Tag Archives: Αθήνα

Αθήνα, τελευταία μέρα του 2013

Image

Κατέβηκα για μια βόλτα στην Αθήνα. Με τη μητέρα. Να πάρει μυρουδιά από τη γιορταστική Αθήνα, όπως της υποσχέθηκα, την τελευταία μέρα του χρόνου. Γύρω στις 12 το μεσημέρι είχε παγωνιά, αλλά ο κόσμος ήταν μπόλικος στην Ερμού. Περπατάρηδες όλοι, χαζεύοντας σε βιτρίνες και σε πλανόδιους μικροπωλητές. Μπάντες παίζουν τα κάλαντα, μικρά ρομά εξωθούνται από τη μητέρα τους να επαιτήσουν, η λατέρνα σήμερα ακούγεται κουρδισμένη. Τα μαγαζιά, όμως, άδεια. Αγοράσαμε ένα ζευγάρι μποτάκια κοντά στο Σύνταγμα. Οι υπάλληλοι μόνο που δεν μας φίλησαν τα πόδια από την ικανοποίηση. Κατεβήκαμε στο μετρό. Ο κόσμος αγέλαστος με σφιγμένα χείλη κι ανέκφραστα μάτια.

Image

Είχα δει την πλατεία Συντάγματος νύχτα και με είχε κερδίσει το ολόλευκο φωτεινό καράβι. Τώρα τη μέρα η εικόνα είναι τριτοκοσμική: ένας Άγιος Βασίλης με ήρωες του Ντίσνεϋ προσπαθούν να ψαρέψουν μικρά για να φωτογραφηθούν, ανάμεσα στους λιγοστούς επισκέπτες. Περπατήσαμε ώς την Κλαυθμώνος. Περνώντας μπροστά από το καμμένο Αττικόν με τα ερείπια ορατά από παντού μέ ᾽πιασε το στομάχι μου. Και πάλι ο κόσμος ελάχιστος στο υποτιθέμενο χωριό των Χριστουγέννων στην πλατεία που γέμιζε το βράδυ με αστέγους. Ένα καρουσέλ με λίγα παιδάκια και ολόγυρα μικρομάγαζα με λουκουμάδες, τυριά και κοσμήματα, μερικές βάρκες και ένα βαγόνι σκοποβολής λούνα παρκ. Το μόνο που θύμιζε τις μέρες ήταν μια φάτνη. Γουστόζικη κατά τη μάνα μου. Τα άλλα παρέπεμπαν σε πανηγύρι τοπικών προϊόντων μίζερης επαρχίας. Η μεγαλύτερη απογοήτευση είναι η ίδια η πλατεία Ομονοίας. Ένα τεράστιο φωτεινό ΑΘΗΝΑ, ορατό τη νύχτα, αντί άλλου εορταστικού στολισμού δεσπόζει στην καρδιά της Ελλάδας, ειρωνικά, για να θυμίσει σε όσους έχουν ξεχάσει πού βρίσκονται ή να υπερτονίσει τον ευτελισμό της χιλιοτραγουδισμένης στο δακτυλίδι της γης διαμαντόπετρας. Σε όλη τη διαδρομή αναζητούσα να βρω κάτι να μας κάνει να χαμογελάσουμε και να είναι ετοιμασμένο για αυτές τις μέρες. Τίποτα. Η μόνη παρηγοριά και ελπίδα: τα χαρούμενα πρόσωπα των νέων παιδιών, των εφήβων μουσικών που έπαιζαν στην Καπνικαρέα κάλαντα ηπειρώτικα με το γλυκόλαλο κλαρίνο να μαγεύει την ακοή μας και πιο κάτω το υπέροχο κανονάκι μιας άλλης κομπανίας να σκορπάει στον αέρα παραμυθία.

Καλή χρονιά να έχουμε! Με προκλήσεις που θα μας κάνουν δημιουργικούς και καλύτερους!

Advertisements

Rethink Athens

Να ξανασκεφτούμε την Αθήνα μας προτρέπει το Ίδρυμα Ωνάση με την παρέμβασή του στο κέντρο με βασικό άξονα την οδό Πανεπιστημίου. Τρεις είναι οι στόχοι του έργου:

  • Το κέντρο της πόλης να είναι τόπος προορισμού για τον πολίτη και όχι χώρος διέλευσης αυτοκινήτων
  • Η λειτουργική, αισθητική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του κέντρου
  • Η ενίσχυση των εμπορικών, διοικητικών και οικονομικών λειτουργιών της πόλης

Ουσιαστικά μιλάμε για έναν αρχιτεκτονικό διαγωνισμό που θα είναι ευρωπαϊκός. Στην προετοιμασία συμμετέχουν αρμόδια υπουργεία (Περιβάλλοντος, Μεταφορών), ο Δήμος της Αθήνας και άλλοι φορείς.

