Tag Archives: Αιμίλιος Μεταξόπουλος

Έχασε τη μάχη για τη ζωή ο Αιμίλιος Μεταξόπουλος

Λίγες ώρες μετά την απόφαση του δικαστηρίου που επέτρεπε στον πρώην πρύτανη του Παντείου να μεταβεί στη Γερμανία προκειμένου να αντιμετωπίσει τα κρίσιμα προβλήματα υγείας που τον ταλαιπωρούσαν εδώ και χρόνια. Αυτή η ανατροπή είναι και η ειρωνεία στην ιστορία του!

Διαβάζω το βιογραφικό του στο αυτί ενός βιβλίου του:

Γεννήθηκε στις 26.10.1955 στην Aθήνα. Σπουδές: πολιτικές επιστήμες, φιλοσοφία, επιστημολογία. Facolta di Scienze Politiche «Cesare Alfieri» (Φλωρεντία) και Universite de Paris I – Pantheon (Σορβόνη). Διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Δίδαξε επίσης στο Πανεπιστήμιο Φλωρεντίας. Διετέλεσε δύο φορές αντιπρύτανης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, όπου από το 1995 είναι πρύτανης. Xρημάτισε μέλος του Eθνικού Συμβουλίου Pαδιοτηλεόρασης και είναι επί του παρόντος γενικός γραμματέας του Iδρύματος Eλληνικού Πολιτισμού. Tα δημοσιεύματά του στην ελληνική, γαλλική, αγγλική και ιταλική γλώσσα περιλαμβάνουν πολυάριθμα άρθρα σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά, επιστημονικές μονογραφίες, τα βιβλία Σύμβαση και Aλήθεια, Πολιτικός Σκεπτικισμός, καθώς και συγγραφικές συμμετοχές σε συλλογικούς τόμους στις HΠA και τη Γαλλία. Yπήρξε εκδότης και διευθυντής του περιοδικού Θεωρία και Kοινωνία (εκδ. «Γνώση»). Aρθρογραφεί τακτικά στον ημερήσιο και περιοδικό Tύπο.

Λαμπρές σπουδές. Ήταν μόλις 40 ετών όταν εκλέχτηκε πρύτανης στο Πάντειο.

Αιμίλιος Μεταξόπουλος, 1955-2010.

Δεν είμαι εκείνος που μπορεί να αξιολογήσει το έργο του και την παρουσία του στην επιστημονική κοινότητα. Υπάρχουν αρμόδιοι στα αντικείμενά του. Υπάρχουν και οι φοιτητές του. Και βέβαια υπάρχουν οι συγγραφές του. Πάντως τον θυμάμαι λαμπερό και γεμάτο ενέργεια να μιλάει και να εκθέτει τις απόψεις του. Ως μέσος αναγνώστης, τώρα διαβάζω από το βιβλίο του Αυτοσυντήρηση, πόλεμος πολιτική και ανακαλύπτω έναν λόγο ευθύ, φρέσκο, γοητευτικό, προσωπικό και σκέψεις που είναι επίκαιρες. Πατάει στην κατακτημένη γνώση, δεν διστάζει να κάνει κριτική σε τρέχουσες απόψεις. Είναι ο λόγος ενός διανοούμενου που συνομιλεί με την ιστορία και το παρόν. Σημειώνω μερικά θραύσματα:

Ο χαρτοπαικτικός καπιταλισμός των χρηματιστηρίων ευλόγως μεταστοιχειώνεται σε κουλτούρα των λογοπαιγνίων.

Η φιλοσοφική σκέψη του 20ού αιώνα, σε ορισμένες από τις σημαντικότερες εκδοχές της, υποκατέστησε τα πράγματα με τις λέξεις και τούτο είχε μοιραίες συνέπειες. Όταν, για παράδειγμα, ρήσεις όπως εκείνη του Foucault για τον θάνατο του υποκειμένου -αν υποτεθεί ότι υπήρξε ποτέ ιστορικά το «υποκείμενο» της λογοκεντρικής παράδοσης- εκλαμβάνονταν τοις μετρητοίς, για να οδηγήσουν στο συμπέρασμα ότι οι έμβιοι άνθρωποι μπορούν να ιδωθούν ως απλά λειτουργικά στοιχεία ενός συστήματος γραφής, ενός κειμένου και των αναγνώσεων ή επαναγνώσεών του. Ούτε η γλώσσα συπεριλαμβάνει τα πάντα ούτε η γραφή, προφανώς, συμπεριλαμβάνει τη γλώσσα. Ο πόλεμος, η παραγωγή, το σεξ δεν είναι μόνο γλώσσα ή γραφή, ούτε γίνονται κατανοητά μέσω κάποιας έννοιας της γλώσσας ή της γραφής. Έστω κι αν οτιδήποτε αποφανθούμε περί αυτών τοποοθετείται κατ᾽ ανάγκην στο εσωτερικό ενός γλωσσικού συστήματος το οποίο, με τη σειρά του, δομείται σε συνάρτηση σε συνάρτηση με μια κοσμοεικόνα. Είναι όσα, με το όνομα αυτό, αντιλαμβάνονται οι ζωντανοί, ένσαρκοι άνθρωποι όταν πολεμούν, παράγουν, συνουσιάζονται ή γράφουν. Όταν όμως μάχονται σώμα με σώμα, το αίμα τους «γράφει» ίσως την Ιστορία, αλλά δεν τη γράφει σε γραφήματα ή σε φωνήματα: την πράττει. Με τις λέξεις εκφράζει όσα ήδη «γράφτηκαν», ερήμην λέξεων, και είναι εναποτειθεμένα στα νεκροταφεία και στα ιστορικά αναγνώσματα.

