργα σε χαρτί, σε καμβά, σε ξύλο, σε κεραμικά. Σκέπτομαι από την αρχή τι πρόσφερε στον τόπο μου, πόσο μου μιλάει, δηλαδή πόσο με συγκινεί. Η απάντηση είναι καταφατική. Ο ιδιοφυής καλλιτέχνης που λάτρεψε τη βυζαντινή γραμμή προκαλεί διαρκώς εκπλήξεις με τις εικονολογικές αφηγήσεις του, δημιουργεί δεσμούς στον χρόνο, ανακεφαλαιώνει τη γεωγραφία μας με άξονα πάντοτε ένα σώμα που δείχνει να μετέχει σε μια τελετή. Είναι παράξενο, αλλά τα έργα παρόλο που πλημμυρίζουν από αισθησιασμό δεν καταλήγουν να γίνουν εικόνες σεξουαλικού περιεχομένου. Το γυμνό προσφέρεται χωρίς αιδώ, όπως είναι, αθώο. Με ένα αγνό βλέμμα. Με τα δικά του λόγια, μας λέει την άποψή του: «οι αρχαίοι Έλληνες βρήκαν δύο τρόπους που μεταμορφώνουν το γυμνό σε πηγή αγγαλιάσεως: αφενός μεν η παραδοχή της προοπτικής αφετέρου η παραδοχή του έρωτος ως συνεργάτου. Για αυτό και άγαλμα σημαίνει αυτό που δίνει αγαλλίαση.» Ωστόσο ο ίδιος γεννήθηκε σε ένα χριστιανικό περιβάλλον και έτσι θα πει ότι πρέπει να ξεπεραστεί «η ντροπή  των πρωτόγονων ανθρώπων για να δεις το σώμα σαν το καλύτερο έργο του Θεού.»

Θυσία Ιφιγένειας, 1947-1955. Σκόνες με ζωϊκή κόλλα σε πανί. 230Χ198 εκ. Ιδιωτική συλλογή. Τα πρόσωπα φορούν σύγχρονα ενδύματα. Ο Τσαρούχης με το έργο του για την ιστορία της Ιφιγένειας προτείνει και μια νεωτερική ανάγνωση του αρχαίου δράματος.

Το καλύτερο δώρο του Θεού. Να μια θέση καθαρά εικονολατρική. Το σώμα έχει θεϊκή καταβολή, η ύλη του είναι εξαγιασμένη. Αξίζει να το τιμάμε, δηλαδή να το σεβόμαστε και να το αγαπάμε. Επιβεβαιώνω ότι ο Τσαρούχης δοξολόγησε το γυμνό αποκαλύπτοντας όλα τα μέλη του σώματος ως κάτι ιερό, κάτι που δεν έγινε κανόνας στη χριστιανική ζωγραφική, σύμφωνα με τα κανονιστικά πλαίσια της βυζαντινής παράδοσης που λίγο πολύ έως την Αναγέννηση ακολουθούνται και στη λατινική Δύση.

Διαβάζω ένα απόφθεγμα στο τεράστιο Χρονολόγιο:

Πιθανόν να υπάρχουν χίλιες δυο οράσεις διαφορετικές από την όραση των ζωγράφων των διαφόρων σχολών. Μα οι οράσεις αυτές αν δεν είναι δυνατές είναι υποχρεωμένες να υποταχθούν σε άλλες δυνατότερες από αυτές. Κάθε άνθρωπος έχει τη δύναμη να αλλάζει τα μάτια του άλλου κόσμου αν ο ίδιος πίστεψε με θέρμη στη δική του όραση. Η ιστορία της ζωγραφικής, άλλωστε, δεν είναι άλλο τίποτε από μια υποταγή τεράστιων ομάδων ανθρώπων σε ένα ζευγάρι μάτια που τους οδηγούν στην όραση του κόσμου.

Φάτνη, δεκαετία 1940. Νερομπογιά σε χαρτί. Ιδιωτική συλλογή. Όταν φεύγει από τον Κόντογλου το 1934 ο Τσαρούχης έχει αποκτήσει μια μεγάλη εμπειρία στην τεχνοτροπία της βυζαντινής αγιογραφίας. Ωστόσο, δεν θα αργήσει να εντάξει στο χριστιανικό ρεπερτόριο τη δική του ελληνική εκδοχή, όπως στη φάτνη με τα σώματα των αγγέλων-φυλάκων να σχηματίζουν το ιερό σπήλαιο, με τον υιό του ανθρώπου στο κέντρο και την απλή μητέρα του Θεού να τον κρατά.