Στόχος είναι η Πανεπιστημίου να γίνει φιλική στον πεζό και στον ποδηλάτη, ενώ το τραμ θα διέρχεται από εκεί ως μέσο μαζικής μεταφοράς, προεκτείνοντας τη γραμμή από το Σύνταγμα έως τα Πατήσια (δεν βρήκα να διευκρινίζεται πού ακριβώς θα τελειώνει). Έτσι, η Πανεπιστημίου θα ενώσει τα μεγάλα μουσεία ενώ η Ακαδημίας αλλάζει κατεύθυνση ως πύλη καθόδου των αυτοκινήτων που κατεβαίνουν από τη Βασ. Σοφίας. Διατηρείται η Σταδίου ως άνοδος, ενώ η Αγίου Κωνσταντίνου άνοδος, ώστε να διοχετεύονται τα αυτοκίνητα προς την Γ´ Σεπτεμβρίου. Όλα αυτά σημαίνουν και ένα νέο σχεδιασμό του δικτύου συγκοινωνιών στο κέντρο.

Η πρωτοτυπία στη διαδικασία του διαγωνισμού είναι ότι δίνεται η ευκαιρία για μια δημόσια συζήτηση στο ευρύ κοινό μέσα από τον ιστότοπο που έχει δημιουργηθεί ειδικά και μέσω των κοινωνικών δικτύων.

Μέσα από τον ιστότοπο θα γίνονται και οι εγγραφές των ενδιαφερομένων που θα θέτουν υποψηφιότητα. Νά, πώς περιγράφεται σύντομα το έργο:

Ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός θέτει το θέμα της ποιότητας ζωής στην καθημερινότητά μας και μέσα από αυτόν θα προκληθεί ενδιαφέρον, ώστε να καλλιεργηθεί δημόσια συζήτηση για τις νέες συνθήκες που θα αναζωογονήσουν με ελκυστικό και βιώσιμο τρόπο το Κέντρο της Αθήνας. Είναι ο καταλύτης που θα προκαλέσει τοποθετήσεις για όλα τα ζητήματα και δημιουργική ζύμωση απόψεων των πολιτών, των εμπλεκόμενων ειδικών, αρχιτεκτόνων, καλλιτεχνών, πνευματικών ανθρώπων, οικονομολόγων και άλλων, για νέες αναζητήσεις πάνω στον παλιό καμβά της πόλης. Στόχος της μελέτης που θα προκριθεί είναι οι ουσιαστικές αλλαγές στην εικόνα, τη δομή και τη λειτουργία του κέντρου, επιλύοντας τα θέματα που αφορούν στην καθημερινότητα και αναβαθμίζοντας την πόλη ώστε να γίνει φιλική, ελκυστική για να ανταγωνιστεί τις Ευρωπαϊκές Μητροπόλεις. Η ασφάλεια, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, η εγκατάσταση και επιστροφή της κατοικίας, η ανάδειξη του πολιτιστικού μας πλούτου και η πνοή ποιότητας και ζωής σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, θα αποτελούν βάση της μελέτης. Η Αθήνα θα μεταμορφωθεί σε ζωντανή πόλη όλο το 24ωρο.

Όλα αυτά που σημειώνονται, τα τόσο όμορφα διατυπωμένα, δεν είναι απλώς θέμα πολεοδομικού σχεδιασμού και αισθητικών παρεμβάσεων αλλά είναι ζητήματα μιας συνολικότερης πολιτικής που θα βάζει τον κάτοικο, τον εργαζόμενο και τον επισκέπτη της πόλης ως προτεραιότητα και δεν θα θέλει να μακιγιάρει τα κακώς κείμενα και την εξαθλίωση που γνωρίζουμε από πρώτο χέρι όσοι κινούμαστε στους κεντρικούς δρόμους.

Αναμφίβολα, είναι αξιέπαινη η πρωτοβουλία και μια ελπίδα η αναγγελία (κι ας είναι παραμονές εκλογών) για έναν διαγωνισμό που θα έχει στο επίκεντρο ένα νέο πρόσωπο της καρδιάς της Ελλάδας, την Αθήνα. Η Αθήνα, σήμερα μοιάζει γερασμένη και κυρίως ντροπιασμένη από την κακοποίηση που έχει υποστεί. Ακόμα και σήμερα με δυσκολία μπορείς να περπατήσεις το κέντρο με έναν φιλοξενούμενο ή με ένα μικρό παιδί και να είσαι περήφανος με τις εικόνες που αντικρύζεις. Οι ίδιοι οι κάτοικοι που απέμειναν μοιάζουν σαν ακρίτες που φυλάνε ένα κάστρο και δεν το εγκαταλείπουν.