Ο μεταμοντερνισμός είναι και αυτός ο παροξυσμός θρησκοληψίας, δίπλα στα gay and lesbian studies και στις πολιτισμικές σπουδές, στην αγωνία για την «ποιότητα ζωής», στη χορτοφαγία, στον «μαζικό αθλητισμό», στα συνοικιακά γυμναστήρια διακίνησης αναβολικών και φουσκωτών, στα λογοπαίγνια του Derrida, στην αναίμακτη «τρομοκρατία» του Baudrillard, στην «εννοιακή τέχνη» ή τις κατασκευές του Meuys, στα kitsch φυλαχτά των γύφτων στα πανηγύρια του Αγίου Σπυρίδωνος, στο βιντεοκλίπ με το βαθύ φιλί της Madonna στην Britney , στα ανέκδοτα από άμβωνος του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου και στις κολεξιόν του Ishey Miyake, κοντά στα τρεμώδη «λαϊκά αναγνώσματα» του Paolo Coelho. Ακριβώς επειδή ο μεταμοντερνισμός είναι το σύνολο των ηγεμονικών πολιτισμικών εκφράσεων της μαζικοδημοκρατικής κοινωνίας, εντός του αναλυτικού-συνδυαστικού σχήματος σκέψης. Ο καθρέφτης, με άλλα λόγια, της κυρίαρχης μετανεωτερικής κοινωνίας: του μαζικοδημοκρατικού πολτού. Μέσα σε αυτόν ο πορτιέρης του club, ο πανεπιστημιακός, ο πολιτικός, ο ιερωμένος, η τραγουδίστρια-εταίρα, ο ποδοσφαιριστής που φορά τα string (κατά Ηλία Πετρόπουλο, «κουραδοκόφτις) της συζύγου του και ο τραπεζίτης συμψηφίζονται στο ουτιδανό, στη μηδαμινότητα του κενού και νεκρού χρόνου της μετανεωτερικότητας. Σε ένα χαρίεν και γλυκανάλατο μαυσωλείο ιδεών και αισθημάτων.

Η ανάδυση των νέων δυνάμεων, ιδιαίτερα των ασιατικών, θα επαναφέρει στο προσκήνιο το ύψιστο πρόβλημα της σπάνης των αγαθών, πρωτίστως των υδάτινων πόρων, και το ευρωπαϊκό γραφειοκρατικό-τελωνειακό μόρφωμα πιθανότατα θα εξαφανισθεί μέσα στον ανεμοστρόβιλο της πλανητικής πάλης των στερημένων για τον αφανισμό του Εχθρού. Όπως εἰχε προβλέψει ο Κονδύλης, ο 21ος αιώνας θα είναι ενδεχομένως ακόμα αγριότερος και αιματηρότερος από τον 20ό.

Η Ιστορία είναι πάντα έκπληξη, γιατί υπακούει αποκλειστικά στους νόμους της ισχύος, η φαινομενολογία των οποίων είναι ενδιάθετα ανομική – και με αυτήν την περίπου αυταπόδεικτη αλήθεια δεν αμφισβητούμε μόνο το τέλος της Ιστορίας, αλλά και την ιδέα μιας τελολογικά προσδιορισμένης Ιστορίας.

Εξαιρετικά σύγχρονο αλλά και παρά πέρα διαχρονικό ακούγεται η καταληκτήρια πρόταση: Στην Ιστορία το πραγματικό επίκαιρο ποτέ δεν ήταν της μόδας.

Στη δίκη που θα γίνει 21 Φεβρουαρίου 2011 ο Αιμίλιος Μεταξόπουλος δεν θα είναι ενώπιον των ανθρώπινων δικαστών του. Θα είναι αλλού… Και ίσως δικαιωμένος.  Ο Θεός ας τον αναπαύσει!

Βιβλία του Αιμίλου Μεταξόπουλου (επιλογή)

L’ epistemologie de Hobbes: Materialisme et conventionnalisme positiviste après 1650. France, Universite de Paris I Pantheon Sorbonne, 1982.
Σύμβαση και αλήθεια : περιπέτειες της σύγχρονης επιστημολογίας από τη θέση του Duhem έως τη μεθοδολογία του Lakatos. Αθήνα : Παπαζήσης 1988.
Λεβιάθαν: Η ύλη,μορφή και εξουσία μιας εκκλησιαστικής και λαϊκής πολιτικής κοινότητας. Αθήνα : Γνώση 1989.
Πολιτικός σκεπτικισμός : ο μύθος του θεμελίου. Αθήνα : Οδυσσέας 1991.
Περιπλανήσεις και εμμονές. Αθήνα : Λιβάνη c1997.
Αυτοσυντήρηση, πόλεμος, πολιτική. Όψεις του μετανεωτερικού κόσμου υπό το φως της θεωρίας της κοσμοκατασκευής. Αθήνα: Λιβάνη 2005.

Αρθρογραφία για τον Αιμίλιο Μεταξόπουλο

Φωτεινή Τσαλίκογλου, «Αιμίλιος Μεταξόπουλος», Το Βήμα, 23/10/2010.

Στάθης, «Αιμίλιος Μεταξόπουλος, ένας φίλος…». Ελευθεροτυπία, 24/10/2010.

Nίκος Δήμου, «Αντίο Αιμίλιε». Blog Doncat.



Το ερωτικό κουτσομπολιό και ο ηθικοπλαστικός πολτός του χύδην προτεσταντισμού

Ενοχλεί με την ειλικρίνειά του τους πουριτανούς τιμητές του καθωσπρεπισμού και της σεμνοτυφίας το άρθρο «Ο ευτελισμός της ιδιωτικής ζωής» του Αιμίλιου Μεταξόπουλου. Continue reading