Κάποιοι μας μαθαίνουν να βλέπουμε τον κόσμο και τον εαυτό μας. Από το Α. Για να φτάσουμε ίσως μερικά στοιχεία πιο κάτω. Όπως και ο Τσαρούχης. Ο ίδιος έλεγε ότι μια ζωή έκανε μια σειρά από πειράματα. Προσπαθούσε να μάθει τι είναι ζωγραφική να μάθει πράγματα που δεν τον δίδαξε κανείς. Στην πραγματικότητα τον σφράγισε η μαθητεία στον Κόντογλου, ο Παρθένης, ο ουρανός «το θεμέλιο της αισθητικής μου», όπως συνήθιζε να δηλώνει, και μάλιστα ο ουρανός του Πειραιά! Η Πομπηία,το θέατρο σκιών και ο Σωτήρης Σπαθάρης, ο Θεόφιλος. Γραμμές της λαϊκής κεντητικής, αδρά λιθανάγλυφα των Κυκλάδων, μελανόμορφα αγγεία. Αλλά και οι Σικελιανοί.

Ο κατάλογος των έργων της έκθεσης είναι εξαιρετικός, και περιλαμβάνει κείμενα του Άγγελου Δεληβορριά (θέτει τα κριτήρια για μια επιστημονική προσέγγιση του καλλιτέχνη και υπογραμμίζει το πρόβλημα της διεθνοποίησης του έργου του Τσαρούχη), της Νίκης Γρυπάρη (εξηγεί το σκεπτικό της έκθεσης), του Αλέκου Λεβίδη (αντικρίζει τον Τσαρούχη μέσα στην ατμόσφαιρα του μοντερνισμού και σε σχέση με τον Matisse). Aκόμη, αναδημοσιεύονται δύο κείμενα του Ελύτη και ένα του Εμπειρίκου, ενώ ένα πλήρες Χρονολόγιο σκιαγραφεί βίο και πολιτεία του παράλληλα με την ελληνική ιστορία.

Το όραμα του Δαυίδ, 1968-1974. Λάδι σε πανί. 157Χ110 εκ. Ιδιωτική συλλογή.

Ένα από τα κείμενα της έκδοσης υπογράφει ο Ευγένιος Δ. Ματθιόπουλος και φέρει τον τίτλο «Προσεγγίζοντας με σεμνή αναίδεια τη ζωή και το έργο του Γιάννη Τσαρούχη». Πρόκειται για ένα εκτενές και τεκμηριωμένο άρθρο όπου ο συγγραφέας αναζητεί την προσωπικότητα του καλλιτέχνη, τη σχέση του με τη ζωγραφική, την ηθική του, την πνευματικότητα και την ελληνικότητά του. Αξιολογεί το γραπτό του έργο και αναζητεί τα νήματα της κοσμοθεωρίας του. Συζητά ανοιχτά το ζήτημα του ομοερωτισμού του, στο οποίο υπήρξε κρυπτικός και δεν προχώρησε ποτέ σε καμιά προφορική δήλωση για τις προτιμήσεις του σε συνεντεύξεις δημοσιογράφων που στριφογύριζαν γύρω από το θέμα της προσωπικής του ερωτικής ταυτότητας.

Σημειώνω το συμπέρασμα του Ματθιόπουλου για την απόκρυψη της αλήθειας του έρωτα: «ομολογώντας τη θα την απομυθοποιούσε από μια εξυψωτική  -καθώς φαίνεται πως πίστευε- των εκλεκτών αλήθεια, από μια αλήθεια επέκεινα του Λόγου, στην οποία φτάνει κανείς μέσα από τη μύηση, μέσα από τη βούληση του δασκάλου να μεταβιβάσει με άφωνη πρακτική, σωματικά, μια μυστικιστική παράδοση, σε μια από τις μορφές ᾽σιχαμερής ρουτίνας᾽ και θα την υποβίβαζε από εκστατική γνώση του απολύτου κάλλους σε απλή πληροφορία ενός ύποπτου ιδιωτικού μυστικού που οι κοινωνικές συμβάσεις απωθούν υποκριτικά. Το άφατο πώς θα μπορούσε να έχει ειπωθεί;» (σελ. 60).

Το μεγάλο μάθημα από τον Τσαρούχη είναι η αξία της παραστατικής ζωγραφικής με επίκεντρο το ανθρώπινο κορμί ευλογημένο και δοξασμένο στο άπειρο.

Η έκθεση διαρκεί έως την Κυριακή 14 Μαρτίου. Σπεύσατε!

Σύνδεσμος: Μουσείο Μπενάκη