Διαγωνισμούς έχουμε δει ξανά στο παρελθόν. Η πλατεία Ομονοίας είναι η μεγάλη χαμένη από τον τελευταίο διαγωνισμό που έγινε για την ανάπλασή της δεν ολοκληρώθηκε ποτέ ως προς την υλοποίηση.

Εύχομαι όσα καλά σχεδιαστούν να γίνουν και το ζόμπι να γίνει μια πανέμορφη κόρη. Βέβαια, κάθε εγχείριση έχει ένα ποσοστό αποτυχίας. Μία πλαστική προσώπου μπορεί να έχει ολέθρια αποτελέσματα αντί της αισθητικής αναβάθμισης.

Τί ωραία που δείχνουν όλα στο βίντεο με την αναγγελία! Και είμαι βέβαιος πόσο ωραία θα είναι όλα στα σχέδια που θα προκριθούν. Άλλο όμως τα σχέδια και άλλο η υλοποίησή τους.  Μακάρι να γίνει κάτι καλό.

Iστότοπος: http://www.rethinkathens.org/

Στο μετρό με τον φόβο

σήμερα. Κι έκανε κρύο. Η είδηση με τον μηχανισμό που δεν λειτούργησε στην πράσινη τσάντα, την αφημένη στον συρμό δεν με άφησε στιγμή. Από την ώρα που ξεκίνησα να πάω να δω τη μάνα μου, μέχρι και που γύρισα. Δεν έχω βιώσει παρόμοιο φόβο ούτε στο Λονδίνο ούτε στη Νέα Υόρκη. Έλεγα, σήμερα, μέσα μου: τί χρειάζεται για να κλείσεις τα μάτια σου για πάντα; πόσο αναπάντεχα μπορεί να σου συμβεί; Eκεί που μέχρι σήμερα δεν είχαμε παρατράγουδα, παρά μόνο πολιτισμό. Ναί, στο μετρό αισθάνεσαι ότι οι άνθρωποι αλλάζουν. Αφήνουν έξω από την είσοδο του σταθμού τον μίζερο εαυτό τους και ενδύονται έναν εαυτό πώς να το πω, πιο αξιοπρεπή, πιο ευρωπαίο, πιο προσεχτικό στους γύρω του, ίσως και πιο ανθρώπινο. Ώσπου άκουσα αυτή την είδηση και πάγωσα. Και φαντάζομαι όσοι χιλιάδες άλλοι στην Αθήνα μπαινοβγαίνουν στον υπόγειο. Πώς μπορούν να μισούν τη ζωή ορισμένοι και να παίζουν έτσι με τη ζωή των συνανθρώπων τους; Και τότε θυμήθηκα τη θεία μου που δεν έχει διαβεί την αποβάθρα του μετρό. Φοβάται μήπως της συμβεί κάτι και δεν έχει διέξοδο διαφυγής. Και ταράχτηκα, σκεπτόμενος αυτό το ξαφνικό κι αναπάντεχο τράνταγμα της έκρηξης και μετά τα μάτια κλειστά, το στόμα βουβό. Άραγε πονάς εκείνη τη στιγμή ή σε παίρνει ένα γλυκός ύπνος; Τι συμβαίνει μετά; Δεν θα ξεχάσω ποτέ τί μου συνέβη, κάποτε στην Αμερική, ένα βράδυ που περπατούσα και ξαφνικά άρχισα να μην αισθάνομαι τα κάτω άκρα, να με διαπερνάει μια ευχάριση τάση για νάρκωση, και να καταλαβαίνω ότι θα σωριαστώ στο έδαφος. Ήταν κάτι που δεν το επεδίωκα. Συνέβαινε. Έλεγα θα πέσω κάτω. Και θα κλείσω για πάντα τα βλέφαρα. Ένα αίσθημα αυτοσυντήρησης, τότε, με κινητοποίησε. Σκεφτόμουν να ζητήσω βοήθεια. Αλλά όχι. Είπα θα τρέξω. Να ζεσταθώ. Να γυρίσω σπίτι μου. Μέχρι να δω τη μεγάλη πόρτα της εισόδου η ψυχή μου είχε φτάσει και γω δεν ξέρω πού. Πανικός. Σώθηκα. Την άλλη μέρα έμαθα ότι η θερμοκρασία είχε πέσει πολλούς βαθμούς κάτω από το μηδέν. Αλλά και αυτή η φάση είχε μια εξέλιξη (αν και ταχύτατη), και τέλος πάντων μια συμφιλίωση με την ιδέα του θανάτου. Αυτό με το μετρό, το ξαφνικό κι αναπάντεχο που μπορεί να μας συμβεί, είναι κάτι που με τρελλαίνει και με κάνει να μην μπορώ να ειρηνέψω.

