Tag Archives: Δέσπω Κόντογλου

Έφυγε η κόρη του κυρ Φώτη, η Δέσπω

Πέταξε κοντά στον πατέρα της η Δεσπούλα, η μονάκριβη κόρη του Φώτη Κόντογλου. Στενοχωρήθηκα. Από παιδάκι υπήρξε η μούσα του Κόντογλου σε μια σειρά από πίνακες που απεικόνιζαν την οικογένεια του καλλιτέχνη. Αν δεν κάνω λάθος η πρώτη μορφή αυτού του θέματος είχε δημοσιευθεί στη Νέα Εστία και είχε εντυπωσιάσει.

Η οικογένεια του ζωγράφου.

Η οικογένεια του ζωγράφου.

Μαζί με τον σύζυγό της, Γιάννη Μαρτίνο που έχασε πριν έναν χρόνο, προσπάθησαν να προβάλλουν το έργο του Φωτίου είτε με εκδόσεις είτε με συμμετοχή σε εκθέσεις και εκδηλώσεις που οργανώθηκαν σε όλη την ελληνική επικράτεια. Μαζί πάλεψαν να στήσουν και ένα μουσείο, εκεί στη Βιζυηνού 16, στο σπίτι του Κόντογλου. Ουσιαστικά, η Δέσπω ήταν ο τελευταίος κρίκος που είχε ζήσει από κοντά τη μυθιστορηματική ζωή του πατέρα της, από τη δεκαετία του 1920 (γεν. 1927) έως το 1965, χρονιά που κοιμήθηκε ο σύγχρονος ομολογητής της Ορθοδοξίας.

Η οικογένεια Κόντογλου στην κατοχή όταν ζούσαν σε ένα γκαράζ. Σε πρώτο πλάνο η Δεσπούλα στο κέντρο και δεξιά η μητέρα της Μαρία.

Η οικογένεια Κόντογλου στην κατοχή όταν ζούσαν σε ένα γκαράζ. Ο Κόντογλου ξεχωρίζει με τα όρθια μαλιά, δίπλα του η Μαρία και η Δέσπω.

Μεγάλα αμυγδαλωτά πράσινα μάτια, σε κοιτούσαν και σε ταξίδευαν πίσω για να σου αφηγηθούν από πρώτο χέρι πώς βρήκε καταφύγιο στο σπίτι ο απογοητευμένος Τσαρούχης, πώς συνδέθηκε ο πατέρας της με τους σπουδαίους μαθητές του, τον Γιώργο Κοψίδη, τον Γλιάτα ή τον Εγγονόπουλο. 

Νωπογραφία με την οικογένεια από το σπίτι της οδού Βιζυηνού που φυλάσσεται στην Εθνική Πινακοθήκη.
Νωπογραφία με την οικογένεια από το σπίτι της οδού Βιζυηνού που φυλάσσεται στην Εθνική Πινακοθήκη (1932). Μαρία και Δεσπούλα. Η λατρεμένη σύντροφος και η πολυαγαπημένη κόρη του Φωτίου εμπνέουν και απεικονίζονται πολύ συχνά από τον ζωγράφο άλλες φορές σε πειραματισμούς της τεχνικής φαγιούμ και άλλοτε πάνω στον καμβά υπερβαίνοντας τα διδάγματα της βυζαντινής ζωγραφικής που πρόβαλλε στην Ελλάδα από τον Μεσοπόλεμο έως τη δεκαετία του 1960.

 

Με τις αναμνήσεις της σε ξάφνιαζε όταν αποκάλυπτε τον άλλον Φώτιο, εκείνον της παρέας, τον Ανατολίτη με το απίστευτο χιούμορ, τον στοργικό γονιό και κυρίως τον καλλιτέχνη που ήταν ταμένος στο όραμά του για μια ελληνορθοδοξία που τροφοδότησε τον Καρούζο, κατέπληξε τον Καζαντζάκη και επέδρασε καταλυτικά σε όλη τη γενιά του 30.

 

Λεπτομέρεια από την οικογένεια του ζωγράφου, με τη Δεσπούλα να συμμετέχει στο έργο του Φωτίου.

Λεπτομέρεια από την οικογένεια του ζωγράφου, με τη Δεσπούλα να συμμετέχει και να πρωταγωνιστεί στο έργο του Φωτίου (περ. 1930).

Μιλούσε με πίκρα για το σπίτι που πουλήθηκε στην κατοχή για λίγο αλεύρι, για το ότι ποτέ δεν πληρώθηκε ο πατέρας της για τη μνημειώδη τοιχογράφηση του Δημαρχείου, για τους φίλους αλλά και για το πώς αγάπησε αυτός ο μαχητικός ριζορθόδοξος τον καθολικό γαμπρό του.

Η Δέσπω ενταφιάστηκε στη Ραφήνα. Εκεί κοντά, στην Ιερά Μονή του Οσίου Εφραίμ, βρίσκονται και τα οστά των γονιών της.

Ο Θεός να τη δροσίζει.