Είμαι ό,τι είμαστε

Κατέβηκα στο κέντρο αναζητώντας δίσκους τύρφης για να αναστήσω δεντράκια από σπόρους. Έφτασα στην Ευριπίδου στα σχετικά καταστήματα γεωργικών ειδών. Όλα ήταν στη θέση τους. Γωνία Χαλκοκονδύλη και Σωκράτους οι πόρνες δημιουργούν ένα οδόφραγμα. Αγνώστου προελεύσεως και ταυτότητας. Το μόνο κοινό τους: Είναι λευκές και βάφονται κακότεχνα. Δείχνουν να έχουν έρθει από χωριά και να μη γνωρίζουν το άστυ. Λίγα μέτρα παραπάνω, οι καμμένες. Μάτια γλαρωμένα, δεν κάνουν καν προσπάθεια να ψαρέψουν περαστικούς. Έχουν παραδοθεί στην πρέζα και είναι μονίμως στον κόσμο τους. Όρθιες ή ξαπλωμένες. Δύσμοιρες. Εξαϋλωμένες από την κατάχρηση. Κυρίως, είναι νέες. Και κυρίως, είναι απεικάσματα νεκρών. Όλα είναι στη θέση τους. Στο ιστορικό μας κέντρο. Οι μαύροι, άνετοι αλλά με αετίσιο μάτι σκανάρουν στο σταυροδρόμι Αγίου Κωνσταντίνου και Σωκράτους για να πουλήσουν την πραμάτεια τους. Μικρές πόρνες εμφανίζονται πίσω από τεράστιους όγκους απορριμάτων στην απέναντι γωνία. Στα φανερά, και όχι στα κλεφτά, όλοι γινόμαστε μάρτυρες συναλλαγών με ουσίες στους μεγάλους δρόμους της πόλης. Λίγο πιο πάνω, Πατησίων και Πανεπιστημίου τα ίδια. Επί της Πανεπιστημίου από τα Χαυτεία έως το Πολυτεχνείο η συναλλαγή είναι πλέον ρουτίνα. Πίσω από το Δημαρχείο, το εμβληματικὸ κτήριο της πόλης τα σκουπίδια σωρό. Με μικρά διαλείμματα πεζοδρομίων που έχουν φροντίσει οι νοικοκυραίοι έμποροι η Αθήνα δείχνει να έχει εγκαταλειφθεί. Μπόχα παντού. Σταματώ για ένα κεράκι στον Άγιο Γεράσιμο της Πολυκλινικής.

Οι μορφές που έχουν ιστορήσει ο Κόντογλου και ο Βαμπούλης συντροφεύουν τους περαστικούς του πολύπαθου κέντρου.

Το εκκλησάκι είναι στη γωνία Πειραιώς και Σωκράτους. Με υποδέχονται τα αιθέρια έλαια των βασιλικών. Μία κοπέλλα φτιάχνει ματσάκια για αύριο. Τρίτη και 13 σήμερα. Αύριο είναι του Σταυρού. Προσκυνώ. Και θαυμάζω τις καπνισμένες ζωγραφιές του Κόντογλου σε αυτή την όαση. Όλοι οι τοίχοι είναι ιστορημένοι από τον ίδιο και τον αγαπημένο του μαθητή Πέτρο Βαμπούλη. Είναι όλοι εκεί. Οι Απόστολοι που έτρεξαν εκ περάτων της γης να χαιρετίσουν την Παναγία στην κοίμηση, οι γιατροί Κοσμάς και Δαμιανός, ο Αναπεσών που επιβλέπει από τη Δύση τον χώρο και ο Παντοκράτωρ να ελέγχει το σύμπαν από την οροφή. Ένας προσκυνητής ανέβηκε σε έναν μικρό εξώστη. Πηγαίνω κι εγώ. Φωτογραφίζω από εκεί την ἐπιγραφή: «… ἱστορήθη διὰ χειρὸς Φ. Κόντογλου καὶ Π. Βαμπούλη, 1965». Ξαφνικά, μια φωνή απέξω σχίζει την ησυχία του χώρου. Κι εμένα μου χαλάει την εικόνα που είχα στο νου μου με τον χρυσοπλοκώτατο πύργο, αναλογιζόμενος το καταληκτήριο εξαποστειλάριο του παρακλητικού κανόνα. Η σκέψη μου πάει κατευθείαν στη συναλλαγή που γίνεται στο δρόμο. Ανάμεσα από τις φωνές ξεχωρίζω μία φράση: «Είμαι ό,τι είμαστε». Ήταν εξαιρετικά βροντερή η φράση. Σχεδόν αμέσως διαβαίνει το κεφαλόσκαλο ένας νέος άνθρωπος. Δεν θάταν πάνω από 30. Τζην, χαμηλοκάβαλλο, ένα ολοκόκκινο φανελλάκι, κοντομάνικο. Στο δέρμα που φαινόταν έβλεπες χαραγμένα απροσδιόριστα σχέδια να κοσμούν ένα αδύνατο σώμα με ένα χέρι. Το άλλο ήταν κομμένο από το ύψος του ώμου. Ανάβει κεράκι, προσκυνάει. Πλησιάζει την κοπέλλα που τελείωνε τα ματσάκια με τα μεθυστικά βασιλικά. Κάτι της λέει. Μάλλον κάτι της ζητάει. Εκείνη αρνιέται ευγενικά. Εκείνος κοντοστέκεται στο πλατύσκαλο κι εγώ φεύγω βιαστικά. Κι ενοχικά. Σε τέτοιες στιγμές νιώθω ότι δεν είμαι.

Ανάπλαση της πλατείας Θεάτρου: Μία ελπίδα γεννήθηκε

Ελπίδα για το μέλλον της Αθήνας. Σήμερα, εγκαινιάστηκε η έκθεση με τις προτάσεις για τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό προσχεδίων με θέμα «Ανάπλαση της περιοχής πλατείας Θεάτρου». Η πλατεία βρίσκεται στην καρδιά του ιστορικού κέντρου. Θυμάμαι την Κληματαριά, ένα ταβερνάκι, στη γειτονιά αυτή που παλιά έμοιαζε με ένα καταφύγιο στη μεγαλούπολη. Όταν έγινε κέντρο τοξικομανών με εικόνες ντροπής και εξευτελισμού πίσω από το ιστορικό κτίσμα του Δημαρχείου  είχα παγώσει από τα ανθρώπινα ερείπια που περιφέρονταν.

Σήμερα, που ξαναεπισκέφθηκα τη γειτονιά το σμήνος των μαύρων ιερειών του έρωτα είχε εξαφανισθεί, κάποιοι έψαχναν τα στιβασμένα σκουπίδια στη Σωκράτους-Ευριπίδου και οι πιο ζωντανοί ήταν οι Κινέζοι που ξεφόρτωναν σβέλτα εμπορεύματα από δύο γιγαντιαίες νταλίκες.

Αρχιτέκτονες: Ματθαίος Παπαβασιλείου, Βαλεντίνα Καρβουντζή. Συνεργάτες αρχιτέκτονες: Αγγελική Ζιούνα, Νατάσσα Χολή

Οι προτάσεις που διατυπώθηκαν ξεχώρισαν για τις διαφορετικές αναγνώσεις τους καθώς και τη σύνδεση που επιχειρούν με τον ευρύτερο πολεοδομικό ιστό, την απροσπέλαστη σήμερα πλατεία της Βαρβακείου Αγοράς, και τη σύνδεση με την οδό Μενάνδρου και τις άλλες γειτονιές της περιοχής.

Αρχιτέκτονες: Joao Prates Ruivo, Raquel Maria Oliveira. Ιστορικός αρχιτεκτονικής: Βασίλης Οικονομόπουλος

Ξεχώρισε η πρόταση με τον «κρυμμένο κήπο» που αναδεικνύει τα ιστορικά ίχνη της πλατείας και ενσωματώνει αναρριχώμενα φυτά στις προσόψεις των τριγύρω κτηρίων (1ο βραβείο, αρ. 22210), μια παρέμβαση με τη χρήση Αεροστάτου (μια κατασκευή κινητή) που συνδέει πόλη και πλατεία (2ο βραβείο 11011Α), και μια ιδέα που βασίζεται στην ανομοιογένεια του χώρου όπου στις οριζόντιες ζώνες χρησιμοποιούνται διαφορετικά υλικά για να προβληθεί και να τονιστεί αυτή η ποικιλομορφία (3ο βραβείο 10263).

Αρχιτέκτονες: Διονύσης Ζαχαριάς, Αλεξάνδρα Στράτου, Φίλιππος Φωτιάδης. Συμμετέχουν επίσης στην ομάδα μελέτης οι: Θεοδώρα Μουστάκη, Ηλίας Πίτσιος, Μαρίλια Τρωγάδα, Νικόλας Ευθυμιάδης, Σταύρος Βάντερβιλτ, Μέλανι Αλκίδη

Ιδιαίτερες συλλήψεις σε έναν χώρο δύσκολο που ορίζεται από διαφορετικά κτήρια: παιχνίδια με φως και σκιά, καταπράσινους τοίχους, αναβαθμοί και σκάμματα, χρήση του υδάτινου στοιχείου που ανακούφιζαν από τα υψηλά κτήρια, παγίδες αέρα που μετέφεραν φρέσκιες αέριες μάζες σε υπαίθριους χώρους. Η πλατεία Θεάτρου με τη Διπλάρειο Σχολή στο κέντρο μοιάζε με μια τεράστια αυλή. Συγκράτησα τις προτάσεις για επιστροφή στην κατοικία, ενώ τώρα τα διαμερίσματα παραμένουν άδεια ή μετατρέπονται σε αποθήκες και εκθεσιακούς χώρους.

Συμπέρασμα: Ιδέες υπάρχουν και γούστο διαθέτουν οι αρχιτέκτονές μας. Πολιτική χρειάζεται, πείσμα και στρατηγική για να δούμε τα όνειρα να γίνονται πράξη.

Σύνδεσμος: Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας

Τόπος έκθεσης: Διπλάρειος Σχολή

Πλατεία Θεάτρου 3

Ημέρες / ώρες
Μέχρι 4/1. Δευτ.-Παρ. 11 π.μ.-8 μ.μ. Είσοδος ελεύθερη

Στον Άγιο Παντελεήμονα: Μήνυμα καταλλαγής ή κοσμικό show;

Τα ηχεία στο προαύλιο μαρτυρούσαν ότι αναμενόταν πλήθος μεγάλο. Στην πραγματικότητα γύρω από τον ναό βρέθηκαν διασκορπισμένα άτομα οι οποίοι είχαν προσπαθήσει να εισέλθουν, αλλά έμειναν εκτός του νυμφώνος. Μερικοί θερμόαιμοι ανέβασαν τους τόνους κραυγάζοντας συνθήματα υβριστικά για τους επίσημους. Δεν ήταν πάνω από 20-30.

Μια κυρία περιποιημένη μου παραπονέθηκε πως δεν την άφησαν κι εκείνη να μπει. Αλλά θα ήθελε να έρθει και αύριο και μεθαύριο στο ναό. Όμως δεν θα έχει αστυνομία. Και έτσι θα προτιμήσει να μείνει σπίτι της. Φοβάται.

Τελικά, κατάφερα να περάσω τις καλά φρουρημένες θύρες και να ζήσω τη συναυλία στον Άγιο Παντελεήμονα. Πρώτη φορά μου τύχαινε να βλέπω τόση αστυνομία περιμετρικά και κυρίως μπροστά από τις πύλες χριστιστιανικού ναού. Συνθήματα επαναλαμβανόμενα σε διαστήματα του δεκάλεπτου εμπόδιζαν τη σωστή ακρόαση της μουσικής. Και έξω. Και μέσα. Το πρόγραμμα; Χριστιανοκεντρικό: Ύμνοι των Χριστουγέννων, το έργο του Μ. Αδάμη Εν χορδαίς, ένα απόσπασμα την κρεολή λειτουργία, Κορέλι (Concerto grosso των Χριστουγέννων) αλλά και Άξιον εστί των Ελύτη-Θεοδωράκη. Επιλογές που ταιριάζουν στο κλίμα των ημερών όταν αισθάνεσαι ότι σε αυτές τις μέρες που πλησιάζουν κάτι κυοφορείται μυστικά…

Ο ναός μετατράπηκε σε συναυλιακό χώρο για να εξυπηρετήσει το άνοιγμα του Μεγάρου Μουσικής προς τον λαό, αφού βρήκε σύμφωνη την αρχιεπισκοπή Αθηνών. Αλλά αμφιβάλω εάν πραγματώθηκαν οι προσδοκίες περί Αλληλεγγύης, Ανεκτικότητας και Κοινωνικής Σύγκλισης που διαβάσαμε στις αναγγελίες του γεγονότος. Προσωπικά σκέφθηκα ότι νά, δύο πρόσωπα που θεσμικά είναι υπεράνω κομμάτων επισκέπτονται την ταλαίπωρη περιοχή και βρήκαν τον μουσικό πολιτισμό ως γέφυρα για αυτή την κοινή τους εμφάνιση. Έτσι απλά και αυθόρμητα.

Είπα, ναί. Ένα χρόνο μετά τις εκλογές, και αφού δεν έχει αλλάξει τίποτα στις γειτονιές με τους βρώμικους σκοτεινούς δρόμους κάποιοι έρχονται να φέρουν ένα μήνυμα συμφιλίωσης. Και αυτό είναι καλό. Και πρέπει να υποστηριχθεί. Mε άλλα λόγια επικροτώ την παρουσία του αρχιεπισκόπου στην εκδήλωση, όπως και την εμφάνιση του σεβάσμιου Αλβανίας Αναστασίου.

Βλέπω τους δυο πρωταγωνιστές της βραδυάς να κάθονται σχεδόν στο κέντρο του ναού, στα όρια του ομφάλιου. Αυτά τα δύο πρόσωπα, Αρχιεπίσκοπος και Πρόεδρος είναι σα να λένε: και τώρα η σειρά σας, κύριοι που έχετε λόγο και εξουσία. Αμάν, κάντε κάτι. Ο κόσμος δεν αντέχει. Γιατί χωρίς πολιτική για την αναβάθμιση της περιοχής για να εξαλειφθεί η εγκληματικότητα με κατοίκους που θα αισθάνονται ασφάλεια παρόμοια εγχειρήματα θα περνάνε απαρατήρητα.

Αλλά εάν η μουσική είχε κάποια συμβολικότητα σε ποιους απευθυνόταν αυτή η συναυλία; Στους νέους, σύμφωνα με δελτία τύπου και δηλώσεις των αρμοδίων. Και ποιούς ακριβώς νέους; Εάν δούμε το πρόγραμμα και τις επιλογές με κριτήριο το θρήσκευμα φαίνεται πως απευθυνόταν σε Ορθόδοξους και Καθολικούς. Γιατί δεν μπορώ να φανταστώ ότι τα κορίτσια από τη Σομαλία που μπορεί να περιδιάβαιναν στην πλατεία θα καταλάβαιναν και πολλά από Κορέλι ή από την λειτουργία λάτιν που τραγούδησε ο Γ. Νταλάρας. Ίσως οι Ιρανοί που βρέθηκαν σε ένα παγκάκι να ένιωσαν κάτι από τα μελίσματα της χορωδίας που διηύθυνε δεξιοτεχνικά ο Αχιλλέας Χαλδαιάκης.

Στην περιοχή οι πολώσεις δεν είναι μεταξύ ετεροδόξων αλλά μεταξύ ετεροθρήσκων. Το ισλαμικό στοιχείο είναι αυτό που προβάλλει, όπως είδαμε και στις δημόσιες προσευχές πρόσφατα. Θα περίμενε λοιπόν κανείς να ακούσει μουσουλμανικά μουσικά μέλη να διαλέγονται με ευρωπαϊκές συνθέσεις (δυτικές και βυζαντινές), ως μια αντιπροσώπευση του ψηφιδωτού πολιτισμών που σχηματίζουν οι κάτοικοι στην περιοχή του κέντρου. Θυμίζω πως ανάλογες συναυλίες έχουν γίνει στο παρελθόν τόσο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (2006) όσο και στην υπέροχη συνάντηση της Αγία Ειρήνης Κωνσταντινούπολης (2000) με τη συμμετοχή της εξαιρετικής Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας του Λυκούργου Αγγελόπουλου και μουεζίνιδων Οθωμανών. Εκεί έγινε πραγματικός μουσικός διάλογος με έντονο το στοιχείο του αυτοσχεδιασμού… Μια συνάντηση πολιτισμού που θα σόκαρε πολλούς «υπερέλληνες» ή «ευσεβείς». Η διαφορά, βέβαια, είναι πως η Αγία Ειρήνη στη Βασιλεύουσα είναι ένας ναός που ποτέ δεν έγινε τζαμί και τώρα λειτουργεί ως μουσείο.

Εδώ, στον Άγιο Παντελεήμονα, ίσως τον μεγαλύτερο νεώτερο ναό των Βαλκανίων μέσα στην αίθουσα υπήρχε μια αμηχανία η οποία οφειλόταν τόσο στην καινοτόμο (θα έλεγα βίαιη) χρήση του λατρευτικού χώρου (από κάποιους θα ερμηνευθεί η συναυλία ως απόπειρα βεβήλωσης του χώρου), όσο και στην αίσθηση του εξωτερικού περιβάλλοντος με τα συνθήματα προκαλώντας ένταση και ερωτηματικά.

Ένα περιστέρι κάποια στιγμή σαν να ζωντάνεψε από μια τοιχογραφία, πέταξε στους θόλους του ναού και προσγειώθηκε κοντά στα πόδια του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Πρόεδρος μειδίασε στη θέα του.

Θεωρώ πως αν και σαν ιδέα δεν ήταν άσχημη η εκδήλωση έπασχε στην υλοποίηση με την έλλειψη οργάνωσης αλλά και στην προβληματική σκοποθεσία. Τα πράγματα έδειχναν να έγιναν βιαστικά. Από την άλλη σκέπτομαι πως εάν το Μέγαρο (ταυτίζεται στη συνείδηση των πολλών με την κοσμική Αθήνα) θέλει πραγματικά να πλησιάσει τους νέους της περιοχής ας οργανώσει εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία των γειτονιών πάνω και κάτω από την οδό Αχαρνών αξιοποιώντας και τη μουσική σαν μέσον που ενώνει τους διαφορετικούς που δεν είναι βέβαια απλώς χριστιανοί, αλλά και μουσουλμάνοι, και ινδοί και βουδιστές.

Αλλά δεν θέλω να γκρινιάζω. Κλείνοντας αυτές τις άτακτες σκέψεις θέλω να πω ότι εάν η προσπάθεια αυτή δεν έχει συνέχεια θα παραμείνει στις συνειδήσεις των περισσότερων ως ένα κοσμικό show εντυπώσεων  που απέβλεπε στον περιστασιακό κατευνασμό των πολιτών που οργίζονται βλέποντας να τρέχουν οι αλλαγές καθημερινά και να τους ξεπερνούν…

Ψηφίζω Atenistas

Άρχισα να  διαβάζω βιογραφικά στους συνδυασμούς των δύο υποψηφίων δημάρχων για να αξιολογήσω τις επιλογές των δύο μνηστήρων του Δήμου Αθηναίων. Μετά, σκεφτόμουν να γράψω από τη μια πλευρά τι σημαίνει ένας μάνατζερ καλλιτεχνών και κριτικός reality εκπομπών να αναλάβει τις δημόσιες σχέσεις του Δήμου ή τη διαχείριση του Πνευματικού Κέντρου (υποψήφιος του κυρίου Κακλαμάνη) και από την άλλη πώς θα μπορούσε να γίνει πράξη το «κίνημα επιστροφής στην πόλη» που υπόσχεται ο έτερος των υποψηφίων κύριος Καμίνης. Άρχισε μετά να μου βγαίνει πάλι ένα παραπονιάρικο κείμενο για την Αθήνα, για τις κεραίες κινητής που συνήθως δεν βλέπουμε, όταν πλέον  ξεφυτρώνουν σε ταράτσες ακόμη και κατοικιών, δίπλα σε σχολεία, πολύ κοντά σε νοσοκομεία. Δεν μιλάμε για αισθητική που είναι το τελευταίο που φαίνεται να απασχολούσε τους αρμόδιους ὠσπου διέκοψα τη γραφή μόλις έμαθα για τους Atenistas. Εϊναι οι Αθηναίοι εν δράσει. Μια ομάδα που δρα στην πόλη, επεμβαίνει σε χώρους, πλατείες και σημεία προβληματικά. Νά πώς αυτοπροσδιορίζονται:

Για μας η Αθήνα όχι μόνο δεν είναι μια «τελειωμένη ιστορία» αλλά ένα αχανές πεδίο ευρηματικών και αποτελεσματικών δράσεων που θα μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε τις τεράστιες δυνατότητές της ως μητροπολιτικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου. Αντλούμε δύναμη και ενέργεια από την κοινωνία των πολιτών, τους χιλιάδες ανυπεράσπιστους Αθηναίους που θέλουν να κάνουν κάτι για την πόλη τους και μέχρι σήμερα δεν έβρισκαν ένα κανάλι δημιουργικής συμμετοχής στις ανοιχτές υποθέσεις της Αθήνας. Δεν είμαστε κομματικός οργανισμός, ούτε δημοτική παράταξη, αλλά μια ζωντανή κοινότητα που θέλει να μοιραστεί την πίστη της για μια πολύ καλύτερη Αθήνα πιστεύοντας στη αναζωογονητική δύναμη της δράσης. Κουραστήκαμε να γκρινιάζουμε, να μας φταίνε πάντα οι άλλοι ή το «κράτος». Είμαστε εδώ μόνο για να κάνουμε.

Και είναι αλήθεια πως έχουν κάνει πράγματα. Μικρά. Αλλά έχουν κάνει κάτι για όσα μας πονάνε. Τέτοιες ομάδες δείχνουν έναν δρόμο για τη ζωή στην πόλη που αγαπάμε με προσωπική συμμετοχή. Είμαι βέβαιος πως πολλοί είναι πρόθυμοι να ακολουθήσουν σε παρόμοιες πρωτοβουλίες που δεν έχουν κομματική ή κάποια παρόμοιου τύπου προέλευση προς άγραν μελών ή συντρόφων. Καλή επιτυχία! Σε κάθε προσπάθεια για την πόλη που διαλέξαμε να ζήσουμε. Αξίζει να ανακαλύψουμε τους Atenistas

Οι φωτίτσες που άναψαν οι Atenistas στην πλατεία Κοτζιά πριν λίγες μέρες είναι μια ελπίδα για μια άλλη παρέμβαση στη ζωή της Αθήνας.

Καθαρίζοντας σε ένα οικόπεδο αφύλακτο.

Τα σκουπίδια που μαζεύθηκαν έμεναν εκεί χωρίς κανείς να νοιάζεται για την αποκομιδή τους.

Μετά τον καθαρισμό προβάλλει η γη.

Με μια μικρή επέμβαση η επιφάνεια του οικόπεδου γίνεται πανέμορφη!

Τι είναι η πόλη μου; Προσωπικά σημειώματα αναρτημένα στον χώρο.

Εύγε παίδες!

Σήμερα, λίγες ώρες πριν ανοίξουν ξανά οι κάλπες ψηφίζω Atenistas.